Opublikowano dnia 30 kwietnia 1959 r.?*TGAr Wr 4u POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41896 KI. 21 a1, 34/31 Tesla, narodni podnik Praga, Czechoslowacja Sposób otrzymywania barwnego obrazu telewizyjnego i uklad do jego przeprowadzania Patent trwa od dnia 23 czerwca 1958 r.W dotychczasowych systemach telewizji bar¬ wnej kolejnej, dla otrzymywania obrazu po stronie odbiorczej, stosuje sie przewaznie tar¬ cze z filtrami barwnymi. Tarcza ta wiruje przed ekranem kineskopu monochromatycznego. Dla kolejnej transmisji barw podstawowych moze byc takze zastosowany dowolny nowoczesny ki¬ neskop trójbarwny. Oba sposoby posiadaja jed- niak zasadnicze niedogodnosci.Przy masowej produkcji odbiorników telewi¬ zji barwnej, nie moze byc brany pod uwage sposób odtwarzania obrazu za pomoca wiruja¬ cego filtru, którego tarcza, przy obecnie stoso¬ wanej liczbie pelnych obrazów oraz wielkosci o&r&zu musialaby miec srednice okolo 0,5 me- tfta; musialaby wiec Wirowac z szybkoscia po¬ nad 1000 obrotów na minute.Obecnie buduje sie w zasadzie dwa rodzaje fcfotóe(teo0ów trójbarwnych, a mianowicie rózne typy ehricftfcatronow oraz kineskop z oslona *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca Wytt&Iftdku jest inz. Bohumil Holy. ekranowa. Dla systemu telewizji barwnej ko¬ lejnej, nadaje sie najlepiej chromatron z dzia¬ lem elektronowym, którego ekran jest wykona¬ ny z pasków barwmie swiecacych luminofo¬ rów, przy czym paski te ulozone sa na prze¬ mian kolorami zielonym, czerwonym i niebies¬ kim równolegle do kierunku ruchu strumienia eiekitronów. Przed ekranem, równolegle do nie¬ go, umieszczone sa dwa uklady przewodów, do których doprowadzone sa impulsy napieciowe.Dzieki temu przed ekranem nastepuje odksztal¬ cenie pola elektrycznego, powodujace kolejne padanie strumienia elektronów na swiecace w trzech barwach podstawowych paski fosforo¬ we. Przy tym rozwiazaniu trudno jest uzyskac calkowita zgodnosc polozenia barw podstawo¬ wych kazdego elemenitu obrazu.Wedlug wynalazku sposób odtwarzania bar¬ wnego obrazu telewizyjnego wyróznia sie tym, ze obraz, wytworzony na ekranie monochroma¬ tycznym, dziala na przetwornik elektrolumine¬ scencyjny i ze przetwornik ten przeksztalca obraz monochromatyczny na obraz barwny zapomoca luininoforów elektroluminescencyjnych, ta znaczy substancji, które promieniuja pod ^plJSlrem pola elek^C2aego|przy czym widmo ich promdenjpTCttiisf obejniuje?widma barw pod- stawowycBjNsii luminoforów promieniuja bar- ?* fte podstawowa, której odpowiada sygnal mo- \ H^ujacy w danym momencie natezeoiie strumie¬ nia elektronów w kineskopie monochromajtycz- nym oraz sa dolaczone do napiecia potrzebne¬ go do pobudzania promieniowania danej barwy podstawowej* Sposób realizacja tej metody za pomoca ki- naakopu monochromatycznego wyróznia sie tym, ze przed kineskopem tym umieszczony jest prze¬ twornik elektroluminescencyjny, którego ekran Jest utworzony z ukladów pasków luminoforów, które promieniuja w widmie barw podstawo- przetwornikiem elektroluminescencyjnym prze¬ zroczyste, odizolowane od siebie elektrody, z których elektrody, nalozone na paski lumino¬ forów tego samego ukladu, sa polaczone elek¬ trycznie ze soba, a utworzone w ten sposób uklady przezroczystych elektrod sa dolaczone do zródel napiecia w taki sposób, ze napiecie moze byc doprowadzane kolejno do lumino¬ forów, które maja byc pobudzane do promie¬ niowania.Miedzy kineskopem monochromatycznym, a przetwornikiem elektroluminescencyjnym prze¬ widziano uklad optyczny, który rzutuje obraz z ekranu kineskopu monochromatycznego na przewodzaca fotoelektryczna warstwe przetwor¬ nika.Sposób wykonania wynalazku wyróznia sie tym, ze przetwornik elektroluminescencyjny znajduje sie w bezposrednim zasiegu optycz¬ nym ekranu kineskopu monochromatycznego i ze paski luminoforów sa ustawione prostopa¬ dle do kierunku wybierania obrazu. Do prze¬ zroczystych elektrod doprowadza sie kolejno napiecie zmienne o czestotliwosci od okoo 400 do 3000 c/sek. Wedlug wynalazku luminofor, znajdujacy sie w polu elektrycznym, moze byc takze pobudzony promieniowaniem krótkofalo¬ wym, przy czym luminofor dziala jako wzmac¬ niacz natezenia promieniowania.Wynalazek objasniono na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia schematycznie przyklad wykonania przenoszenia obrazu, powstajacego na ekranie monochromatycznym, na przewo¬ dzaca fotoelektryczna warstwe przetwornika elefctrolumiinescencyjnego, fig. 2 — schematycz¬ nie szczególy budowy poszczególnych warstw przetwornika elektrNlumiiniescencyjnego, uwi¬ docznionego na fig. 1, fig. 3 — schematycznie szczegól ekranu kineskopowego wedlug wyna¬ lazku w przypadku, gdy wzmacniacz promie¬ niowania pobudzony przez promieniowanie ul¬ trafioletowe, stanowi bezposrednio czesc skla¬ dowa ekranu kineskopu monochromatycznego.Fig. 1 przedstawia dzialo elektronowe 1 z ukladem odchylajacym 2, strumien elektro¬ nów 3 luminujacego ekranu monochromatyczne¬ go 4, na którym za pomoca strzalki przed¬ stawiona jest kolejnosc wybierania obrazu.Obraz jest przekazywany z ekranu 4 poprzez system optyczny 5 i przezroczysta elektrode 6, na przewodzaca fotoelektryczna warstwe 7. Na warstwe 7 jest nalozona nieprzezroczysta wars¬ twa 8, zapobiegajaca sprzezeniu optycznemu miedzy luminoforem a przewodzaca warstwa fotoelektryczna. Na warstwie 8 naniesiona jest warstwa luminoforu, która jest podzielona na paski 9, 10, 11, 9\ 10', W itd. Paski te sa roz¬ mieszczone na calej szerokosci ekranu w powta¬ rzajacej slie okresowo kolejnlosci barw i promie¬ niuja w widmie barw podstawowych. Po obu stronach pasków sa umieszczone parami prze¬ zroczyste elektrody 12, 13, 14, 12', 13', 14' itd.Caly przetwornik natomiast jest umieszczony miedzy plytkami szklanymi 15 i 16.Rozmieszczenie poszczególnych warstw prze¬ twornika jest przedstawione dokladniej na fig. 2, przy czym oznaczenia sa identyczne z ozna¬ czeniami na fig. 1. Do elektrody 6 i do grup elektrod 12, 13, 14 (12', 13', 14'....) doprowadzone jest napiecie zmienne, w celu wstepnego pobu¬ dzenia luminoforów.W przypadku, gdy przewodzaca warstwa foto¬ elektryczna przetwornika elektroluminescencyj¬ nego znajduje sie w bezposredniim zasiegu op¬ tycznym z ekranem 4 kineskopu, umieszcza sie ekran 4 na miejsce plyty szklanej 15. Na ten monochromatyczny ekran pada bezposrednio strumien- elektronów 3, modulowany natezeniem poszczególnych barw podlstaiwowych.Przedstawiona na fig. 1 metoda polega na zjawisku pobudzania luminoforu elektrolumi- nescencyjnegio poprzez zmiane natezenia zmien¬ nego pola elektrycznego otaczajacego luminofor.Zmiana ta jest spowodowana tym, ze opornosc zespolona fotoelektrycznej warstwy przewodza¬ cej zmienia swoja wartosc.pod wplywem zmia¬ ny natezenia oswietlenia. Poniewaz opornosc warstwy luminoforu, naniesionego na fotoelek¬ tryczna wanstwe przewodzaca, jest polaczona szeregowo z opornoscia tej ostaimiej, zmienia sie ona równiez ze zmiana natezenia oswietle- — 2 —nda. Tego rodzaju przetwornik elekrolumine- scencyjny wzmacnia pada,jace nan promienio¬ wanie do 60 razy.Fig. 3 przedstawia zgodnie z wynalazkiem przyklad wykonania systemu odtwarzania obra¬ zu, przy którym luminofor, znajdujacy sie w po¬ lu elektrycznym, jest pobudzany przez ppomie- ndowande krótkofalowe. Wzmacniacz jasnosci tworzy tu bezposrednia czesc skladowa kinesko¬ pu. Takze i na tym rysunku czesci skladowe sa oznaczone identycznie, jak na fig. 1. War¬ stwa 4 tworzy w tym przypadku ekran pro¬ mieniujacy pod wplywem strumienia elektro¬ nów w widmie nadfioletu. Elektroda przewodza¬ ca 5 jest przenikalna dla tego rodzaju promie¬ niowania. Paski 9, 10 oraz U (9', 10', U'...) lu¬ minoforów, promieniuja przy pobudzeniu w wi¬ dmie poszczególnych barw podstawowych. Prze¬ zroczyste przewodzace elektrody 12, 13, 14, 12', 13', 14' itd. sa naniesione na paski luminofo¬ rów i sa tak, jak na fig. 1, odizolowane od sie¬ bie i polaczone w trzy grupy. Kazdej z tych grup odpowiada jedna barwa podstawowa. Ply¬ ta szklana 16 przedstawia scianke czolowa ki¬ neskopu. Wykonania wedlug fig. 1 i 2 moga byc w rózny sposób miedzy soba kombinowane bez naruszenia istoty wynalazku. PL