Opublikowano dnia 15 wrzesnia 1959 r. x \\\r-f< ^ £ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42348 VEB Landmaschinenbau Bernburg *) Bernburg, Niemiecka Republika Demokratyczna KI. 45dc=l4 v< Urzqdzenie wylecznikowe zwlaszcza do maszyn rolniczych, przeznaczone do wlaczania i przenoszenia urzqdzen, sprzezonych z narzedziami i sluzace do znaczenia kolein Patent trwa od dnia 27 marca 1958 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia do wlaczania i podnoszenia urzadzen sprzezonych z narze¬ dziami, sluzacego dp znaczenia kolein, zwlaszcza do maszyn rolnilczych.Maszyny rolnicze, jak np. siewniki rzedowe, maszyny do wyorywania ziemniaków i maszyny do rozsiewania nawozu, których szerokosc ro¬ bocza jest wieksza niz szerokosc koleiny ciagni¬ ka, przy prawidlowym poslugiwaniu sie nimi wymagaja odpowiedniego urzadzenia, umozli¬ wiajacego traktorzyscie prawidlowa jazde, to jest urzadzenia do znaczenia kolein.Urzadzenie to znaczy na roli slad, który musi znajdowac sie raz z lewej i raz z prawej strony ciagnika, zawsze jednak po nieobrobionej stronie.Sa wiec do tego potrzebne dwa jednakowe urzadzenia, o ile jednego z nich nie pnzeklada sie na druga strone ciagnika na poczatku kaz¬ dej jazdy. Oczywiscie, ze przy zawracaniu ciag- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Erich Salomon, Richard Grimmer i Gunther Rosemann. nika na koncu staja nie moze byc czynne zadne z obu urzadzen.Znane sa siewniki rzedowe i podobne maszy¬ ny, w których narzedzia i urzadzenia, sluzace do znaczenia kolein, sa podnoszone recznie. Pod¬ noszenie narzedzi i urzadzen do znaczenia ko¬ lein, odbywa sie za pomoca oddzielnych urzadzen.Tego rodzaju podnoszenie ma te niedogodnosc, ze wlaczanie moze byc dokonywane przez trak¬ torzyste tylko wówczas, gdy maszyna jest w sta¬ nie spoczynku, co wymaga przy kazdym obro¬ cie ciagnika znacznego nakladu czasu.Znane sa takze siewniki rzedowe z mechanicz¬ nym podnoszeniem, w których odpowiednie ustawienie urzadzen do znaczenia kolein jest dokonywane przez kolo zebate o stosunku 1:2 poprzez naped korbowy. Te ostatnie maja te wade, ze dzialanie ich jest zalezne od napedu dolnego. Niedogodnosci te sa, zgodnie z wyna¬ lazkiem, usuniete przez to, ze korba osadzona na wale, porusza za pomoca przegubów krzy-zbwychi dwa przesuwne prety, posiadajace po jednej korbie rozdzielczej, na której górnym koncu jest umieszczona przegubowo zapadka przy czym zapadka po zwolnieniu kola Avy- lacznikowego za pomoca korby za kazdym ru¬ chem w dól oraz za kazdym ruchem w góre •porusza dalej kolo, wylacznikowe o minimum 90° w kierunku A obrotu. Kolo wylacznikowe obraca sie dalej wówczas, jezeli przy ruchu w góre lub w dól pretów przesuwnych, posia¬ dajacych rózna dlugosc, korba zwalnia je za pomoca zapadek.Ponadto korba jest wykonana w ksztalcie ka¬ ta z dwoma ramionami, przy czym drugie ra¬ mie, przytrzymuje chwilowo pnzy nastepnej przerwie wylaczenia kolo wylacznikowe w kie¬ runku obrotu.Uruchomienie urzadzen do znaczenia kolein nastepuje za pomoca czopa korbowego, umiesz¬ czonego; na kole wylacznikolwym oraz lan- cuchów.^ Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie wy¬ lacznikowe z urzadzeniem do znaczenia kolein w widoku z przodu, fig. 2 — urzadzenie wylacznikowe v z urzadzeniem do* ..znaczenia kolein w widoku z góry, fig. 3 — me¬ chanizm wylacznikowy w przekroju bocznym, fig. 4 — mechanizm wylacznikowy w widoku z przodu i fig. 5 — mechanizm wylacznikowy przedstawiony schematycznie.Na wale 1 z ramionami nosnymi 2 jest umiesz¬ czona korba 3 oraz korba 4, wykonana w pos¬ taci hamulca. Wal 1 jest wprowadzany w ruch obrotowy za pomoca przesuwnego cylindra 5 poprzez korbe 3. Korba 4 jest polaczona z kor¬ bami wylacznikowymi 8 za pomoca przegubu krzyzowego 6 i przesuwnych pretów 7 i 7', po¬ siadajacych rózna dlugosc. Korby wylaczniko¬ we 8 posiadaja na boku 9 dwie zapadki 10 i 10', wprowadzajace w ruch obrotowy kolo wylacz¬ nikowe 11.Kolo wylacznikowe 11 jest umieszczone na trzpieniu 12, który jest polaczony z dzwigarem kadlubowym 13.Czop korbowy 14, umieszczony na kole wy- lacznikowym 11, sluzy do zamocowania preta obrotowego 15, polaczonego z lancuchami 16, sluzacymi do wprawiania w ruch obrotowy urzadzenia do znaczenia kolein, umieszczonego na dzwigarze kadlubowym 13.Polaczenie urzadzen do znaczenia kolein z lan¬ cuchami 26 nastepuje za pomoca dzwigni ka¬ towej 18.Przy wlaczaniu i wylaczaniu narzedzi wal 1 z ramionami nosnymi 2 obraca sie o okreslony kat bezposrednio za pomoca cylindra przesuw¬ nego 5 i korby 3. Wielkosc kata, który wykresla korba 3, jest okreslona przez dane warunki na¬ rzedzi.Ruch obrotowy z korby 3, przymocowanej do walu 1, przejmuja dwa prety -przesuwne 7 i V, na dwie korby wylacznikowe 8 i 8' za po¬ moca przegubów krzyzowych 6 i 6'.Stosunek przekladni jest tak dobrany, ze przy danym wychyleniu sie kata korby 4, korby wy¬ lacznikowe8 i 8' wychylaja sie minimum o 90°.Dwie zapadki 10 i 10', umieszczone przeciw¬ stawnie na korbach wylacznikowych 8 i 8' na¬ daja kolu wylacznikowemu 11 ruch obrotowy z przerwa 90° przy jednym ruchu wahadlowym walu 1. Korba 4 na wale 1 jest w.ten sposób umieszczona, ze przytrzymuje ona na koncu kazdego taktu wylaczenia kolo wylacznikowe 11 w kierunku obrotu, poniewaz zapadki 10 i 10', umieszczone przeciwstawnie, przytrzymuja ko¬ lo wylacznikowe 11 tylko w kierunku przeciw¬ nym do kierunku, obrotu.Dwa prety przesuwne 7 i 7' posiadaja rózna dlugosc, przy czym przy wychylaniu sie kata korb wylacznikowych 8 i 8' wiekszego niz 90°, za¬ pewniaja ruch obrotowy kola wylacznikowego 11 o 90°, przy czym jedna z zapadek 10 i 10', która przejmuje w odpowiedniej przerwie wylaczenia ruch obrotowy kola wylacznikowego U, przebiega naprzeciwko zderzaka 19 przy kole wylaczni- kowym II. Staje sie przez to mozliwe, ze korba 4 walu 1, zostaje uzalezniona od przytrzyma¬ nia jej przez kolo wylacznikowe 11, zanim nas¬ tapi jego ruch obrotowy. Jednoczesnie moze zmieniac sie dzieki róznej dlugosci pretów prze¬ suwnych 7 i 7' kat wychylania 1, bez wzgledu na wplyw ruchu wylaczenia kola wylaczniko- wego 11.W przerwie wylaczenia kola wylacznikowego 11 na wysokosci 90° urzadzenia 17 i 17', sluzace do znaczenia kolein, umieszczone obrotowo na dzwigarze kadlubowym 13, dzialaja nastepu¬ jaco przy zastosowaniu czopa korbowego 14, preta polaczeniowego 15, lancuchów 16 i dzwig¬ ni katowej 18.Jezeli narzedzia sa wlaczone i czop korbowy 14 stoi po lewej stronie, to lewe urzadzenie 17 jest wprawiane w ruch, a prawe urzadzenie 171 test podniesione do góry.Jezeli narzedzia jsa podniesione do góry (wy¬ laczone) i czop korbowy 14 stoi u góry, to oby¬ dwa urzadzenia 17 i 17' sa zawieszone w po- — 2 —wietrzu. Jezeli narzedzia sa wlozone i czop kor¬ bowy 14 stoi po prawej stronie, to prawe urza¬ dzenie jest wlaczone, a lewe podniesione do góry.Jezeli narzedzia sa podniesione i czop korbo¬ wy 14 stoi na dole, to urzadzenia 17 i 17' sa za¬ wieszone w powietrzu. Kolo wylacznikowe 11, zamocowane na przyklad pionowo, moze miec równiez polozenie poziome. PL