PL43004B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania naj¬ prostszymi srodkami zlaczy lub uszczelnien, zwlaszcza takich, które stosuje sie w technice wysokiej prózni, gdzie czesto rury metalowe trzeba laczyc ze soba, dolaczac lub odlaczac, wzglednie zamykac otwory tak, aby polaczenia te byly szczelne przy ogrzewaniu i nie gazo¬ waly.Ze znanych zlaczy tego typu i trwalej budo¬ wy moga byc ogrzewane jedynie zlacza spa¬ wane lub lutowane, te zas sa trudne lub w ogóle niemozliwe do wykonania, w razie lacze¬ nia pewnych materialów, np. aluminium z miedzia lub zelazem. W tych przypadkach zla¬ cza moga byc wykonywane jedynie za pomoca klejenia lub kitowania. Polaczenia te maja je¬ dnak te wade, ze nie moga byc ogrzewane, ule¬ gaja wplywom chemicznym, trwalosc ich jest niewielka i nie ma sie na nia dostatecznego wplywu. Zlacza wykonane za pomoca znanych kryz uszczelniajacych moga byc wprawdzie ogrzewane, ale wymagaja duzo miejsca w ob¬ wodzie, sa skomplikowane i kosztowne, zwla¬ szcza w przypadku uszczelniania wiekszych przekrojów.Zadaniem wynalazku jest usuniecie, wzgle¬ dnie zlagodzenie wad znanych zlaczy. Osiaga sie to w ten sposób, ze powierzchnie styku czesci, które maja byc polaczone, poddaje sie bardzo dokladnej obróbce, po czym zaopatru¬ je sie je w pierscienie uszczelniajace, które przechodza w ostrze, tworzace szczelne pola¬ czenie miedzy uprzednio ogrzana czescia zew¬ netrzna, korzystnie rura metalowa oraz ochlo¬ dzona czescia wewnetrzna, korzystnie dlawi¬ kiem, wkladanym do czesci zewnetrznej.Wynalazek wyjasniony jest blizej na poniz¬ szym przykladzie. Zgodnie z fig. L_ najrysunku rure metalowa, która ma byc zamknieta, ogrze¬ wa sie np. do + 350° C, po czym do jej konca wprowadza sie odpowiednio obrobiony dlawik zamykajacy, ochlodzony do 196° C. Przy na-stepujacym wyrównywaniu" sie temperatur obu czesci, na skutek kurczenia sie rury i rozsze¬ rzania dlawika, powstaje zamkniecie odpowia¬ dajace wymaganiom wysokiej prózni. Dlawik posiada na obwodzie wznoszace sie pierscienie uszczelniajace, przechodzace w ostrze. W przy¬ padku specjalnych wymagan szczelnosci zla¬ cza, mozna umieszczac kilka takich pierscieni.Ostrza ich, odksztalcajac sie, powoduja calko¬ wite uszczelnienie przy sciance ruty. Jest przy tym bez zasadniczego znaczenia to, czy pier¬ scienie umieszczone sa na jednej, czy drugiej, czy tez na obu czesciach laczonych lub czy tworza z tymi czesciami odpowiednio jedna calosc. Zgodnie z fig. 2, przy normalnej tempe¬ raturze pokojowej (20° C) srednica D krawedzi ostrza powinna byc wieksza ,od wewnetrznej srednicy d rury, odpowiednio do calkowitej róznicy na skutek rozszerzenia, jakiej nalezy oczekiwac dzieki ogrzaniu rury i ochlodzeniu dlawika. Róznice te oblicza sie z równania: D— d = D • aD • tD + d • ad • td — k • D w którym oznaczaja: aD — wspólczynnik rozszerzalnosci cieplnej na 1° C dla dlawika, ad — wspólczynnik rozszerzalnosci cieplnej na 1°C dla rury, tD— temperature, do jakiej ochlodzony jest dlawik (w ° C), td — temperature, do jakiej ogrzana jest rura (w ° C), k —wspólczynnik gwarancyjny, ze dlawik w chwili wkladania nie zakleszcza sie (do¬ pasowanie) . k = 0,001 zaleznie od rodza¬ ju materialu.Jezeli rura i dlawik wykonane sa z róznych materialów, wówczas nalezy dazyc do tego,v aby material o nizszym wspólczynniku rozsze¬ rzalnosci cieplnej byl wewnatrz, a wiec by z niego wykonany byl dlawik. Poza tym korzyst¬ nie jest, jezeli jeden material jest miekszy niz drugi, aby material dlawika przy rozszerzaniu sie i przekraczaniu granicy mieknienia dobrze sie uksztaltowywal, zapewniajac uszczelnienie bez zarzutu. Wewnetrzna scianka rury w ob¬ rebie ostrzy, jak równiez ostrza pierscieni uszczelniajacych w dlawiku i sam dlawik na¬ lezy obrobic na czysto, przy czym nie powinny one miec podluznych rowków itp. Wkladanie dlawika powinno odbywac sie latwo, bez uzy¬ cia sily, aby uniknac porysowania powierzch¬ ni, mogacego nastepnie powodowac nieszczel¬ nosci.Wynalazek pozwala na wykonywanie w naj¬ prostszy sposób szczelnych zlacz prózniowych do róznych celów i nieomal z dowolnych ma¬ terialów. Tak np. mozna zgodnie z wynalaz¬ kiem wykonywac rury jonizacyjnych liczni¬ ków z rury aluminiowej, bez stosowania wra¬ zliwego na dzialanie podwyzszonej tempera¬ tury kitowania, wzglednie woskowania. Moz¬ na tez w ten sposób laczyc bezposrednio po¬ wierzchnie miedziowane z rura aluminiowa, przy czym zlacze nie bedzie wrazliwe na dzialanie podwyzszonej temperatury. Mon¬ taz takich zlaczy jest bardzo prosty, ponie¬ waz zbedne sa tu urzadzenia do lutowania próz¬ niowego, specjalne urzadzenia do spawania itp.Montuje sie bardzo szybko i nie sa tu wyma¬ gani pracownicy o wysokich kwalifikacjach.Rure mozna ogrzac w piecu odpowiedniej bu¬ dowy, w otwartym plomieniu gazowym lub elektrycznoscia, takze indukcyjnie, za pomoca pradu o wysokiej czestotliwosci. Do ochlodze¬ nia dlawika mozna uzyc ciekle powietrze, ze¬ stalony dwutlenek wegla itp. Unika sie przy tym calkowicie zabrudzenia laczonych rur wzglednie zespolów, co przy stosowaniu luto¬ wania itp. znanych sposobów bylo nieomal nie do unikniecia. Poza tym, stosujac odpowiednie zabiegi, mozna uniknac calkowicie lub prawie calkowicie, ewentualnie mozliwego utleniania sie rury przy ogrzewaniu. Próby wykazaly, ze np. zlacza aluminium z aluminium i aluminium z miedzia moga byc wielokrotnie ogrzewane do 300° C, nie tracac nic na szczelnosci. Czasowe nieszczelnosci, wystepujace niekiedy przy prze¬ kraczaniu tej temperatury nie sa szkodliwe, po¬ niewaz ustepuja one przy ochlodzeniu. Próby dowiodly równiez, ze mechaniczna wytrzyma¬ losc zlacz wedlug Wynalazku jest calkowicie wystarczajaca tak, ze mozna nawet poddawac je dzialaniu zwiekszonego cisnienia od wew¬ natrz, np. w celu sprawdzenia szczelnosci. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania zlacza szczelnego dla wysokiej prózni, dajacego sie ogrzewac i nie gazujacego, znamienny tym, ze powierzch¬ nie zetkniecia sie czesci przeznaczonych do laczenia poddaje sie dokladnej obróbce i za¬ opatruje w specjalne pierscienie uszczelnia¬ jace, przechodzace w ostrze, za pomoca któ¬ rego wytwarza sie szczelne polaczenie po¬ miedzy uprzednio ogrzana czescia zewnetrz¬ na, zwlaszcza rura metalowa oraz wprowa¬ dzona do niej ochlodzona czescia wewnetrz¬ na, zwlaszcza dlawikiem. - 2 - 2. Sposób wytwarzania zlacza wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stpsuje sie jeden lub wiele pierscieni uszczelniajacych. 3. Sposób wytwarzania zlacza wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze pierscienie uszczelniajace umieszcza sie lub tworzy na jednej lub na obu czesciach laczonych. 4. Sposób wytwarzania zlacza wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze ostrza pierscieni uszczelniajacych sa po ich nalozeniu plasty¬ cznie uksztaltowywane. 5. Sposób wytwarzania zlacza wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym, ze zewnetrzna rure ogrzewa sie do temperatury h 300° C lub wyzej, zas wewnetrzny dlawik chlodzi sie do temperatury 196° C lub nizej. 6. Sposób wytwarzania zlacza wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym, ze czesci, które ma¬ ja byc ogrzewane, ogrzewa sie za pomoca pradu elektrycznego, korzystnie pradem o wysokiej czestotliwosci. 7. Sposób wytwarzania zlacza wedlug zastrz. 1 — 6, znamienny tym, ze do chlodzenia dlawika wprowadzanego do rury stosuje sie ciekle powietrze, ciekly lub zestalony dwutlenek wegla lub podobne srodki. VEB Vakutronik Zastepca: mgr inz. Jerzy Hanke rzecznik patentowy ^ Fl«. I fi H rJ M i i Hi w w W Ej L_j—I n«. z Bltk 387 22.

1.60 100 B5 PL