Wynalazek dotyczy ukladu strumieni paliwa w otwartej komorze spalania wysokopreznego silnika spalinowego, w której to komorze, w górnym punkcie zwrotnym tloka, znajduje sie prawie cale lub cale zassane, a potrzebne do spalania powietrze, wprawiane znanymi srodkami w ruch wirowy dokola osi symetrii komory spalania lub osi symetrii cylindra.Strumienie paliwa, wyplywajace z wtryskiwa- cza umieszczonego z duza mimosrodowoscia, rozmieszczone sa w ten sposób w przestrzeni, ze z wiekszej ilosci strumieni paliwa jeden zawsze wczesniej niz inne trafia na scianke komory spalania i to na jej najgoretsze miej¬ sce.Ta znana zasada, której zasadniczym warun¬ kiem jest sterowany samozaplon paliwa w okreslonym miejscu i ciagle bez stuków spalanie mieszanki paliwa z powietrzem, uzys¬ kiwanej z krazacego powietrza i paliwa z swo¬ bodnych dlugosci pozostalych strumieni pali¬ wa, zgodnie z wynalazkiem zastosowana zosta¬ la w plaskich otwartych komorach spalania (w postaci walcowego krazka lub soczewki), umieszczonych albo w glowicy cylindra, albo w tloku albo miedzy glowica i tlokiem.Wedlug wspólczesnego stanu techniki ta za¬ sada sterowanego samozaplonu i spalanie bez stuku mieszanki paliwa z powietrzem reali¬ zowana byla najkorzystniej w komorach spa¬ lania o ksztalcie kuli, elipsoidy obrotowej z nasadzonym stozkiem scietym, lub pierscie¬ nia, przy czym takie komory spalania w da¬ nym przypadku lacza sie z przestrzenia cy¬ lindra nad tlokiem, równiez za pomoca wal¬ cowej lub stozkowej szyjki. Komory spalania tego rodzaju w czterosuwowych silnikach znajduja sie zwykle w tloku, a ich otwory la¬ czace z przestrzenia cylindra nad tlokiem sa wlasciwie w ten sposób uksztaltowane, abv powietrze krazace w przestrzeni cylindra nad tlokiem moglo ze zwiekszona predkoscia uply-*'\wac do Jtomory spalania wz H*aV takich przypadkach chodzi glównie o szyb¬ kobiezne silniki od malych, az do srednicn objetosci skokowych. W takich silnikach zwiekszenie energii przeplywu krazacego po¬ wietrza odbywa sie, zwlaszcza przy niskim H ¦ silnikowym parametrze (skok do sredni- B cy), kosztem stopnia napelnienia cylindra swie¬ zym powietrzem. Jednak za pomoca odpowied¬ niej konstrukcji zaworu ssacego i zwiazanych z nim przewodów ssacych mozna wlot powie¬ trza w taki sposób przyspieszyc i skierowac, ze przez wzrost wykorzystania powietrza do spalania wspólczynnik koniecznego w nadmia¬ rze powietrza ( ^ ) bedzie mozliwie najmniej¬ szy i .zblizy sie do najodpowiedniejszej warto¬ sci dla tworzenia mieszanki, równej 1.Gdy spelniony zostal warunek wystarczaja¬ co gwaltownego i odpowiednio skierowanego krazenia powietrza Jw cylindrze, bedzie mozna odpowiednio wykorzystac plaskie, „calkowicie otwarte" komory spalania (np. komory Hessel- manna, komory w ksztalcie walcowego kraz¬ ka lub soczewki), nawet do dwuzaworowych sterowan i zastosowac w nich zgodny z wy¬ nalazkiem ukla^J strumienia paliwa. Na sku¬ tek tego, ze nastepnie z wiekszej ilosci takich samych strumieni paliwa jeden wtryskuje sie prawie promieniowo, najkrótsza droga na najgoretsze miejsce dna tloka lub glowicy cy¬ lindra, a pozostale strumienie paliwa wtrys¬ kuje sie do swobodnej przestrzeni komory spalania w kierunku krazacego powietrza albo innymi slowy nadaje sie lym strumieniom wieksze „swobodne dlugosci", uzyskuje sie w ten sposób o wiele lepsze wykorzystanie po¬ wietrza i jedaaecaesmie sterowany samozaplon mieszanki z malej ilosci paliwa*, która w bez- posrecfeiie-j bliskosci najgoretszego miejsca dwa tloka? lub glowicy cylindrowej zapala sie wczesnie*}, niz inne strumienie. To sterowanie poczatkowego (inicjujacego) zaplonu calej mie¬ szanki, za posrednictwem bardzo malej ilosci paliwa od najgoretszego miejsca komory spa¬ lania, zapewnia cicfre (bez stuków) spalanie calej ilosci wtrysnielego paJiwa. W ten spo¬ sób udaje sie usunac wade sfetbego? wykorzy¬ stania powietrza, zwlaszcza w sifnikacfo wy¬ sokopreznych o srecftwej i dfcrzej* objetosci' sko¬ kowej, których granica dymienia lezala do¬ tychczas ntewspotaiemie nizej, niz w silni¬ kach szybkoobrotowych (dDa pojazdów mecha¬ nicznych). Specjalnie zaznaczyly sie zalety wy¬ nalazku w agregatach silnik wysokoprezny — lokomotywa pojazdów szynowych, a mianowi¬ cie na skutek lepszegp wykorzystania powie¬ trza i „miekkiego" spalania z korzystnym, zmniejszeniem zuzycia paliwa i zwiekszeniem spokojnego biegu silnika.Nalezy do tego jeszcze dodac, ze umieszczo¬ na w jednej plaszczyznie pewna ilosc strumie¬ ni paliwa da sie zastapic jednym jedynym, wachlarzowato rozprzestrzeniajacym sie stru¬ mieniem paliwa, jezeli ten strumien jednym swoim brzegiem bedzie skierowany mniej wie¬ cej do srodka dna tloka lub dna glowicy cy¬ lindrowej, podczas gdy jego przeciwlegly brzeg bedzie tryskal na boczna scianke komo¬ ry spalania lub na brzeg dna glowicy tloko¬ wej lub dna tloka.Wynalazek jest uwidoczniony w kilku al¬ ternatywach na rysunkach (fig. 1 — 4). Na pierwszych dwóch figurach podane sa szcze¬ góly rozwiaz"ania, natomiast pozostale — sa tyl¬ ko schematycznymi szkicami. Fig. 1 przedsta¬ wia w rzucie z góry dno glowicy 1 cylindra 2. Zawór ssacy 3 w stanie otwartym umozli¬ wia styczny wlot zasysanego powietrza do cy¬ lindra 2, a wiec na fig. I i 2 prostopadle do osi wzdluznej 4 glowicy cylindra lub silnika.Zawór wylotowy 5 jest narysowany w tej sa¬ mej osi, co wskaizujel na mozliwosc, ze w ten sposób bedzie mozna wybrac mozliwie naj¬ wieksza srednice zaworu dla najwiekszego na¬ pelnienia cylindra powietrzem i najlepszego przeplukania komory spalania z resztek zów spalinowych. Wtryskiwacz 6 jest prawie calkowicie umieszczony na brzegu cylindra •? i wtryskuje paliwo kilkoma strumieniami do komory spalania, która w przykladzie na f''g. 1 i 2 uksztaltowana jest jako walcowy krazek.W tym przykladzie trzy strumienie paliwa l II, III sa w ten sposób ulozone,, ze strumien paliwa I tryska mniej wiecej w kierunku srodka dna tloka 8, natomiast pozostale stru¬ mienie II i III swymi wiekszymi swobodny¬ mi dlugosciami celuja w kierunku wskazane¬ go przez strzalke 9 krazacego przeplywu po¬ wietrza, czesciowo jeszcze na dno tloka 8 czesciowo na scianke komory spalania T o ksztalcie walcowego krazka lub nawet na dno glowicy cylindrowej 2. Przede wszystkim zalezy od temperatury dna glowicy cylindro¬ wej 1 na brzegu cylindra 2, czy bardziej wska¬ zane jest skierowac os strumienia paliwa ffl na dno gfowicy cylindrowej 1, czy tylko na scianke komory spalania, aby powloka stru-mienia paliwa 111 przebiegala równolegle do dna glowicy cylindrowej 1, Pod jakim katem wtryskiwacz 6 ma byc po¬ chylony wzgledem dna glowicy cylindrowej 7, wyznaczaja wymiary komory spalania 7 i da¬ zenie, ab*y otwory dyszowe w kadlubie dyszy wtryskiwacza 6 mozna bylo w miare moznosci umiescic symetrycznie.Na nastepnej fig. 3 przedstawiono w prze¬ kroju wzdluznym soczewkowa komore spala¬ nia 7. Omówione poprzednio kierunki wlasci¬ wego ulozenia strumieni paliwa I, U i 111 nie traca tu swej slusznosci. Trzeba tylko jeszcze zwrócic uwage, ze soczewkowa komora spala¬ nia umozliwia zastosowanie jeszcze nieco wiek¬ szej srednicy zaworu, niz komora w po¬ staci walcowego krazka. Zastosowano tu te same, co poprzednio oznaczenia poszczególnych elementów.Fig. 4 pokazuje zastosowanie wynalazku do komory spalania Hesselmanna. Wynika stad koniecznosc, ze przy tego rodzaju komorze nie mozna otworów dyszowych umiescic we wspólnej plaszczyznie, symetrycznie do osi 6 kadluba dyszy.Wachlarzowaty strumien paliwa, jako za¬ stepujacy wtrysk wielostrumieniowy, nie wchodzi zatem w gre dla komór spalania te¬ go rodzaju.W ramach wynalazku najkrótszy strumien paliwa (strumien napalajacy) mozna ukladac najrozmaiciej i to w ten sposób, ze wszystkie strumienie, wlacznie ze strumieniem zapala¬ jacym, beda wtryskiwane w kierunku kraza¬ cego ruchu powietrza, albo mozna skierowac strumien zapalajacy prostopadle do ruchu oo- wietrza, w danym przypadku równiez czescio¬ wo przeciw temu kierunkowi ruchu, przy czym jednak pozostale strumienie paliwa mozna wtryskiwac jedynie w kierunku przeplywu powietrza.Jak to juz bylo wyzej wspomniane, mozna w ramach wynalazku zasadniczo uzyskac ten sam skutek w ten sposób, ze zamiast pewnej ilosci strumieni paliwa mozna zastosowac je¬ den jedyny strumien, ale w ksztalcie wachla¬ rza, który bedzie w ten sposób umieszczony w komorze spalania, ze jeden brzeg tego stru¬ mienia zostanie skierowany na srodek dna glowicy cylindrowej lub dna tloka, a dalsze czesci strumienia beda ukladac sie coraz da¬ lej w kierunku obwodu cylindra.W podobny sposób, jak zastosowano wyna¬ lazek do silnika czterosuwowego, mozna go z powodzeniem zastosowac równiez do dwu¬ suwu, lecz trzeba jednak zatroszczyc sie o wy¬ starczajaco silny krazacy ruch powietrza wokól osi cylindra. PL