PL42723B1 - - Google Patents

Description

% Opublikowano dnia 9 stycznia 1960 r.HOILAIL 01 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42723 KI. 21 c, 4/01 Pomorskie Zaklady Wytiróreze Materialom Elektrotechnicznych*) PrzedsiebiorstuJO PanstiDOirc Bydgoszcz, Polska Sposób semetryzacji dalekosieznych kabli telefonicznych o izolacji powietrzno- styrofleksowej Patent trwa od dnia 6 imarca 1958 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób symetry- zacjd kabli dalekosieznych o izolacji powietrzno- styroflessowej, przeznaczonych do telefonii aku¬ stycznej, a w szczególnosci do telefonii 60-cio- krotnej.Najbardziej istotna cecha sposobu wedlug wy¬ nalazku jest symetryzowanie przy pomocy prze¬ mieszczenia zyl bez stosowania ukladów skupio¬ nych.Sposób wedlug wynalazku polega na grzaniu ciaglym wybranych zyl symetryzowanej czwór¬ ki z jednoczesna obserwacja biegu wspólczynni¬ ka asymetrii pojemnosciowej K4 miedzy toram; macierzystymi czwórki w czasie grzania oraz z obserwacja biegu (powrotnego G/ o)i K sprze¬ zenia elektromagnetycznego po wylaczeniu zródla grzejnego.Istota wynalazku polega na wywolywaniu *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest prof. mgr inz. Józef Mikulski. okreslonych trwalych zmian ksztaltu kordelka styrofleksowego poprzez grzanie ciagle wybra¬ nych zyl czwórki w zaleznosci od potrzeby, przy czym w dalszym ciagu grzanie na przyklad zy¬ ly a nazywac sie bedzie kombinacja a, grzanie zyly b, kombinacja b itd. Zaznacza sie, ze urza¬ dzenie do wykonywania opisywanego sposobu pozwala na grzanie jednoczesne tylko jednej zy¬ ly symetryzowanej czwórki.Kazde podgrzanie jednej z zyl czwórki wywo¬ luje plynna zmiane w czasie czyli tak zwany bieg wspólczynników sprzezen. Pod wplywem grzania wystepuje w miare wzrostu temperatury stopniowe przemieszczenie sie grzanej zyly w stosunku do pozostalych zyl symetryzowanej czwórki. Poczatkowo wystepuje oddalenie sie grzanej zyly wskutek pecznienia kórdla styre- fleksowego, nastepnie oprócz pecznienia wyste¬ puje plaszczenie sie kordla i ruch zyly w kie¬ runku odwrotnym. Rozrózniamy dwa zasadnicze rodzaje biegów wspólczynników sprzezen a mia-nowacie: biegi pierwotne wystepujace w czasie grzania i biegi powrotne wystepujace po wyla¬ czeniu zródla grzejnego.Trwale zmiany kordelka styrofleksowego, któ¬ re polegaja na pecznieniu kordelka pod wply¬ wem podgrzewania powoduja oddalanie sie grza¬ nej zyly od pozostalych zyl symetryzowanej czwórki. Pod wplywem oddalania sie grzanej zyly wystepuja zmiany Ku K2, K3, mu m2, m3, Azb. Azd. i Z. Wyszczególnione symbole ozna¬ czaja: K2 — asymetrie pojemnosciowa miedzy torem macierzystym pierwszym a torem pochod¬ nym, K3 — asymetria pojemnosciowa miedzy torem macierzystym drugim a torem pochod¬ nym, mif m2, m3, — odpowiednie asymetrie in¬ dukcyjne Azb. — tlumiennosc zbliznoprzeslu- chowa, Azd. — tlumiennosc zdalnoprzeslucho- wa, Z — odpornosc falowa.Na rysunku uwidoczniony jest schemat ukla¬ du urzadzenia do stosowania tego sposobu.Symetryzacja sposobem wedlug wynalazku ma nastepujacy przebieg: Wlacza sie do zródla pradu grzejnego o na¬ pieciu na przyklad 250V (w zaleznosc? od po¬ trzeby mozna zmieniac napiecie od 180 do 380V) wedlug jednej z czterech kombinacji jednozylo¬ wych w ukladzie pokazanym na rysunku. Na rysunku cyframi 2, 2- 3, 4, oznaczone sa zyly poprawianej czwórki, przy czym w danym przy¬ padku grzana jest zyla 1-sza.W szereg z zyla grzana wlaczony jest konden¬ sator o duzej pojemnosci rzedu 4 mikrofaradów, sluzacy jako zabezpieczenie w przypadku ewen¬ tualnego przebicia izolacji jednego z kondensa¬ torów mostka pomiarowego. Zaznacza sie, ze uklad dziala poprawnie bez wlaczania konden¬ satora zabezpieczajacego.Zyle grzana nalezy wlaczac do tej przekatni mostka pomiarowego MK, do której dolaczony jest generator. W przypadku potrzeby grzania Zyly zalaczonej do przeciwnej przekatni mostka (do przekatni do której jest zalaczona sluchaw¬ ka) nalezy przelaczyc zyly 1 i 2 na miejsce 3 i 4.Zródlo pradu grzejnego nie moze byc uzie¬ mione, gdyz w tym przypadku nastepuje bardzo silne rozstrojenie mostka po rozpoczeciu grza¬ nia.W urzadzeniu zostal zastosowany specjalny transformator z odczepami, który daje mozli¬ wosc regulacji napiecia skokami co 20Vod 180 — 380V, przy czym zaden z zacisków wtórnych tego tansfoirmatora nie jest uziemiony.Po wlaczaniu zyly wedlug wybranej kombina¬ cji, tak jak na przyklad zyla 1-sza na rysunku, obserwuje sie na ukladzie pomiarowym asyme¬ trii pojemnosciowej bieg wspólczynników KL w czasie grzania. Jezeli stwierdzimy, ze bieg wspólczynnika Kt odbywa sie w nieodpowied¬ nim kierunku przerywamy grzanie, wybieramy inna kombinacje dajaca bieg wspólczynnika Kt w pozadanym kierunku. W pewnym momencie (przy 'napieciu zródla grzejnego wynoszacymi 250V moment ten wystepuje mniej wiecej po 80 do 120 sek), wystepuje zjawisko przelomu czyli moment przejscia od 1-szej prawidlowosci do drugiej.Wykonujacy symetryzacje spostrzega przelom po zatrzymaniu sie, a nastepnie po zmianie kie¬ runku biegu wlspólczynnika K. Drugim wskaz¬ nikiem przelomu jest termometr wedlug paten¬ tu polskiego nr 41805, który po osiagnieciu temperatury przelomu wlacza sygnal swietlny i akustyczny. Zaznacza sie, ze obserwacja biegu wspólczynnika (Kt jest bardziej czulym i do¬ kladnym wskaznikiem momentu przejscia do drugiej' prawidlowosci, a sygnaly iswietlny i aku¬ styczny sa praktycznie drugim stopniem zabez¬ pieczenia przed przegrzaniem. Po wystapieniu zjawiska przelomu przedluza sie grzanie o 5 do 15 sek. w zaleznosci od wielkosci pozadanych zmian. Dokladnosc osiagniecia -pozadanych zmian ilosciowych zalezy od rutyny wykonujacego sy¬ metryzacje. i ¦¦ I! Praktyka symetryzacji wykazala, ze mozna zmieniac w pozadanym kierunku: wspólczynnik Ki z dokladnoscia ± 2pF, K2, K3, e4, ej, do¬ kladnoscia + 5 pF, mx, m2, m3 z dokladnoscia ± 10 nH, tlumiennosc zblizno i zdalmo prze- sluchowa z dokladnoscia do 0,1 nepera, opor¬ nosc falowa z dokladnoscia do 0,1 oma w za¬ kresach wystarczajacych calkowicie do celów praktycznych. Jest oczywiste, ze opanowanie ilosciowe zmian trwalych moze byc, jesli to be¬ dzie potrzebne, zwiekszone przez zastosowanie zródla grzejnego o stabilizowanym napieciu oraz przez zastosowanie bardziej precyzyjnych przyrzadów.Po zakonczeniu grzania nastepuje przelacze- nie poprawianej czwórki z ukladu (pomiaro¬ wego symetrii pojemnosciowej na uklad do po¬ miaru G/o) i K przy pomocy specjalnego prze¬ lacznika, który jednoczesnie z wylaczeniem zró¬ dla grzejnego wlacza, tym samym ruchem dzwigni przelacznika, zyly poprawianej czwórki na uklad pomiarowy G/co i K.Uklad pomiarowy jest nastawiony na pomiar wspólczynników G/ co i K sprzezania czy to - 2 -zblizno ezy z^akio^rze^cl^w#gcb:w^zal«zaocci od zastosowanego uk&wll* Pomiar odbywa sie przy najwiekszej czesto¬ tliwosci wykorzystywanego pasma* na przyklad w przypadku telefonii 6Q-ck krotnej przy 25$ KHZ.W*|?óJezyimiki mierzone w pikofaradach mo¬ ga (byc przeliczone na iprzewodoosc zespolona zblizno czy zdalno-przesluchowa, wyrazana w mi- krosimensach. iZ Ikolei przewodnosc mozna prze¬ liczyc na tlumiennosc zblizno czy zdalno-przeslii- chowa. W praktyce po wykonaniu pomiaru wsipólczyinników G/ czytac ze specjalnie sporzadzonego dla 250KHz wykresu tlumiennosc zblizno i zdamonprzeslu- chowa. Natychmiast po przelaczeniu obserwuje sie bieg powrotny skladowych G/co i K sprze¬ zenia czy to zblizno czy zdalnoHprzesluchowego, w zaleznosci od zastosowanego ukladu pomia¬ rowego. i : Na podstawie doswiadczen stwierdzono, ze biegi skladowych G/co i K powtarzaja sie sy¬ stematycznie, to znaczy, ze powtórzenie tej sa¬ mej kombinacji daje te same biegi i te same zmiany trwale skladowych G/co i K. Oczywi¬ scie tylko w obszarze 1-szej i na poczatku ob¬ szaru 2-eji prawidlowosc ta zanika. Majac na uwadze powyzsze, mozemy powtarzac dogodne kombinacje sprowadzajac wartosc: G/\4) i K w poblizu wartosci zerowych, co jest zasadni¬ czym celem symetryzacji. Nalezy zaznaczyc, ze w przypadku czwórek nie zawierajacych duzych asymetrii skupionych zgodnie z teoria i prak¬ tyka w ogromniej wiekszosci przypadków po¬ lepszanie, czyli zmiany trwale wspólczyn¬ nika Kt-w kierunku wartosci zerowej, pociaga za soba zwiekszanie tlumiennosci zblizno i zdal- nonprzesluchowej. A wiec dla czwórek nie za¬ wierajacych duzych asymetrii skupionych, sy- metryzacja polega tylko na zmniejszaniu wspól¬ czynnika Kt do wartosci bliskiej zera. W takich przypadkach obserwacji biegu powrotnego G/ o) i K mozna nie stosowac. A wiec dla normalnie wystepujacych w praktyce czwórek bez duzych asymetrii skupionych symetryzacja jest bardzo latwa i trwa zaledwie kilka minut. Polega tyl¬ ko na zmniejszaniu wspólczynnika Ki w -pobli¬ ze wartosci zerowej.W przypadku czwórek zawierajacych silne asymetrie skupione, nalezy stosowac obserwacje biegu powrotnego G/ Oczywiscie, ze w takich przypadkach, zwlasz¬ cza jesli chodzi o tlumienie przesluchu zbliznego, symetryzacja moze nie dac .pozadanego rezulta¬ tu; NormaLnie w praktyce symetoryzacja. odfeywa sie wedlug instrukcji.Sposób wedlug wynalazku daje moznosc sy¬ metryzacji czwórek zawierajacych silne asyme¬ trie skupione w najbardziej precyzyjny sposób, przy uzyciu najmniejszej ilosci czasu, zapewnia¬ jac zarazem lcalkowdte-bezipaeeze^fcwo. symdury- zowanych czwórek. Po zakonczeniu isymetryza- cji, w przypadku czwórek bez silnych asymetrii skupionych doprowadzaniu wartosci wspólczyn¬ nika Ki w poblizu wartosci zerowej i po calko¬ witym wyziebieniu (najlepiej na drugi dzien ra¬ no) przeprowadzamy pomiary kontrolne oporno¬ sci falowej wspólczynników sprzezen Ki9 K2, K3, oraz tlumiennosci zdalno i zblizno-przeslu- chowej w calym stosowanym pasmie, dla po¬ twierdzenia, ze wymagania jezeli chodzi o tlu¬ miennosc przesluchu sa spelnione w calym wy¬ korzystywanym zakresie czestotliwosci.W przypadku czwórek zawierajacych silne asymetrie skupione po doprowadzeniu wartosci G/a) i K dla przesluchu zdalnego i zbliznego do zadanych norm, sprawdzamy czy norma na tlumienie przesluchu jest spelniona w calym wykorzystywanyma pasmie. Jezeli tak jest, to po calkowitym wyziebieniu (na drugi dzien rano.) wykonuje sie jeszcze jeden pomiar kontrolny.Zaznacza sie, ze w przypadku czwórek zawiera¬ jacych silne asymetrie skupione wartosc wspól¬ czynnika Kt moze byc daleka od wartosci zero¬ wej, np. ± 50 pF (rozstrajamy KA dla wyrówna¬ nia asymetrii skupionej). PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1 Sposób symetryzacji dalekosieznych kabli te¬ lefonicznych o izolacji powietrzno-styroflek- sowej, znamienny tym, ze wywoluje sie okre¬ slone trwale zmiany ksztaltu kordla sty.ro- fleksowego poprzez grzanie ciagle wybranych zyl symetryzowanej czwórki w zaleznosci od zadanych zmian wspólczynników sprzezen elektromagnetyczych, przy czym jednoczesne¬ mu grzaniu podlega tylko jedna zyla syme¬ tryzowanej czwórki.

2. Sposób symetryzacji dalekosieznych kabli te¬ lefonicznych wedlug zastrz. 1, znamienny - 3 -tym, ze po rozpoczeciu grzania wedlug wy¬ branej kombinacji jednoczesnie obserwuje sie na ukladzie (pomiarowym asymetrii po¬ jemnosciowej bieg wspólczynnika asymetrii pojemnosciowej miedzy torami macierzysty¬ mi, przy czym w przypadku stwierdzenia iz bieg ten odbywa sie w nieodpowiednim kie¬ runku przerywamy grzanie i wybieramy in¬ na kombinacje, dajaca bieg tego wspólczyn¬ nika w zadanym kierunku. Pomorskie Zaklady Wytwórcze Materialów Elektrotechnicznych Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy Stochami !¦:< 1698. RSW „Prasa", Kielce -ntowe9«| ;|,*,LJ!fiU PL