Opublikowano dnia 15 grudnia 1960 r. l \ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42871 KI. 63 c, 41 Fabryka Samochodów Osobowych *) Warszawa, Polska Samoczynnie nastawialny samochodowy resor hydrauliczno-pneumatycz- ny z regulacja miekkosci resorowania Patent trwa od dnia 24 grudnia 1958 r.Resory hydrauliczno-pneumatycznej opisanej ponizej konstrukcji dzialaja na zasadzie spre¬ zania powietrza przy wspóludziale cieczy (ole¬ ju). Utrzymuja samochód w czasie jazdy w okreslonym przeswicie ponad jezdnia i rów¬ nym nie pochylonym polozeniu mimo bardzo miekkiego resorowania, niezaleznie od wielko¬ sci i polozenia ladunku obciazajacego samo¬ chód.Resor sklada sie z cylindra 1 (fig. 1), do którego wchodzi szczelnie dzwon powietrzny 2. W dno cylindra 1 wbudowany jest cylin¬ der c pompy, do którego wchodzi z pewnym luzem nurnik T, przymocowany do wierzchu dzwonu 2. W dole cylindra c znajduje sie za¬ wór zwrotny z (ssacy), u góry zas zawór man¬ kietowy M (wylotowy). W dnie cylindra 1 znajduje sie komora K, laczaca sie z wnetrzem *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Fryderyk Adler. cylindra 1 przez bardzo maly przelot OD, dla¬ wiony sruba iglicowa SD, który prowadzi do rurki pionowej R, wchodzacej do cylindra 1.Rurka pionowa R laczy sie z cylindrem pom¬ py C równiez przez bardzo maly przelot OG, dlawiony srubka iglicowa SG. Komora K jest polaczona za pomoca weza gietkiego WP z za¬ worem plywakowym 3.Dzwon powietrzny jest polaczony wezem WD z zasobnikiem powietrza 4 o nastawnej pojem¬ nosci, która zmienia sie wsuwajac lub wysu¬ wajac tloczysko TZ.Ucha u, u góry nad dnem dzwonu 2 i u do¬ lu pod dnem cylindra 1 sluza do zamocowa¬ nia resoru. Przyklad mocowania uwidocznio¬ no na fig. 2. Wewnatrz cylindra 1 znajduje sie okreslona ilosc cieczy. Ciecz wypelnia równiez cylinder c, komore K, waz gumowy WP i ko¬ more 3.Gdy poziom cieczy w cylindrze znajduje sie tuz nad otworem ORt na wysokosci oznaczonejgp, wtedy polozenie dzwonu 2 wzgledem cy¬ lindra 1 odpowiada polozeniu równowagi re¬ soru. Przy wsuwania dzwonu 2 do cylindra 1, od polozenia równowagi (w dól) poziom cie¬ czy bedzie podnosic sie do góry (wypór cie¬ czy przez dzwon), ciecz z cylindra pompy C bedzie wchodzic przez zawór mankietowy do cylindra 1, powietrze zas pod dzwonem bedzie sie sprezac. Przy ruchu dzwonu do góry po¬ ziom cieczy w cylindrze opada, pompa ssie ciecz przez zawór zwrotny Z z komory K do cylindra C. Po kilku ruchach dzwonu w gó¬ re i w dól w granicach takich, zeby poziom cieczy w cylindrze nie odkrywal otworu OR, pompa wypompuje calkowicie zawartosc cie¬ czy z komory K, weza WP oraz z zaworu ply¬ wakowego 3, a przy nastepnych ruchach be¬ dzie ssala powietrze, wchodzace do komory K przez zawór plywakowy 3. Zassana przez pom¬ pe ciecz, a potem powietrze, zostaja wtloczo¬ ne do cylindra 1 (przez zawór mankietowy M), Taki proces pompowania odbywa sie w re¬ sorze podczas jazdy, dopelniane przez pompe powietrze spreza sie pod dzwonem 2; pompa pompuje je nawet przy bardzo malych ruchach posuwisto-zwrotnych resoru; np. przy malym skoku w góre pompa porywa z komory K ma¬ la doze powietrza (cylinder pompy pod tlo¬ kiem jest stale wypelniony ciecza), powietrze podchodzi natychmiast do góry pod mankiet, skad przy ruchu nurnika T w dól zostaje wtloczone w pierwszej kolejnosci do cylindra, bedac pod naporem cieczy, równiez sciskanej w cylindrze pompy C. Pompa pracuje bez ob¬ jetosci szkodliwej tak przy krótkich, jak i dlu¬ gich skokach i bez wzgledu na to, czy skoki odbywaja sie w nizszej, czy wyzszej strefie cylindra C. Stala likwidacje przestrzeni szkod¬ liwej, która mogla by powstac w pewnym stopniu przy róznicy skoków ssacego i spre¬ zajacego zapewnia staly chociaz bardzo wolny doplyw cieczy do cylindra c przez otworek OG (staly doplyw cieczy przez otworek O jest znacznie wolniejszy niz doplyw ssanego powie¬ trza do cylindra C przy skoku nurnika T w góre).Proces pompowania podczas jazdy odbywa sie tylko wtedy, gdy samochód zostanie tak obciazony, ze jego przeswit ponad jezdnia sta¬ nie sie mniejszy niz przewidziany, wtedy stale dodawanie powietrza do cylindra resoru zwiek¬ sza preznosc pod dzwonem 2 i wypiera go na wyzszy poziom.Gdy poziom resoru wzglednie samochodu osiagnie swoja wlasciwa wysokosc, poziom cie¬ czy w cylindrze obnizy sie do tego stopnia, ze otwór OR zostanie odsloniety, ciecz osiagnie poziom dp i wtedy do rurki R wplywa po¬ wietrze, które stosunkowo szybko uchodzi przez otworek OD, przez komore K, waz WP i przez zawór plywakowy 3 na zewnatrz. Gdy powietrze ujdzie, preznosc na skutek tego nieco spadnie, a resor nieco sie obnizy, ciecz znowu zakryje otwór OR, osiagnie poziom gp i zacznie naplywac do rurki R, a zapelniw¬ szy ja odcina dalszy odplyw powietrza.Wytworzy sie wtedy pewien stan równowa¬ gi, przy którym przez otworek OD bedzie wy¬ plywac do komory K ciecz lub powietrze (za¬ leznie od odkrycia otworku OR), przy czym ciecz wplywa bardzo powoli i w czasie ruchu resoru jest natychmiast zasysana przez zawór Z do pompy, pozostawiajac wolny przelot dla powietrza, wydobywajacego sie przez otworek OD w razie odsloniecia otworu OR.Gdy samochód jest na postoju i pompa nie pracuje, ciecz wyplywa powoli przez otworek OD, wypelnia komore K, waz WP i wchodzi do komory plywaka 3, unosi plywak P odcia¬ zony sprezyna S i zamyka otwór OP szczel¬ nym zaworkiem gumowym ZP, odcinajacym odplyw cieczy na zewnatrz.Proces uchodzenia powietrza odbywa sie równiez wtedy, gdy samochód, który osiagnal normalny przeswit, zostanie odciazony i unie¬ sie sie ponad norme przeswitu, wtedy poziom cieczy w cylindrze obnizy sie do tego stop¬ nia, ze odkryje otwór OR i samochód na sku¬ tek uchodzenia powietrza przez otworek OD osiadzie do poziomu normalnego, poniewaz otwór OR znowu zostanie zakryty przez ciecz.Polaczenie przestrzeni powietrznej pod dzwo¬ nem 2 z zasobnikiem 4 o zmiennej zawartosci umozliwia zwiekszenie lub zmniejszenie obje¬ tosci sprezonego powietrza przez wysuwanie i wsuwanie tloczyska TZ do zasobnika 4, a przez to regulacje miekkosci resorowania. Do¬ danie pewnej ilosci cieczy do komory KP ply¬ waka spowoduje jej zassanie i napompowanie do cylindra resoru, co wywola zwiekszenie przeswitu do wyzszego poziomu.Harmonijka gumowa H oslania przed kurzem gladz dzwonu i jest polaczona cienka gietka rurka W z komora KP w celu odprowadzenia z powrotem do cylindra cieczy, która przy po¬ wstaniu ewentualnych nieszczelnosci miedzy dzwonem 2 a cylindrem 1 mogla by wyciekac na zewnatrz. — 2 —* PL