Przedmiotem wynalazku jest swiatlomierz, w którym badz wskazówka miernika jest do¬ strajana z oznaczonym punktem, badz tez na okreslone polozenie wskazówki miernika na¬ prowadza sie wskazówke wynikowa.Przy pracy z swiatloczulymi materialami do wytwarzania i dalszej obróbki zdjec fotografi¬ cznych, dazy sie coraz bardziej do tego, aby przed naswietlaniem materialu swiatloczulego zmierzyc za pomoca tak zwanych swiatlomie¬ rzy istniejace warunki oswietlenia i wykorzy¬ stac zmierzona wartosc do nastawiania srod¬ ków wplywajacych na naswietlanie. Ze zna¬ nych swiatlomierzy najczesciej stosuje sie swia¬ tlomierz fótoelektryczny posiadajacy szereg zalet. Najbardziej przydatne jest zastosowanie w nim zasady uzycia wskazówki wynikowej do wskazówki miernika lub naprowadzania prze¬ sunietej przez indukowany prad elektryczny wskazówki na okreslony punkt (znak) np. przez obrót mechanizmu pomiarowego lub jego ka- blaka, w celu okreslenia w sposób pólsamo¬ czynny lub samoczynny czasu naswietlania.Zaden ze znanych swiatlomierzy nie obejmu¬ je swym zakresem pomiarowym wszystkich mozliwych wartosci swietlnych, powstaja wiec czesto bledy w pomiarze dzieki temu, ze mie¬ rzacemu trudno jest poznac granice zakresu pomiaru. Stara propozycja, aby wszystkie war¬ tosci naswietlen zestawic w jednym mechanizm mie sumujacym i przeniesc za pomoca popy- chacza lub podobnego narzadu bezposrednio na wskazówke wynikowa albo mechanizm pomia¬ rowy lub jego kablak nie rokuja zadnej mozli¬ wosci usuniecia tej wady.Zadaniem wynalazku jest usuniecie tych niedogodnosci.Wedlug wynalazku, mozliwe rozwiazanie te¬ go zadania polega na tym, ze narzad ustalaja¬ cy, który przenosi zestawione razem wartosci naswietlania jest wykonany w postaci krzyw¬ ki. Przez nalozenie uskoków krzywki na gra-nice zakresu pomiaru- mozna, nagle odchylic wskazówke tak, ze nie bedzie mozna cofnac wskazówki do oznaczonego punktu lub napro¬ wadzic wskazówki wynikowej. To mechanicz¬ ne rozwiazanie posiada jednak jeszcze wady.W zwiazku z tym, ze krzywka obraca sie w dwóch kierunkach, rozwiazanie to nie pozwa¬ la na przekroczenie najwiekszego dopuszczal¬ nego wzniosu takze przy uskokach krzywki na granicach zakresu pomiarowego. Nastepstwem tego, w zwiazku z wymagana niezawodnoscia dzialania jest to, ze wszystkie wartosci wzniosu krzywki musza miescic sie w skosie uskoku krzywki. Moga wiec i tutaj powstac bledy w nastawieniu. • Z tego powodu wynalazek rozwija sie dalej spelniajac zadanie dzieki temu, ze zakres war¬ tosci swietlnych nie objety zakresem wskazan swiatlomierza jest wylaczany za pomoca me¬ chanicznych srodków np. przez zwarcie po¬ przez czlon do nastawienia, wzglednie ozna¬ czany jako lezacy poza zakresem wskazan. Po¬ dobnie, na podstawie zalozen popartych zgod¬ nymi wynikami doswiadczen, czlon do nasta¬ wiania stosuje sie w postaci krzywki steruja¬ cej. Zakresowi wartosci swietlnych, lezacemu poza zakresem wskazan mechanizmu pomiaro¬ wego, jest podporzadkowany taki odcinek czlo¬ nu do nastawiania (krzywki sterujacej), który z pewnoscia wystarcza do niezawodnego dzia¬ lania styku zwierajacego. Dzieki takiemu roz¬ wiazaniu, dp nastawiania uzyskuje sie mozli¬ wie duzy kat obrotu krzywki sterujacej, co zwieksza w dogodny sposób dokladnosc nasta¬ wiania. Wynalazek wymaga rozwiazania, w któ¬ rym czlon do nastawiania tworzy narzad sty¬ kowy lub jest zaopatrzony w srodek stykowy.W celu ulatwienia wlasciwego nastawiania narzadu do nastawiania (krzywki) wzgledem mechanizmu pomiarowego, zgodnie z wynalaz¬ kiem, przewaznie miedzy uksztaltowanym w postaci krzywki czlonem do nastawiania, a czlonem wynikowym mechanizmu sumujace¬ go, jest wlaczony justowany czlon posredni.Do wykorzystania zalet wynalazku jest obo¬ jetne w jaki sposób nastepuje nastawianie war¬ tosci naswietlania po wychyleniu wskazówki me¬ chanizmu pomiarowego. Wynalazek dziala w rów¬ nym stopniu, tak przy obrocie mechanizmu po¬ miarowego lub jego kablaka, jak i w przypad¬ ku zastosowania naprowadzanej wskazówki albo innych narzadów.Zasada wynalazku jest zilustrowana kilko¬ ma rozwiazaniami przykladowymi uwidocznio¬ nymi na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyjety zakres wartosci swietlnych i zakres pomiarowy swiatlomierza, fig. 2 i 3 — krzyw¬ ki jako przykladu mozliwego mechanicznego rozwiazania, fig. 4 — schemat rozwiazania we¬ dlug wynalazku przez zwarcie poprzez krzyw¬ ke, a fig. 5 — 7 — trzy dalsze przyklady wy¬ konania wynalazku w widoku perspektywicz¬ nym.Na rysunku i w opisie pominieto omawianie tych czesci, które nie sa koniecznie potrzebne do zrozumienia wynalazku.Jak uwidoczniono na fig. 1, z calego zakresu wartosci swietlnych winien byc objety przez wynalazek zakres, odpowiadajacy zakresowi pomiarowemu swiatlomierza. Zgodnie z wy¬ nalazkiem z calkowitego kata obrotu krzywki wiaze sie jedynie kat cp (fig. 4) z zakresem po¬ miarowym swiatlomierza. Ten kat obrotu cp obejmuje te czesc krzywki, która jest potrzeb¬ na do zapewnienia wlasciwego zwarcia styków.Zródlo pradu 16 jest zwarte na krótko dopóty, dopóki podczas obrotu krzywki 7 zaopatrzona w styki koncówka 8a zebatki 8 nie przekroczy granic zakresu pomiarowego i nie zetknie sie z zaopatrzona równiez w styki czesc 7a krzyw¬ ki (kat obrotu Na fig. 5 — 7 sa uwidocznione przyklady wy¬ konania swiatlomierza wedlug wynalazku, wbudowane do aparatu fotograficznego. Z osa¬ dzonego w obudowie 1 aparatu fotograficzne¬ go obiektywu, wzglednie migawki centralnej 2, wystaje koleczek 3, do którego przylega pod dzialaniem sprezyny 4b zebatka 4 zaopatrzona w justujacy* czlon 4a. Podczas ustalania czyn¬ ników wplywajacych na naswietlanie, zebatka 4 jest przesuwana poosiowo, przy czym zakla¬ da sie, ze ten ruch powoduje mechanizm su¬ mujacy, obejmujacy przewaznie wszystkie war¬ tosci naswietlan. Ten ruch posuwisty powodu¬ je za pomoca kólka zebatego 5 obroty walka 6; a tym samym krzywki 7, która jest przedsta¬ wiona nie tylko w postaci krzywki cylindrycz¬ nej (fig. 5 i 6), lecz takze jako krzywka tarczo¬ wa (fig. 7) i posiada wycinek stykowy 7a. We¬ dlug fig. 5 zebatka 8 slizga sie po krzywiznle krzywki 7 podczas, gdy wedlug fig. 6 ten styk poslizgowy uzyskuje sie za pomoca dzwigni ka* towej 9, a wedlug fig. 7 — za pomoca dwura- miennej dzwigni 10.Elementy konstrukcyjne 8, 9, 10 sa wykona¬ ne z materialu izolacyjnego, przy czym ich koncówki stykowe sa zaopatrzone w styki 82 9a,*10a. Wznios krzywki powoduje za posred- -?-nictwem zebatki 8, wzglednie dzwigni katowej 9, ruch obrotowy kólka zebatego 11 mechani¬ zmu pomiarowego i tym samym kablaka 12 te¬ go mechanizmu. W przypadku zastosowania dzwigni dwuramiennej 10, ten ruch jest prze¬ noszony na kablak 12 za pomoca koleczka 13.W podanych przykladach wykonania kablak 12 mechanizmu pomiarowego jest sprzezony z wskazówka tego mechanizmu za pomoca sprezyny 14. Wychylenie wskazówki 15 spowo¬ dowane przez fotokomórke zostaje skompenso¬ wane przez obrót kablaka 12 za pomoca sprezy¬ ny 14 tak, ze wskazówka zostaje znowu zgra¬ na z. polozeniem zerowym. Pomiar konczy sie na tym i ustalona zostaje wartosc swietlna gwarantujaca wlasciwe naswietlenie.Wynalazek nie dotyczy tylko przedstawio¬ nych przykladów wykonania, lecz takze moze byc zastosowany ogólnie biorac przy pomia¬ rach naswietlen za pomoca elektrycznych urza¬ dzen pomiarowych. W przypadku, zastosowania wynalazku do swiatlomierza wbudowanego w aparat fotograficzny, narzady do sterowania zestawu pomiarowego moga byc polaczone tak¬ ze z innymi migawkami np. migawkami szcze¬ linowymi albo z narzadami do nastawiania przyslony w przypadku stosowania obiektywów wymiennych lub stalych. PL