Opublikowano dnia 23 listopada 1959 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr42433 KI. 21 a4, 14/01 VEB Rafena-Werke, Fernseh-u. Nachrichtentechnik Radeberg Radeberg Sa, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób wytwarzania fazowej modulacji pulsujace] w wielokanalowej lacznosci telekomunikacyjnej Patent trwa od dnia 2 maja 1958 r.Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania fa¬ zowej modulacji pulsujacej w wielokanalowej lacznosci telekomunikacyjnej.Dla wielokrotnego wykorzystania polaczen telekomunikacyjnych znajduja coraz wieksze zastosowanie systemy, w których rozdzial ka¬ nalów odbywa sie przez selekcje czasowe, tzn. impulsy jednego kanalu mieszcza sie miedzy impulsami kanalu drugiego. Przede wszystkim obok ukladów z kodowa modulacja pulsujaca uzywa sie uklady o fazowej modulacji pulsu¬ jacej.Do przeprowadzenia fazowej modulacji pul¬ sujacej sa znane sposoby, w których rozdzial i modulacje impulsów dokonuje sie przy uzy¬ ciu komutatorów elektronowych.W innych sposobach uzywa sie samoczynnie dzialajace przelaczniki typu multiwibratorowe- go, które wytwarzaja impulsy o modulacji ich szerokosci. Nastepnie znane sa metody, w któ¬ rych naklada sie na fale nosna ciag nierucho¬ mych drgan piloksztaltnych, a przez ogranicze¬ nie i zrózniczkowanie osiaga sie zadany ro¬ dzaj modulacji.Wada tych sposobów w przeciwienstwie do nizej podanego sposobu polega na tym, ze nie moze byc tak latwo dokonywane rozdzielanie impulsów piloksztaltnych do poszczególnych kanalów, jak rozdzielanie na przyklad impul¬ sów prostokatnych, poniewaz nalezy zachowac liniowosc tylnego boku impulsu piloksztaltnego, azeby zmniejszyc znieksztalcenia. Oprócz tego w sposobie tym przeprowadza sie próbe lacz¬ nosci w niestalych odstepach czasu, co jak wiadomo w szczególnosci mozna przeprowadzic w sposobie o modulacji impulsowej.W wyzej wymienionych sposobach stosuje sie albo kosztowne specjalne lampy elektrono¬ we albo wieksza liczbe zwyklych lamp elek¬ tronowych. Szuka sie dlatego róznych dróg, aze¬ by zmniejszyc koszty nakladowe. Z tego wzgle¬ du w dotad najkorzystniejszych sposobach mo-duluje sie amplitude ciagu wybranych impul¬ sów za pomoca wlasciwych sygnalów telekomu¬ nikacyjnych niskiej czestotliwosci.Impulsy o tak zmodulowanej amplitudzie moga byc nastepnie wzmocnione we wspólnym dla wszystkich kanalów stopniu wzmacniajacym.Przetworzenie impulsów o zmodulowanej am¬ plitudzie w impulsy o modulacji fazowej mo¬ ze byó dokonane równiez wspólnie dla wszyst¬ kich kanalów, na przyklad podczas gromadze¬ nia sie chwilowych amplitud impulsów w kon¬ densatorze i nastepnie przy rozladowaniu jego.Moment przejscia przez okreslona stala war¬ tosc oznacza wywolanie nowego impulsu o mo¬ dulacji fazowej.Dalsza wada dotychczasowych sposobów pole¬ ga na tym, ze ze wzgledu na ksztalt impulsów nalezy uzywac modulatora nisko omowego i dla¬ tego bedaca do dyspozycji na wyjsciu ampli¬ tuda impulsu nie wystarcza, azeby w prze¬ tworniku impulsów osiagnac wystarczajace duze wychylenia bez posredniego ukladu wzmacnia¬ cza szeroko pasmowego.Sposób wedlug wynalazku polega na znale¬ zieniu rozwiazania o mozliwie znikomym na¬ kladzie na elementy ukladu, w którym za po¬ moca tylko jednej lampy elektronowej prze¬ prowadza sie modulacje szerokosci, wzglednie polozenia impulsu.Wady znanych sposobów unika sie wedlug wynalazku dlatego, ze z wybranego dla okres¬ lonego kanalu niemodulowanego ciagu jest od¬ prowadzony z kazdego impulsu zmodulowany w czasie przez sygnal niskiej czestotliwosci impuls piloksztaltny, który dla osiagniecia pozadanej modulacji fazowej zostanie na przy¬ klad zrózniczkowany. Fig. 1 uwidacznia za¬ sade powyzej opisanego sposobu. Do obwodu wejsciowego 1 modulatora zostanie doprowa¬ dzony majacy byc przeniesiony sygnal teleko¬ munikacyjny (wiadomosc), a do obwodu wej¬ sciowego 2 uwidoczniony na fig. 2 wybrany ciag impulsów. Z obwodu wyjsciowego 3 modu¬ latora sa odbierane, zmodulowane impulsy pilo- ksztaltne (fig. 3).Sposób wedlug wynalazku i jego zalety sa szczególnie wyraznie przedstawione w nizej opisanym przykladzie wykonania. Fig. 5 uwi¬ dacznia sposób dzialania ukladu. Sygnal, który ma byc przeniesiony jest doprowadzony do siatki czynnej lampy elektronowej, a ciag im¬ pulsów do katody tej lampy do której anody jest równiez przylaczony czlon RC z równole¬ gle dolaczona dioda do pomiaru pradu zmien¬ nego, przy czym dioda D i opornik R posia¬ daja rózny staly potencjal, przy czym z ich wspólnego punktu polaczenia sa pobierane za¬ dane zmodulowane w czasie impulsy piloksztal- tne. Dla ustalenia stalej czasu — R • C nalezy uwzglednic pojemnosci wlasne lamp elektro¬ nowych i ukladu polaczen. Pojemnosci te w uzy¬ wanych ukladach sa przyczyna szkodliwych znieksztalcen impulsów.Dzialanie ukladu jest nastepujace: lampa elektronowa Ro jest zablokowana. Przez opor¬ nik R i diode D (\J1 U'2) przeplywa prad, przy czym napiecie na anodzie jest nastawione na wartosc U'2. Skoro lampa elektronowa Ro zostanie odblokowana przez impuls, kondensa¬ tor C rozladowuje sie, az do napiecia okreslo¬ nego równaniem U'2 — R • Ja. Spowoduje to zablokowanie diody D. Jezeli teraz lampa elek¬ tronowa zostanie znowu zablokowana, kon¬ densator C naladuje sie poprzez opornik R, do napiecia mniejszego od Uv a mianowicie tylko do napiecia U'2, bowiem dioda D zosta¬ nie z chwila osiagniecia tego napiecia odblo¬ kowana. Jezeli do lampy zostanie przylozony równoczesnie z impulsem sygnal niskiej cze¬ stotliwosci, szerokosc impulsu pilksztaltnego bedzie zmieniac sie dokladnie w rytmie syg¬ nalu niskiej czestotliwosci od poczatku impulsu sterujacego, Laz do chwili przeplywu pradu przez diode. PL