Wynalazek dotyczy elastycznego ukladu drga¬ jacego do ograniczania suwu urzadzen do za¬ geszczania podloza, zwlaszcza do ubijarek.Sprezyste uklady drgajace, obliczone na okreslone obciazenie, opracowane sa w zaloze¬ niu, ze udary obciazen odbywaja sie zawsze z tej samej wysokosci, poniewaz tylko w tym przypadku zakres roboczy sprezyn jest dokla¬ dnie ograniczony. Uwzgledniony jest przy tym tzw. suw bezpieczenstwa. W razie udarowego przeciazenia ukladu zwieksza sie ten suw, a sprezyny ulegaja zablokowaniu, tzn. zwój ukla¬ da sie na zwoju. Aby tego uniknac mozna za¬ stosowac zderzak, ma on jednak te niedogod¬ nosc, ze impuls drgajacy w miejscu uderzenia jest odbierany udarowo, co moze spowodowac odksztalcenie i uszkodzenie czesci maszyny.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Rudolf Burger.Poza tym mozna obliczyc zespól sprezyn na maksymalne obciazenie udarowe, jednak w róz¬ nych przypadkach, szczególnie w przypadku ubijarek przedstawia to te niedogodnosc, ze ze¬ spól sprezyn pracuje twardo w zakresie robo¬ czym, a bieg maszyny jest niespokojny.Równiez i w takich zespolach sprezynowych moze sie zdarzyc zablokowanie sprezyn pod wplywem udarów z nienormalnie duzej wyso¬ kosci. W szczególnie duzym stopniu jest* nie¬ korzystna okolicznosc, ze sprezyny srubowe, na skutek swej niedokladnosci wykonania jak i z innych przyczyn, nie moga byc obciazone przy normalnej pracy az do zablokowania. Z tego wzgledu zaklady produkcyjne sprezyn uwzgle¬ dniaja dla bezpieczenstwa równiez suw szczat¬ kowy, którego nie mozna wyzyskiwac w nor¬ malnej pracy.Niedogodnosci powyzsze usuwa niniejszy wynalazek, który ma na celu osiagniecie, przyoptymalnej twardosci zespolu sprezynowego w zakresie roboczym, bezudarowe elastyczne ha¬ mowanie w razie przeciazenia sprezystego ukladu drgajacego. Osiaga sie to wedlug wy¬ nalazku przez przylaczenie do drgajacego ze¬ spolu sprezyn tlumika elastycznego lub dla¬ wiacego, obliczonego na normalne obciazenie, który nie pracuje podczas normalnego dziala¬ nia zespolu sprezyn. Gdy na skutek przeciaze¬ nia drgajacego ukladu sprezyn ich suw powie¬ ksza sie, to w jednym z punktów przenoszenia obciazenia nastepuje nacisk na tlumik, który odbiera obciazenie elastycznie lub z dlawie¬ niem. Tlumik jest tak obliczony, ze wytrzymu¬ je maksymalne obciazenie w sposób niezawod¬ ny. Kazda sprezyna ukladu drgajacego ma za¬ pewniony jeszcze w sobie wspomniany i prze¬ pisowy suw szczatkowy. W ten sposób unie¬ mozliwione zostaje zablokowanie sprezyn. Tlu¬ mik moze byc zbudowany na zasadzie mecha¬ nicznej, pneumatycznej, hydraulicznej lub mie¬ szanej. Tlumik moze np. posiadac postac spre¬ zyn srubowych lub talerzowych lub tez moze zawierac gumowy czlon tlumiacy lub wreszcie moze byc zaopatrzony w olejowy hydrauliczny cylinder hamulcowy o dzialaniu sprezystym.Korzystnie jest stosowac tlumik o postepo¬ wej charakterystyce obciazenia, gdyz w tym przypadku urzadzenie zageszczajace, tj. ubija¬ jace podloze, pomimo zabezpieczenia przed przeciazeniami, np. w razie udarów odbojo¬ wych, odznacza sie równomiernym i spokoj¬ nym biegiem.W przypadku udarów odbojowych tlumik natychmiast je przejmuje i uspakaja. Czesci maszyny sa dzieki temu oszczedzane, a pewnosc dzialania znacznie wzrasta. Twarde udary bi- jaka sa uniemozliwione. Oprócz tego praca personelu obslugujacego staje sie latwiejsza.Okres trwalosci sprezyn w tego rodzaju ukla¬ dach drgajacych znacznie wzrasta, poniewaz sprezyny pracuja tylko w zakresie ustalonym w przepisach wytwórni Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wy¬ konania wynalazku, przy czym fig 1 przed¬ stawia przekrój ponizej opisanego sprezystego ukladu drgajacego urzadzenia zageszczajacego, a fig. 2 — wykres suwu w zaleznosci od ob¬ ciazenia sprezystego ukladu drgajacego.Na fig. 1 cyfra 1 oznaczona jeirt cylindrycz¬ na oslona sprezyn. W cylindrze tym pod wply¬ wem obciazenia roboczego podlega drganiom oparcie sprezyn 2, zaopatrzone w zderzak 3 i napreza oraz odpreza zespól sprezyn 4 — 7.Przy zwiekszeniu suwu zderzak 3 dotyka ply¬ ty tlumikowej 8, która w znany sposób jest umocowana na trzpieniu tlumikowym 9, osa¬ dzonym przesuwnie w prowadnicy 20. Sprezy¬ ny talerzowe 11, osadzone na trzpieniu tlumi¬ kowym 9, sa umieszczone tak, ze otrzymuje sie charakterystyke postepowo wzrastajaca. Twar¬ dosc sprezyn 11 jest tak obliczona, ze odbie¬ raja one niezawodnie najwieksze mozliwe ob¬ ciazenie. W ten sposób jest wykluczone prze¬ ciazenie drgajacego ukladu sprezystego 4 — 7.Fig. 2 przedstawia wykres sily w zaleznosci od suwu. Oznaczenie Hi przedstawia normalny suw roboczy, a Pi — odpowiadajaca mu glów¬ na sile robocza. Oznaczenie H% przedstawia najwiekszy mozliwy suw przy przeciazeniu, a ,Pt — odpowiadajace mu praktycznie mozliwe obciazenie koncowe. Lamana wzrastajaca cha¬ rakterystyka powstaje wskutek dodatkowego wlaczenia sprezyn tlumika, które dzieki swe¬ mu ukladowi dzialaja postepowo. PL