1 Opublikowano dnia 14 kwietnia 1960 r. yhTE*Q biblioteka! ,'Urze.J, - POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42998 Jan Tarnowski Warszawa, Polska Lqcznik lub gniazdo wtyczkowe w oslonie bakelitowej lub z innej masy izolacyjnej ze sworzniami do montowania blaszek stykowych Patent dodatkowy do patentu nr 40748 Patent trwa od dnia 16 maja 1959r. » Wynalazek dotyczy lacznika lub gniazda wtyczkowego wedlug patentu nr 40748, które sa zespolone w jednym urzadzeniu, pelniacym funkcje wylacznika, przelacznika, gniazda wtyczkowego i ewentualnie przycisku dzwon¬ kowego.Patent nr 40748 dotyczy urzadzenia, stano¬ wiacego lacznik lub gniazdo wtyczkowe w oslo¬ nie izolacyjnej, zawierajacej sworznie, wyko¬ nane z tego samego materialu, co i oslona i stanowiace z nia jednolita calosc. Rozwiazanie konstrukcyjne wedlug tego patentu pozwala na znaczne uproszczenie montazu przy jedno¬ czesnym potanieniu produkcji, dzieki ujedno¬ liceniu typów i obnizeniu kosztów instalacji oraz usunieciu z niej puszek. Lacznik lub gnia¬ zda wtyczkowe wedlug patentu nr 40748 sta¬ nowily jednak odrebne elementy sprzetu in¬ stalacyjnego, które spelnialy kazdy oddzielnie wyznaczone sobie zadanie.Lacznik lub gniazdo wtyczkowe wedlug wy¬ nalazku zachowujac zalety przedmiotu paten¬ tu nr 40748 posiada jeszcze te zalete, ze stano¬ wi jeden element konstrukcyjny, który laczy w sobie jednoczesnie tak lacznik, jak i gniaz¬ do wtyczkowe i ewentualnie jeszcze przycisk dzwonkowy, dzieki czemu moze spelnic równo¬ czesnie lub oddzielnie dwie lub wiecej funkcji.Istota wynalazku polega na tym, ze w oslonie z bakelitu lub z innej masy izolacyjnej sa uformowane zarówno sworznie do umocowa¬ nia blaszek stykowych lacznika, jak i sworznie do umocowania blaszek stykowych gniazda wtyczkowego i ewentualnie jeszcze sworznie do umocowania blaszek stykowych przycisku.Taki zespolony element sprzetu instalacyjnego obniza koszty instalacji elektrycznej w miesz¬ kaniach, szpitalach, szkolach, biurach itp. zwiekszajac jednoczesnie wygode uzytkowania.Na rysunku przedstawiono przyklady wyko-nanla lacznika lub gniazda wtyczkowego we¬ dlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia lacznik ze¬ spolony z gniazdem wtyczkowym i bocznym, przyciskiem dzwonkowym w przekroju, fig. 2 — wtfdok z góry oslony lacznika, fig. 3 — prze¬ krój lacznika zespolonego z gniazdem wtycz¬ kowym i srodkowym przyciskiem dzwonko¬ wym, a fig. 4 — widok z góry oslony laczni¬ ka z oddzielnymi sworzniami dla blaszek sty¬ kowych gniazda wtyczkowego.Na rysunku cyfra 1 oznacza oslone z bake¬ litu lub z innej masy plastycznej, która jedno¬ czesnie zastepuje puszke. Wewnatrz oslony sa uformowane sworznie 3, przeznaczone do osa¬ dzenia blaszek stykowych wylacznika lubj prze¬ lacznika. Na sworzniach sa wykonane rowki 20, sluzace do zaciskania przewodów za po¬ moca blaszek stykowych 8, podobnie jak w pa¬ tencie nr 40748. W tej odmianie wykonania sworznie 3 maja ksztalt slupków z uskokiem, których górna wezsza czesc 3a sluzy do osa¬ dzenia blaszek stykowych 8a gniazda wtyczko¬ wego.Na wprost blaszek jest umieszczona tarczka obrotowa 9, wykonana z masy izolacyjnej, np. bakelitu i zaopatrzona w trzy zwarte styki, jak w znanych przelacznikach. Tarczka 9 jest zamocowana na trzpieniu 21, stanowiacym os lacznika, posiadajacym na jednym koncu leb 22, a na drugim — gwint do zamocowania gal¬ ki pokretnej 23. Leb trzpienia miesci sie w gniezdzie, uformowanym we wglebieniu den¬ nym 24, dzieki któremu jest zabezpieczona wy¬ starczajaca odleglosc lba 22 od sciany budyn¬ ku, na której jest umocowany lacznik.Dla wprowadzenia lba 22 trzpienia do gniaz¬ da, w denku oslony jest wykonany otwór szcze¬ linowy 25 w ksztalcie dziurki od klucza. Leb moze byc wprowadzony do szczeliny 25 przez jej rozszerzony koniec i przesuniety ku srod¬ kowi oslony. W ten sposób jest mozliwe zmon¬ towanie lacznika i gniazda wtyczkowego juz po umocowaniu oslony w scianie na stale.Wewnatrz oslony uformowany jest równiez sworzen 26, na którym moze byc osadzona bla¬ szka stykowa przycisku dzwonkowego. Poza tym w dnie oslony, w jej czesci srodkowej, mo¬ ga byc uformowane rowki (fig. 2), wspóldziala¬ jace z odpowiednia zapadka, nie przedstawiona na rysunku, która ustala cztery glówne polo¬ zenia lacznika, przesuniete wzgledem siebie o 90#.Zespolony lacznik lub gniazdo wtyczkowe jest zamkniety pokrywka 15, przymocowana do oslony w znany sposób, np. za pomoca srub, nie uwidocznionych na rysunku, wkreconych w odpowiednie wystepy w oslonie. Pokrywka 15 oprócz srodkowego otworu na trzpien po¬ kretny lacznika posiada jeszcze dwa otwory' na trzpienie wtyczki. Ponadto w pokrywce jest uformowane gniazdo 27, w którym miesci sie trzpien przycisku dzwonkowego 28.Na osi 21 lacznika jest umocowana galka po¬ kretna 23, posiadajaca cztery otwory 29, przez które moga przechodzic trzpienie wtyczki. Gal¬ ka moze posiadac ksztalt tarczki lub gwiazdy czteroramiennej.. W= kazdym z czterech glów¬ nych polozen lacznika zawsze dwa otwory gal¬ ki znajduja sie na wprost otworów wtyczko¬ wych w pokrywce, dzieki czemu wtyczke mo¬ zna wlaczyc bez wzgledu na polozenie wylacz¬ nika lub przelacznika.Fig. 3 przedstawia podobne rozwiazanie kon¬ strukcyjne ukladu blaszek stykowych 8 lacz¬ nika i blaszek stykowych 8a gniazda wtyczko¬ wego, jednak przycisk dzwonkowy zostal prze¬ niesiony do srodka lacznika. W tym celu os 21 lacznika jest osadzona z pewnym luzem pod¬ luznym, co pozwala na jej przesuniecie poosio¬ we za pomoca przycisku 28 i zamkniecie w ten sposób obwodu dzwonka na stykach nie przed¬ stawionych na rysunku.Fig. 4 uwidocznia oslone odmiany lacznika lub gniazda wtyczkowego, w której sworznie 3b, przeznaczone do umocowania blaszek gnia¬ zda wtyczkowego, sa uformowane w oslonie oddzielnie od sworzni, podtrzymujacych bia-. szki stykowe lacznika. Poza tym w odmianie tej zastosowano na zewnetrznej sciance oslony zeberka 30, zabezpieczajace oslone przed obra¬ caniem sie po umocowaniu jej w scianie bu¬ dynku.Na rysunku nie uwidoczniono blaszek styko¬ wych, których uklad i ksztalt moze byc róz¬ ny w zaleznosci od przeznaczenia lacznika lub gniazda wtyczkowego, Pominieto tu równiez szczególy znane, jak np. sprezynki dociskowe lub sruby polaczeniowe. PL