PL42569B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy elektronowej jednostki licznikowej o dwójkowym podziale z tranzy¬ storami do elektronowych maszyn do liczenia, w których kazda jednostka licznikowa obejmu¬ je cztery stopnie multiwibratorowe. W urza¬ dzeniach licznikowych tego rodzaju stosuje sie do wyslania impulsu pobudzajacego po wysla¬ niu dziesieciu impulsów wejsciowych dodatko¬ wy uklad pobudzajacy, który po tych impul¬ sach sprowadza automatycznie do stanu po¬ czatkowego stopnie multiwibratorowe za po¬ moca impulsów zwrotnych, gdy potencjal ko¬ lektora kazdego tranzystora dwóch wybranych stopni multiwibratorowych jest równy poten¬ cjalowi na odpowiednim wyjsciu ukladu pobu¬ dzajacego.Zalety uzyskane przez te impulsy laczeniowe, polegajace na mozliwosci liczenia czesciowo w ukladzie dwójkowym i czesciowo w ukla¬ dzie dziesietnym, obniza dodatkowy uklad po¬ budzajacy.Zadaniem wynalazku jest stworzenie jednost¬ ki licznikowej o dwójkowym podziale z tran¬ zystorami w czterech stopniach multiwibrato¬ rowych, w której po dziesieciu impulsach wej¬ sciowych nastepuje impuls pobudzajacy, bez potrzeby przepuszczania impulsów przez Uklad pobudzajacy. Wedlug wynalazku osiaga sie to dzieki temu, ze do bazy kazdego tranzystora dwóch stopni pobudzajacych zostaje doprowa¬ dzony potencjal stalego napiecia, za pomoca którego uskutecznia sie przelaczenie ze stop¬ nia dwójkowego na monostabilny stopien licz^ nikowy, gdy do kolektora trzeciego tranzysto¬ ra jest przylozony potencjal o okreslonej war¬ tosci.Na rysunku fig. 1 przedstawia uklad' dwój¬ kowej jednostki licznikowej z tranzystorami, fig. 2 — tablice funkcyjna stopni multiwibra¬ torowych tej jednostki i fig. 3 — wykres im¬ pulsów.Jednostka licznikowa, przedstawiona dla przy¬ kladu na fig. 1, sklada sie z czterech stopni multiwibratorowych 1, 2, 3 i 4, z których kaz¬ dy posiada dwa tranzystory. Pierwszy stopien multiwibratorowy posiada lewy tranzystor 75 i prawy 76, drugi — tranzystory 77 i 78, trzeci — tranzystory 79, T10 i czwarty — le¬ wy tranzystor TU oraz prawy tranzystor 712.W stanie poczatkowym „O" jednostki liczni¬ kowej (fig. 2) tranzystor 75 nie przewodzi elek¬ trycznie, tranzystor 76 przewodzi, 77 nie prze¬ wodzi, 78 przewodzi, 79 przewodzi, 710 nie przewodzi, 711 nie przewodzi, 712 przewodzi.Gdy przez kondensator wejsciowy Ce i opornik wstepny Rv przychodzi impuls ujemny 13 (fig. 3) do odpowiedniej bazy dodatniej tran¬ zystora T5 pierwszego stopnia multiwibratoro¬ wego 1 (fig. 1), to ten stopien otrzymuje poten¬ cjal ujemny, wskutek czego tranzystor T5 prze¬ wodzi, tak iz ujemny impuls oddzialywujac na baze tranzystora 75, przechodzi przez kon¬ densator Cu z 76 na spolaryzowana ujemnie baze' tranzystora T6, i przesuwa ja do zakre¬ su T potencjalu .O lub. mniejszego niz O, wsku¬ tek czego tranzystor T6 podobnie jak w pozy¬ cji I (fig. 2) jest zatkany, a wiec nie prze¬ plywa zaden prad bazy, natomiast tranzysto¬ ry 77, 78, T9, T10 ukladów multiwibratoro¬ wych 2, 3, 4 (fig. 1, 2) zachowuja swój stan wyjsciowy. Na skutek potencjalu jaki przyj¬ muje baza tranzystora 76, wzrasta ujemny po¬ tencjal kolektora- i przenosi sie przez konden¬ sator Cu z 75 na jego baze, której przebieg potencjalu przemieszcza sie dalej do obszaru przewodzacego, tak iz przeplyw ujemny prad kolektorowy, który cofa baze tranzystowa T6 do zakresu dodatniego potencjalu.Drugi impuls ujemny, przechodzacy z nie- przedstawionego na rysunku znanego zródla impulsów trafia przez kondensator wejsciowy Ce i opornik wstepny Rv na elektrycznie prze¬ wodzacy tranzystor 75, zatkany tranzystor T6 stopnia multiwibratorowego 1 (fig. 1, 2), tak iz na skutek opisanych wyzej róznicy potencja¬ lów, jakie maja miejsce po wejsciu pierwszego impulsu ujemnego stopien multiwibratorowy 1 zostaje przelaczony. Tranzystor- T5 zostaje za¬ blokowany, wskutek czego obydwa kondensa¬ tory mostkowe Ce tranzystorów T5, 76 odcin¬ ka kolektora — baza zmieniaja ladunki, a na skutek wystepujacego przy tym impulsu na¬ pieciowego tranzystor T6 przepuszcza impulsy ujemne. Wyslanie wskutek tego ujemnego im¬ pulsu 14 (fig, 3) przez pojemnosc wejsciowa Ce i opornik wstepny Rv stopnia multiwibratoro- wego 2 (fig. 1). na baze tranzystora 77, po¬ siadajaca dodatni potencjal okreslonej warto¬ sci, zmienia jej ladunki, wskutek czego tran¬ zystor 77 przestawia sie; na zakres przewodze¬ nia i plynie wówczas ujemny prad bazy. Pi*ad ten przechodzi przez kondensator Cu tranzy¬ stora 78 na ujemnie spoleryzowana baze tego samego tranzystora 78, którego potencjal spada wskutek tego do zakresu równego O lub mniej¬ szego. Tranzystor T8 podobnie jak w poz. II (fig. 2) zostaje zablokowany, tak iz nie moze plynac prad bazy, natomiast tranzystory 79, 710, Tli, T12 stopni multiwibratorowych 3 i 4 (fig. 1 i 2), przyjmuja stan wyjsciowy. Na po¬ tencjal przyjety przez baze tranzystora 78 na¬ klada sie ujemny potencjal stalego napiecia o stalej wielkosci, który jest przylaczony jed¬ noczesnie do bazy tranzystora 79 stopnia mul¬ tiwibratorowego 3 (fig. 1) i do kolektora tran¬ zystora Tli stopnia multiwibratorowego 4.Wskutek tego wystepuje wlasciwosc uniwibra- torowa tranzystora 78 stopnia multiwibratoro¬ wego 2, przy czym tranzystor 78 stopnia multi¬ wibratorowego 2, utrzymywany przez poten¬ cjal dodatni w swym stanie elektrycznym jako niestabilny, w zaleznosci od czasu wyla¬ dowania kondensatora przewyzszajacego Cu tranzystora 78 i od oddanego przy tym la¬ dunku, przelacza tranzystory 77 i 78 w stan mónostabilny. Po przyjeciu tego stanu, tran¬ zystor 77 jest zablokowany i jego baza posia¬ da potencjal dodatni, natomiast baza tranzy¬ stora 78 jest ujemna i moze oddac na stopien multiwibratorowy 3 impuls wyjsciowy 15 (fig. 3), za pomoca którego tranzystor 79 zostaje za¬ blokowany zgodnie z opisanym wyzej przebie¬ giem, natomiast tranzystor T10 staje sie prze¬ wodzacy. Ten tranzystor oddaje wobec tego znowu impuls wyjsciowy na tranzystor TU stopnia multiwibratorowego 4, co powoduje, ze równiez i tranzystory TU i 722 zostaja prze¬ stawione, a mianowicie tranzystor 711 zaczyna przewodzic, a tranzystor 712 — zostaje zablo¬ kowany.Nastepnie trzeci impuls przelacza stopien multiwibratorowy 1 wedlug pozycji III (fig. 2), co oznacza, ze tranzystor 75 jest przewodzacy. 76 zas zablokowany. Natomiast stopnie mul- tiwibratorowe 3, 4 zachowuja polozenie wska¬ zane w pozycji II (fig. 2).Czwarty impuls przelacza 75, 76, tak iz 76 moze wyslac impuls pobudzajacy na stopien multiwibratorowy 2 wskutek czego tranzystor 77 zostaje przestawiony w stan przewodzenia, - 2 -natomiast tranzystor TS pozostaje zablokowany (fig. 2).Piaty przychodzacy ujemny impuls moze przelaczyc tylko stopien multiwibratorowy 1, przy czym jednak tranzystor T6 w pozycji V (fig. 2) nie staje sie przewodzacy, tak iz nie moze byc wyslany zaden impuls wychodzacy.Zdola to uczynic dopiero szósty ujemny wcho¬ dzacy impuls przez przelaczenie stopnia mul¬ tiwibratorowego 1, przy czym tranzystor T5 staje sie nie przewodzacy a T6 — przewodzacy, tak iz impuls wyjsciowy natrafia na przewo¬ dzacy tranzystor T7 powodujac jego zabloko¬ wanie, natomiast zablokowany na poczatku tranzystor T8 staje sie na skutek omówionych wyzej procesów przewodzacy i wysyla im¬ puls pobudzajacy do nastepnego stopnia multi¬ wibratorowego 3, wskutek czego tranzystor T9 staje sie przewodzacy, a T10 nie przewodza¬ cy, tak iz dalej nie nastapi wyslanie impulsu i stopien multiwibratorowy 4 zachowuje swój stan przedstawiony w pozycji III (fig. 2). Jesli teraz wchodzi impuls ujemny to sluzy on do przelaczenia stopnia multiwibratorowego 1, gdyz po jego wejsciu tranzystor T6 nie pozwa¬ la na dalsze przejscie impulsów, wskutek te¬ go ósmy ujemny impuls, który nadchodzi do jednostki licznikowej musi przelaczyc tranzy¬ story T5 i T6 w pozycje VIII (fig. 2) aby móc wyslac impuls wyjsciowy na stopien multiwi¬ bratorowy 2 dla jego przelaczenia. Stopien ten jednak na skutek nadchodzacego impulsu wyj¬ sciowego stopnia multiwibratorowego 1 jest nie przewodzacy, na skutek przestawienia i za¬ blokowania tranzystora T8, natomiast stopnie multiwibratorowe 3 i 4 (fig. 1, 2) zachowuja stan VI (fig. 2). A wiec dziewiaty i dziesiaty nadchodzacy impuls ujemny musi znowu prze¬ laczyc stopien multiwibratorowy 1 w ten spo¬ sób, ze tranzystor T5 zostaje zablokowany a T6 staje sie przewodzacy, impuls wyjsciowy wchodzi do stopnia multiwibratorowego 2 zo¬ staje jednak stlumiony przez tranzystor T7, przy czym tranzystor T8 moze wyslac impuls wyjsciowy na stopien multiwibratorowy- 3 i przelaczyc go w ten sposób, ze jego impuls wyjsciowy wchodzi do stopnia multiwibratoro¬ wego 4, który wskutek tego staje sie zdolny do wyslania impulsu pobudzajacego z jednost¬ ki licznikowej na inne, nie przedstawione na rysunku elementy ukladu, jednoczesnie jednak na skutek przylozonego do tranzystora Tli po¬ tencjalu okreslonej wartosci powoduje, ze ba¬ zy tranzystorów T9, T10 stopnia multiwibrato¬ rowego 3 otrzymaja takie potencjaly, ze tran¬ zystor T9 staje sie przewodzacy a tranzystor T10 zostaje zablokowany. , PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Licznik elektronowy o dwójkowym podziale do elektronowych maszyn do liczenia, sklada¬ jacy sie z czterech stopni multiwibratorowych, z których kazdy zawiera dwa tranzystory, po¬ laczone ze soba przez uklad emisyjny poprzez czlony R—C i w którym dziesiaty z impulsów, wchodzacych do licznika wyzwala impuls po¬ budzajacy, znamienny tym, ze do bazy jed¬ nego tranzystora kazdego z dwu stopni multi- wibratorowych przylozony jest potencjal stale¬ go napiecia, za pomoca którego dokonywane jest przelaczenie z dwustabilnego stopnia, li¬ czenia na jednostabilny stopien liczenia, gdy do kolektora tranzystora trzeciego przylozony jest potencjal okreslonej wartosci, przy czym przelaczenie z dwustabilnego stopnia liczenia na jednostabilny stopien liczenia zachodzi rów¬ niez wtedy, gdy system liczenia i kodowania zostaje zmieniony. VEB Elektronische Rechenmaschinen Wissenschaftlicher Industriebetrieb Zastepca: mgr Józef Kaminski, rzecznik patentowyFig. A Do opisu patentowego nr 42569 0 I jr j w 7 e w w 17 X 4 75 0 L 0 L D L 0 L 0 L 0 1 Tb L 0 z.- 0 L 0 L 0 L 0 L l T7 0 0 'L 0 0 i L 0 0 i l 0 \t8 L \l °j1 L 0 0 L L 0 0 i T9 i L *L •o 0 0 0 L L L L 0 L \tc \° \° \o *"• L L L 0 0 0 0 i 0- li \th o \o 0 'L L L L L L L. i 0 Iw L \l L 0 0 0 0 0 0 | 0 0 i A Fig.l /ijwinjwuiar ]~L JL Fig- 3 Wzór jednoraz. CWD. lam PL/Ke, Czest. z&m 3160.23. 9...59. 100 egz. Al pism. ki. &. t Urzedu *o:.:--wow^ PL