Celem regulacji chlodzenia jest utrzymanie temperatury silnika w odpowiednich grani¬ cach, w róznych warunkach pracy silnika i przy róznych temperaturach otoczenia. Glów¬ nym miernikiem temperatury silnika jest tem¬ peratura cylindrów,, innymi temperatura ole¬ ju i temperatura glowicy cylindra.Wedlug dotychczasowego stanu techniki, do regulacji chlodzenia silników spalinowych, chlodzonych powietrzem stosuje sie szereg róz¬ nych rozwiazan. Stosuje sie np. regulacje prze¬ plywu powietrza chlodzacego przy wejsciu do dmuchawy za pomaca termostatu (niemieckie pojazdy Volkswagen) nastepnie zasysanie cie¬ plego powietrza o temperaturze wyzszej od nor¬ malnej albo wtlaczanie cieplego powietrza do oslony silnika przy nizszej od normalnej tem¬ peraturze silnika za pomoca osiowej dmucha- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Dusan Vesely. wy i przepustnicy, wspólpracujacej z termosta¬ tem (patent czeski nr 84938), poza tym kombi¬ nacja regulowania wlotu powietrza do dmu¬ chawy w zaleznosci od temperatury otoczenia oraz wylaczania powietrza chlodzacego z fun- cji chlodzenia za pomoca dlawików, które sa uruchamiane termostatem w zaleznosci od tem¬ peratury wydmuchiwanego powietrza, wresz¬ cie regulacja pracy dmuchawy przez dlawienie doplywu oleju do sprzegla hydraulicznego przy napedzie dmuchawy za pomoca termostatu w zaleznosci od temperatury wydmuchiwanego powietrza (np. samochód Tatra 928), dlawienie powietrza, chlodzacego za pomoca przeslony w dmuchawie, która jest uruchamiana za pomo¬ ca termostatu reagujacego na temperature po¬ wietrza, przy czym powietrze jest prowadzone w izolowanych przewodach (np. przy V35). Je¬ szcze inne znane zasady regulacji chlodzenia sa oparte na regulacji obrotów dmuchawy przez poslizg elektrycznego sprzegla na pradwirowy, które jest uruchamiane w sposób cia¬ gly lub przerywany (skokami) za pomoca lacz¬ nika cieplnego, w zaleznosci od temperatury powietrza wydmuchiwanego (Scintilla) i wresz¬ cie na zmianie przekladni napedu dmuchawy za pomoca pasków klinowych przez nastawienie dzielonego kola pasowego, które jest urucha¬ miane za pomoca termostatu w zaleznosci od temperatury wydmuchiwanego powietrza.Przedmiot wynalazku wyróznia sie znacznie od opisanych urzadzen tym, ze impuls regula¬ cyjny (temperatura) jest przejmowany z takie¬ go miejsca na silniku, w którym utrzymanie stalej temperatury jest decydujaca (cylinder silnika) alfoo z takich miejsc, w których tem¬ peratury we wszystkich warunkach pracy na¬ pedu zmieniaja sie zgodnie z temperatura cy¬ lindrów.Na rysunku przedstawiono schematycznie przyklad wykonania wynalazku.Wirnik 1 dmuchawy 2 jest napedzany za po¬ moca kól zebatych 5 (lub innego napedu np. lancuchowego albo pasowego) poprzez siprzeglo hydrauliczne 4 i wal 3. Do hydraulicznego sprze¬ gla 4 doprowadzany jest olej z normalnej insta¬ lacji olejenia silnika za pomoca pomp;/ 9 przez przewody 7, 8 i uszczelniona nasadke rurowa 6.Olej wyplywa ze siprzegla .hydraulicznego 4 przez otwory 10, które sa tak umieszczone i uksztaltowane, ze równiez przy zamknietym doplywie. oleju nie nastepuje calkowite opróz¬ nienie sprzegla hydraulicznego, a przy otwar¬ tym doplywie oleju sprzeglo jest dostatecznie wypelnione olejem. Do przewodu doprowadza¬ jacego 7, 8 jest przylaczony zawór elektromag¬ netyczny 11. Bateria 12 zasila pradem za po¬ srednictwem przewodu 13 jeden lub kilka prze¬ kazników 14, które badz szeregowo, badz tez równolegle sa polaczone przewodem z zaworem elektromagnetycznym 11 i dalej przewodami 16, 18 i 20 poprzez przelacznik 19 z bateria 12.Przekaznik cieplny 14 jest umieszczony i do¬ brze polaczony cieplnie z cylindrem silnika 21 w takim miejscu, w zaleznosci od którego re¬ gulacja chlodzenia jest prawidlowa* i pracuje tak, ze przy osiagnieciu górnej temperatury do¬ prowadza do calkowitego przerwania obwodu elektrycznego, a przy osiagnieciu dolnej tem¬ peratury przekazuje najwyzsze napiecie pradu, które jest potrzebne do dzialania zaworu ele¬ ktromagnetycznego 11.Zawór 11 pracuje w ten sposób, ze przy naj¬ wyzszym napieciu pradu elektrycznego jest calkowicie zamkniety i przeciwnie przy przer¬ wanym obwodzie elektrycznym jest calkowicie otwarty. Przejscie miedzy tymi polozeniami krancowymi moze nastapic albo blyskawicznie, to znaczy skokowo albo w sposób ciagly tak, ze przy górnej temperaturze regulacyjnej prze¬ kaznik cieplny 14 przerywa obwód pradu, za¬ wór 11 otwiera sie calkowicie, sprzeglo hydra¬ uliczne zostaje napelnione olejem i dmuchawa 2 pracuje na pelnych obrotach z minimalnym poslizgiem; przy dolnej zas temperaturze regu¬ lacyjnej przekaznik cieplny 14 zamyka obwód . elektryczny, zawór 11 zamyka doplyw oleju do sprzegla hydraulicznego A, które w ciagu krót¬ kiego czasu zostaje w wiekszej czesci opróz¬ nione, a dmuchawa 2 obraca sie z duzym po¬ slizgiem i daje minimalny strumien powietrza. PL