Opublikowano dnia 23 listopada 1959 r.SZ?o. *HMo ¦3'*\ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr42482 KI. 42 e, 21 Skarb Panstiua (Ministerstiro Obrony Narodoiuej *) Warszawa, Polska Sposób zabezpieczenia zbiornika od przepelnienia, zwlaszcza cieczami latwopalnymi i urzadzenie do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 4 wrzesnia 1958 r.Automatyczne zabezpieczenie zbiornika od przepelnienia powinno miec -miejsce w tych przypadkach, gdy konstrukcja zbiornika nie jest obliczona na cisnienie wewnetrzne, wyzsze od tego jakie istnieje przy calkowitym napelnieniu go ciecza.Zbiorniki napelniane sa ciecza normalnie na zasadzie róznicy poziomów lub za pomoca pomp. Hermetyczna konstrukcja przykrycia zbiorników jest obliczona na maksymalne do¬ puszczalne cisnienie. Moze natomiast zaistniec cisnienie na sciany zbiornika i przykrycia znacz¬ nie wyzsze i to na skutek róznicy poziomów napelnienia, jak i przy napelnianiu za pomoca pomp.Wskazanym jest równiez wykonanie sygna¬ lizacji na zewnatrz dzwiekowej lub swietlnej, która by dzialala w momencie, zblizania sie *) Wlasciciel .patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Kazimierz Szymanski. poziomu cieczy w zbiorniku do poziomu kry¬ tycznego. Rozwiazanie urzadzenia zabezpiecza¬ jacego nie moze zawierac styków elektrycznych powodujacych iskrzenie tak w obrebie obudowy zbiornika i pompowni, jak tez w pomieszcze¬ niach zagrozonych obecnoscia gazów wybucho¬ wych.Urzadzenie wedlug wynalazku polega na wy¬ korzystaniu cisnienia wysokosci slupa cieczy w zbiorniku do przerwania jego napelniania.W powloce zbiornika na poziomie, przy którym ma nastapic przerwa napelniania zbiornika, wy¬ konuje ,sie przelew przypawajac zlaczke z gwin¬ tem rurowym, od której rurociagiem o malej srednicy odprowadza sie ciecz, wtlaczana do zbiornika, do przeponowego urzadzenia, powie¬ kszajac w ten sposób sile wywolana wysokoscia slupa cieczy w rurce do wielkosci pozadanej.Urzadzenie przeponowe za pomoca mechanizmu wspólpracujacego, przedstawionego na fig. 1 odhacza linke z ciezarem przy zaworze klapo¬ wym, który zamknie natychmiast rujrociag do-prowadzajacy paliwo do zbiornika i w ten spo¬ sób przerwie dalsze jego napelnianie.Na fig. 1 przedstawiono schemat urzadzenia przerywajacego napelnienie zbiornika przy prze¬ kroczeniu maksymalnego dopuszczalnego cisnie¬ nia w zbiorniku, a na fig. 2 — urzadzenie do alarmowania stanu krytycznego.Do zamkniecia doplywu na rurociagu wlewo¬ wym i pomiedzy pompa a króccami podlacze¬ niowymi zbiornika sa zmontowane znane kla¬ powe zawory 1 z olejowymi tlumikami, hamu¬ jacymi szybkosc opadania klap zaworowych, dla unikniecia uderzen hydraulicznych.Dzwignie sterujace klapami tych zaworów z obciaznikami w otwartym polozeniu sa za¬ wieszone na cienkich linkach stalowych ocyn¬ kowanych, które przez bloczki 2 sa doprowadzo¬ ne i zahaczone do mechanizmu zaczepowego 8, znajdujacego sie przy przeponowym wzmacnia¬ czu 4 sily, wywieranej cisnieniem slupa cieczy.Przeponowy wzmacniacz 4, który jest zmonto¬ wany na konsolkach przy scianie pompowni sklada sie z przepony gumowej 5 ewentualnie z gumy syntetycznej lub z przepony igielitowej, to jest materialów odpornych na dzialanie naf¬ ty i benzyny, z pokrywy 6 przykrywajacej od góry hermetycznie przepone, przy czym druga strona przepony jest widoczna dla ewentualnej obserwacji jej dzialania, z mufki 7 przypawa- nej do tej pokrywy, z gwintem rurowym, do której doprowadzona jest rurka przelewowa od zbiornika, mechanizmu znajdujacego sie pod przepona 8, sluzacego do zahaczenia i wybacza¬ nia linek utrzymujacych obciazniki zaworów klapowych.Przy przekroczeniu poziomu cieczy w zbior¬ niku 9 powyzej przelewu 10, ciecz wlewa sie do rurki przelewowej 11 i dzialajac pod wplywem cisnienia na przepone 5 i zaczepowy mechanizm 8, odhaczy zaczepy linek 3 wskutek czego cie¬ zary zaworów klapowych spowoduja zamknie¬ cie przeplywu i przerwe napelniania zbiornika.Aby ustawic urzadzenie na ponowne dziala¬ nie, nalezy opróznic rurke przelewowa 11 do czego sluzy kurek spustowy 12, umieszczony nad przepona. Po spuszczeniu cieczy z rurki, przepona wróci do swego pierwotnego poloze¬ nia i mechanizm urzadzenia pozwoli na ponow¬ ne zahaczenie linek utrzymujacych wentyle kla¬ powe w polozeniu otwartym. Wewnetrzna prze¬ strzen przepony do wysokosci kurka spustowe¬ go napelnia sie np. gliceryna z woda; uniemo¬ zliwia to zetkniecie sie paliwa z guma, co mo¬ globy przy dluzszym dzialaniu ewentualnie ja uszkodzic.Przyklad. Przy przelaniu sie nafty ze zbiornika 9 do rurki przelewowej 11 utworzy sie w niej slup nafty o wysokosci okolo 2,5—3 m naciskajac na przepone 5 o srednicy 150 mm z sila 35 kg, która bedzie az nadto wystarcza¬ jaca do pokonania sprezystosci przepony, spre¬ zyny i wyhaczenia zaczepu linki utrzymujacej dzwignie z ciezarami zaworów klapowych.Ze wzgledu na to, ze uzycie w urzadzeniu kontaktów elektrycznych powodujacych iskrze¬ nie nie jest dopuszczalne, sygnalizacja elek- tryczno-akustyczna, ewentualnie i swietlna po¬ winna znajdowac sie w odleglosci minimutm 20 m od zbiornika. Sterowanie jej powinno od¬ bywac sie z pompowni przeniesieniem mecha¬ nicznym lub hydraulicznym. Najdogodniej jest zastosowac przeniesienie hydrauliczne przed¬ stawione na fig. 2, które wywola nacisk na przycisk dzwonka lub syreny elektrycznej albo uruchomi dzwonek mechaniczny z nakrecana sprezyna.Dzialanie urzadzenia polega na odhaczeniu 5 kG ciezaru 13 przez urzadzenie wyzej opisa¬ ne, w chwili osiagniecia w zbiorniku maksy¬ malnego dopuszczalnego poziomu cieczy. Zwol¬ niony ciezar 13 obciazy tloczek 14 o malym przekroju, który z kolei wywola potrzebne cis¬ nienie w ukladzie hydraulicznym 15. Cisnienie to zostanie przekazane rurociagiem 16 na wy¬ magana odleglosc od miejsca, gdzie moga pow¬ stac gazy wybuchowe i spowoduje (za pomoca hydraulicznego przekaznika 17 na przyklad przeponowego) nacisk na przycisk dzwonka: lub syreny elektrycznej 18 lub odhaczy mechanizm sprezynowego dzwonka alarmujacego.Urzadzenie zabezpieczajace zbiornik od prze¬ pelnienia posiada te zalete dodatnia, ze calosc urzadzenia utmieszczona jest na zewnatrz zbior¬ nika i moze byc stosowana bez zadnych uzu¬ pelnien przy zbiornikach hermetycznych, znaj¬ dujacych sie pod cisnieniem. Dotychczas zna¬ na i stosowana metoda zabezpieczania zbiorni¬ ka od przepelnienia bylo sterowanie plywako¬ we umieszczone wewnatrz zbiornika. PL