Opublikowano dnia 27 marca 1959 r.Jy £ A mm Pi POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41789 KI. 57 a, 31 VEB Zeiss Ikon Dresden Drezno, Niemiecka Republika Demokratyczna Fotograficzna migawka obiektywowa z kilkoma obrotowymi odcinkami Patent trwa od dnia 23 czerwca 1955 r.Wynalazek dotyczy fotograficznej migawki obiektywowej z kilkoma odcinkami ulozysko- wanymi na napedowym pierscieniu, które przy ruchu w jednym kierunku otwieraja i zamyka¬ ja migawke. W celu wykonania zdjec o róznych czasach naswietlenia, migawka jest zaopatrzona w urzadzenie sterujace i mechanizm napedowy odcinków uruchamiany bezposrednio przez na¬ ciagana sprezyne.Zadaniem wynalazku jest stworzenie urzadze¬ nia sterujacego do regulowania czasów naswie¬ tlenia, za pomoca którego moga byc bez trud¬ nosci osiagniete zarówno dlugie jak i bardzo krótkie czasy otwarcia migawki.Znane jest otrzymywanie dlugich czasów na¬ swietlenia migawka o obrotowych odcinkach przez umieszczenie na drodze obrotu pierscie¬ nia napedowego odcinków narzadu hamujacego ten obrót. Poniewaz hamowanie musi odbywac sie w czasie zupelnego otwarcia migawki, nale¬ zy nadac odcinkom ksztalt, odslaniajacy caly otwór migawki, pomimo dalszego ruchu odcin¬ ków w czasie hamowania ich pierscienia nape¬ dowego. Taki ksztalt odcinków wynikajacy z ko¬ niecznosci ich obrotów w granicach pewnego kata, bez zachodzenia na otwór migawki, wy¬ maga ogólnego powiekszenia kata obrotu odcin¬ ków i wskutek tego równiez odpowiedniego po¬ wiekszenia kata obrotu pierscienia napedowego odcinków. Jest to szczególnie niedogodne przy ksztaltowaniu napedowego polaczenia pierscie¬ nia z poruszajacymi przezen odcinkami co na¬ stepuje najkorzystniej przez zwane polaczenie trzpieniowe—szczelinowe, gdyz polaczenie za pomoca kólek zebatych jest kosztowne i nie¬ oplacalne. Ponadto wyzej wspomniany ksztalt odcinków jest niekorzystny, przy bardzo krót¬ kich czasach naswietlenia.Wynalazek usuwa te wady przez zastosowanie dwóch narzadów zaopaitrzonych kazdy w od¬ dzielny naped najkorzyistniej wykonanych w ksztalcie pierscieni, z których jeden wyko- nywuje sterowanie drugiego pierscienia obraca¬ jacego odcinki. Szczególna cecha wynalazku jest sposób w jaki odbywa sie sterowanie pierscie¬ nia napedowego odcinków, za pomoca dwóch zapadek zachodzacych na droge obrotu pierscie¬ nia napedowego, kolejno uruchamianych przezruch narzadu sterujacego, przy czym ta zapad¬ ka^ która jesj najpieratairuschomiona utrzymujje pierscien napedowy* !^ pozycji naciagnietej, ja^druga przerywa nich pierscienia napedowego f* w/chwili, gdy odcinki calkowicie odslonily otwór migawki. W celu otrzymania róznych czasów naswietlenia, sterujacy pierscien jest hamowa¬ ny dopiero po uruchomieniu pierwszej zapadki i przed uruchomieniem drugiej .Dalsza cecha wynalazku jest to, ze przy sto¬ sunkowo bardzo krótkich czasach naswietlenia zapadka przytrzymujaca pierscien napedowy w polozeniu otwarcia odcinków zostaje uprzednio wychylona z drogi pierscienia napedowego. Dzie¬ ki takiemu, celowemu dzialaniu, spowodowane¬ mu przez nastawienie narzadu regulujacego czas naswietlenia, pierscien napedowy nie zostaje zatrzymany w polozeniu otwarcia, lecz natych¬ miast po otwarciu odcinków wykonywuje dal¬ szy ruch zamykajacy odcinki.Poza tym cecha wynalazku jest dzialanie w tym samym kierunku sprezyn poruszajacych pierscien napedowy odcinków oraz pierscien do naciagania lub sterowania. W ten sposób mozli¬ we jest jednoczesne naciaganie obydwóch na¬ rzadów bez skomplikowanych urzadzen zmie¬ niajacych kierunek obrotu.Dalsze szczególy wynalazku widoczne sa z po¬ nizszego opisu przykladowej konstrukcji mi¬ gawki.Na rysunku, fig. 1 przedstawia urzadzenie z migawka w pozycji naciagnietej, fig. 2 — urzadzenie w czasie dzialania migawki w chwi¬ li jej calkowitego otwarcia, fig. 3 — urzadzenie w chwili po zakonczeniu dzialania migawki, fig. 4 — urzadzenie z migawka i nastawiona na krótki czas naswietlenia i fig. 5 — urzadzen e • z migawka naciagnieta i nastawiona na naj¬ krótszy czas naswietlenia: W obudowie 1 umieszczone sa sterujacy piers¬ cien 2 sluzacy jednoczesnie do naciagania i piers¬ cien 3 poruszajacy odcinki. Obydwa pierscienie sa zaopatrzone w sprezyny 4 i 5. Na drodze pierscienia 3 znajduja sie dwie zapadki 6 i 7 dociskane przez sprezyny do pierscienia 3. Ste¬ rujacy wystep 8 pierscienia 2 (fig. 1) wychyla w swym ruchu jedna po drugiej zapadki 6 i 7 z drogi pierscienia 3. W celu przedluzenia cza¬ su miedzy odchyleniem pierwszej zapadki 6 i drugiej 7, na droge pierscienia 2, zachodzi! na¬ rzad 9 sterowany przez niepokazamy na rysun¬ ku mechanizm hamujacy. Pierscien 2 jest za¬ opatrzony poza tym w hak 10, zachodzacy na gwiazde 11 kólka napedowego 20, nie poka¬ zanego na rysunku mechanizmu opóznionego dzialania. Krzywka 12 narzadu 21 do nastawia¬ nia pozwala na wlaczenie lub wylaczenie haka 10 z zaczepu z gwiazda 11. Poruszana przez wyzwalajaca dzwignie 13 dzwignia 14 zatrzymu¬ je migawke w polozeniu naciagniecia.Pierscien 2 posiada kolek 16 opierajacy sie o nosek 17 pierscienia 3 i przesuwajacy go w po¬ lozenie naciagniecia, w którym dzwignia 14 za¬ chodzi na nosek 18 pierscienia 2, a zapadka 6 swym zagieciem 29 na wystep 19 pierscienia 3.Pod naciskiem sprezyny 22 hamowany narzad 9 nasuwa sie na droge pierscienia 2.Przez nacisniecie dzwigni wyzwalajacej 13 w kierunku przeciwnym kierunkowi ruchu wskazówek zegara, dzwignia 14 zwalnia piers¬ cien 2, wobec czego sprezyna 4 pociaga piers¬ cien 2. Gdy wlaczony jest narzad opóznionego dzialania, wtedy ruch pierscienia 2 zostaje wstrzymany, poniewaz hak 10 wszedl w zaze¬ bienie z gwiazda 11 i wprawia w ruch nie po¬ kazany na rysunku uklad kólek urzadzenia opóz¬ nionego dzialania. Dopiero gdy zagiecie 23 ha¬ ka 10 wejdzie na krzywke 12 i hak 10 zostanie przez nia wysuniety z zazebienia z gwiazda 11, wówczas zaczyna sie wlasciwy przebieg naswie¬ tlenia. Sterujacy wystep 8 odsuwa zapadke 6 z drogi pierscienia 3 przez nacisk na kolek 37 wskutek czego pierscien 3 przez dzialanie spre¬ zyny 5 zostaje obrócony i po przebyciu swej drogi zostaje zatrzymany przez zapadke 7, o któ¬ ra opiera sie wystepem 19 (fig. 2). Zas pierscien 2 dalej obraca sie i swym wystepem 24 natra¬ fia na narzad 9 hamujacy jego dalszy ruch. Gdy narzad 9 zostanie przez pierscien 2 odsuniety, wówczas pierscien 2 natrafia swym wystepem 8 na zagiecie 27 dzwigni 31, wskutek czego dzwignia 31 zostaje, obrócona w kierunku ru¬ chu wskazówek zegara i jej powierzchnia 32 zo¬ staje usunieta z drogii wystepu 33. Zapadka 7 zostaje wtedy zwolniona i pierscien 3 moze da¬ lej obrócic sie (fig. 3).W celu osiagniecia bardzo krótkich czasów naswietlenia, nie pokazany na rysunku narzad do nastawiania jest zaopatrzony w krzywki 25 i 26, które przy odnosnym nastawianiu tego na¬ rzadu opieraja sie na zagieciu 27 dzwigni 31, podnoszac te dzwignie i usuwajac ja z drogi za¬ padki 7, tak ze pierscien 3 nie zostaje zatrzy¬ mywany w polozeniu otwarcia odcinków (fig. 4 i 5). Najkorzystniej zapadka 7 jest wykonana jako odcinek zebaty wspólpracujacy z hamujaca tarcza 30. W ten sposób unika sie gwaltownego zatrzymywania i naglego dalszego ruchu piers- — 2 —cienia 3 oraz zapewnia sie przy krótkich cza¬ sach naswietlenia daleko idaca ich stalosc, gdyz zapadka 7 z tarcza hamujaca 30 dziala jako re¬ gulator czasu naswietlenia.Gdy ma byc dokonane zdjecie o krótkim cza¬ sie naswietlenia, wtedy za pomoca krzywki 26 dzwignia 31 (fig. 4) zostaje tak daleko obróco¬ na w kierunku obrotu wskazówek zegara, aby uruchamiana w czasie naswietlania zapadka 7 nie mogla wystepem 33 oprzec sie o powierzch¬ nie 32. W ten sposób pierscien 3 moze zamknac odcinki 28 natychmiast po ich otworzeniu. Pod¬ czas krótkiego czasu otwarcia migawki przez odcinki 28, ruch pierscienia 3 jest opózniony jedynie przez dodatkowy stosunkowo slaby me¬ chanizm hamujacy 7, 30. Przy zdjeciach z jesz¬ cze krótszym czasem naswietlenia, nie poka¬ zany na rysunku narzad nastawczy (fig. 5) zo¬ staje obrócony do wsuniecia krzywki 25 pod zagiecie 27. Na skutek tego dzwignia 31 zostaje dalej obrócona w kierunku ruchu wskazówek ze¬ gara i opiera sie wystepem 34 na krawedzi 35 zapadki 7, która na skutek obrotu dzwigni 31 zostaje równiez obrócona w kierunku zgodnym z kierunkiem obrotu wskazówek zegara. Na sku¬ tek tego, zagiecie 36 zapadki 7 zostaje wysunie¬ te z drogi piersoienia 3, który w ten sposób w czasie swego ruchu nie bedzie zatrzymany ani opózniany. Odbywajacy sie bez zatrzymania ruch pierscienia 3 pozwala na osiagniecie bardzo krótkiego czasu naswietlenia.W celu przystosowania migawki do róznego typu lamp blyskowych mozna zastosowac nie pokazane na rysunku znane stykowe hamujace urzadzenie. Urzadzenie to hamuje pierscien 2 i po wyzwoleniu sie tego pierscienia spod dzia¬ lania urzadzenia opózniajacego i dziala opóznia¬ jace na zaplon lampy przez podniesienie zapad¬ ki 6. Poniewaz stykowe urzadzenie hamujace jest niezalezne od urzadzenia opóznionego dzia¬ lania, przeto moga byc uzyte lampy blyskowe z opóznieniem lub bez niego, zaleznie od tego czy zdjecie dokonuje sie z urzadzeniem opóz¬ niajacym lub bez niego. PL