Opublikowano dnia 18 kwietnia 1859 & *». 3Wco •A ::..:U^^; POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY ±ttr Nr 41775 KI. 81 e, 142 Inz. mgr Rudolf Kobryn Warszawa Polska Uriqdzenie do samoczynnego zamykania doplywu cfoczy do cystern kolejowych i autocystern Patent trwa od dnia 9 maja 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do samoczynnego zamykania doplywu cieczy do cystern kolejowych i autocystern.Znane dotychczas urzadzenia tego rodzaju skladaja sie z zespolów przenosnych przyrza¬ dów, montowanych kazdorazowo na wlazie cy¬ sterny i zawierajacych miedzy innymi króciec z katowym zaworem odcinajacym, zakonczo¬ nym od spodu przewodem nalewowym, siega¬ jacym dna cysterny i zaopatrzonym na górze w gietkie przewody z szeregiem laczników, bez¬ piecznik pozarowy oraz urzadzenie plywakowe, w którym plywak jest sprzezony bezposrednio ze wspomnianym zaworem odcinajacym, a mia¬ nowicie za pomoca dzwigni wyposazonej we wskaznik optyczny, który wysiega w góre i ukazuje sie na zewnatrz pokrywy wlazu w chwili napelnienia cysterny i zamkniecia zaworu odcinajacego 4oplyw cieczy do tej cy¬ sterny.Znane urzadzenia posiadaja zasadnicza nie¬ dogodnosc, ze wymagaja dokonywania pomia¬ rów wlazów w celu doboru odpowiedniej pp- kryw, przy czym pokrywy te musza posiadac z natury rzeczy znaczny ciezar, co znov?u jest zwiazane z koniecznoscia stosowania do podno¬ szenia pokryw specjalnych potfaosnikow, £0- re musza byc zawieszane na wysokich masz¬ tach. Nalezy przy tym zaznaczyc, ze zaklada- nie i nastepne zdejmowanie pokrywy zajmuje duzo czasu i wymaga pracy co najmniej dwó^h osób.Ponadto wspomniany powyzej wskaznjfc op¬ tyczny jest malo widoczny, gdyz ukazuje sie on zbyt nisko tuz nad cysterna.Znane urzadzenia do zamykania dojpywu cie¬ czy palnych do cysterny nie posiadaja zad¬ nych srodków do zabezpieczania ich przed -ude¬ rzeniami hydraulicznymi, wystepujacymi przy naglym odcieciu tego doplywu -cieczy 4p cy¬ sterny.Wszystkie te niedogodnosci usuwa ,ur,za4ze- nie wedlug wynalazku, które rózni £*e ^zasad¬ niczo od wszystkich znanych tym; ze zawór pd-cinajacy doplyw cieczy dó cysterny jest umiesz¬ czony na stale*,na ramieniu nalewaka cieczy : i posiada poltac zaworu klapowego, który jest sprzezony z wy^wstlaczem plywakowo-zapad- ^ ^kowyak za pomoca dowolnej dlugosci linki, * przenoszacej dzialanie plywaka na dzwignie tego zaworu i powodujacej zamykanie klapy tego zaworu a tym samym i szybkie odcina¬ nie doplywu cieczy do cysterny.Urzadzenie wedlug wynalazku rózni sie po¬ nadto od znanych tym, ze wyzwalacz plywa- kowo-zapadkowy jest zamocowywany na scian¬ ce wlazu lub na jego kolnierzu za pomoca szczególnej konstrukcji uchwytu, nadajacego sie do wszystkich typów wlazów, który sluzy jed¬ noczesnie do szybkiego ustawiania plywaka na wymaganej glebokosci w cysternie.W celu unikniecia uderzen hydraulicznych mogacych powstac przy zbyt szybkim zamyka¬ niu klapy zaworu odcinajacego, urzadzenie we¬ dlug wynalazku jest zaopatrzone w hydraulicz¬ ny amortyzator, który jest sprzezony z dzwig¬ nia klapy zaworowej tak, ze zamykanie jej trwa ustalony z góry okres czasu, zapobiegajac tym samym calkowicie uderzeniom hydraulicz¬ nym.Wynalazek jest tytulem przykladu blizej wy¬ jasniony na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia ogólny widok calego urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — widok boczny wyzwalacza plywakowo-zapadkowego wraz z uchwytem do mocowania tego wyzwalacza na sciance wlazu, figl 3 — uchwyt do mocowania wyzwalacza, po¬ kazany w polozeniu przestawionym o kat 90° w stosunku do jego polozenia pokazanego na fig. 2, w celu mocowania tego wyzwalacza na ' wewnetrznym kolnierzu wlazu cysterny, fig. 4 — widok boczny klapowego zaworu odcinaja¬ cego doplyw cieczy do cysterny, fig. 5 — prze¬ krój pionowy klapowego zaworu wedlug fig. 4, a fig. 6 — jego widok z przodu i wreszcie fig. 7 — przekrój pionowy amortyzatora hydrau¬ licznego ,pokazanego na fig. 6 w widoku bocz¬ nym.Na koncu poziomego ramienia nalewaka 7 cieczy nalewanej do podstawionej pod nim cy¬ sterny kolejowej, jest umocowany klapowy za¬ wór odcinajacy 4 (fig. 4—6). Zawór ten jest utworzony z zakonczonej dwoma kolnierzami 39 i 40 dwudzielnej oslony 38 i 41, z których pierwszy ogranicza króciec wlotowy i jest po¬ laczony bezposrednio z kolnierzem wspomnia¬ nego poziomego ramienia nalewaka 7, drugi zas sluzy do polaczenia dolnego konca oslony 33 z kolnierzem 43 dolnej czesci 41 tej oslony 38.Wewnatrz dolnej czesci 41 oslony 38 umoco¬ wany jest króciec wylotowy 44, sluzacy do umocowania w nim przewodu nalewowego 82, którego dolny koniec wysiega poprzez wlaz 3 na pewna glebokosc do wnetrza cysterny. Ten króciec wylotowy 44 jest od góry zamkniety przegubowo zamocowana klapa zaworowa 11, uruchamiana z zewnatrz za pomoca dzwigni 48 (fig. 4).Do górnej czesci oslony 38 jest przymocowa¬ na obudowa 52, w której osadzone sa obroto¬ wo rolki 50 i 50\ po których przebiega linka 22 do jednego konca której jest przymocowane ciegno 53 prowadzone w prowadnicy 54 i ob¬ ciazone ciezarem 55, drugi natomiast koniec tej linki 22 jest polaczony z wyzwalaczem plywa- kowo-zapadkowym 1.Wyzwalacz zapadkowy 1 jest utworzony z ko¬ la zapadkowego 18, osadzonego obrotowo na czopie 19 i wspólpracujacej z tym kolem zapad¬ ki 20, osadzonej na czopie 21 (fig. 2).Kolo 18 i zapadka 20 sa umocowane w obu¬ dowie 12, zakonczonej na dole tuleja 13, w któ¬ rej jest zamocowany górny koniec rurki 14, sta¬ nowiacej prowadnice i oslone trzpienia 15. Dol¬ ny koniec tego trzpienia jest polaczony z ply¬ wakiem 9, natomiast górny jego koniec 16 jest osadzony na czopie 17, na którym umocowana jest zapadka dzwigniowa 20. W celu zapobie¬ zenia uszkodzenia plywaka 9, w razie wypusz¬ czenia z reki wyzwalacza 1 wraz z uchwytem 2 jest on otoczony perforowana oslona 35, wy¬ konana z materialu niedajacego iskier przy uderzeniu, np. z mosiadzu lub miedzi.Na kolo zapadkowe 18 jest nawinieta wspo¬ mniana juz powyzej linka 22 do nawijania któ¬ rej sluzy korbka 25. Linka 22 po kilkakrotnym owinieciu nia wspomnianego kola zapadkowego 18 jest doprowadzona do rolek 23 i 23\ przy czym jest doprowadzona do wspomnianego juz ciegna 53, które jest zaopatrzone w zaczep 56.Zaczep ten przy opadaniu ciegna 53 pod dzia¬ laniem ciezarka 55, co ma miejsce z chwila odchylenia sie zapadki 20 z wykrojów kola za¬ padkowego 18, uderza w dzwignie wahadlowa 57, osadzona obrotowo na sworzniu 58 i obcia¬ zona ciezarem wyrównujacym 59. Ta dzwignia 57 wspólpracuje z zapadka 60 dociskana spre¬ zyna 61 prowadzona w prowadnicy 62 (fig. 6).Wyzwalacz zapadkowy 1 scislej zas mówiac jego rurka prowadnicza 14 jest przymocowy¬ wana odejmowalnie do scianki wlazu 5 cyster¬ ny lub do wewnetrznego kolnierza 32 tego wla¬ zu za pomoca szczególnej budowy uchwytu 2. -2-Uchwyt 2 jest utworzony z obudowy 26 o ksztalcie zblizonym do litery ,C". W jednym ramieniu tej obudowy jest osadzona sruba 33, dociskajaca podkladke 34 badz do scianki wla¬ zu 3 (fig. 2), badz tez przy przekreceniu tej obu¬ dowy o kat 90° do wewnetrznego kolnierza 32 tego wlazu (fig. 3). Ponadto obudowa 26 jest zaczepiona ruchomym uchwytem 30, w którym osadzona jest sruba 27 dociskajaca podkladke 28 do rurki 14. W ten sposób wyzwalacz 1 mo¬ ze byc bardzo szybko i latwo umocowany do wlazu cysterny lub jego wewnetrznego kolnie¬ rza.,Azeby wspomniana dzwignia przegubowa 48 nie powodowala zbyt szybko zamkniecia po¬ krywy przegubowej 11, jest. ona sprzezona z amortyzatorem 5, uwidocznionym w widoku z boku na fig. 6 i w przekroju pionowym na fig. 7.Amortyzator ten sklada sie z cylindra 63, w którym jest osadzony przesuwnie umocowany na trzpieniu 66 luzno tlok 67, zawierajacy ot¬ worki. Tlok 67-jest osadzony nie bezposrednio na dolnym koncu trzpienia 66 lecz przesuwnie na tulejce 68 ponad która na tym dolnym kon¬ cu jest umieszczony krazek 69 sluzacy do za¬ stawiania wspomnianych otworów tloczka 67 w czasie zamykania klapy 11 i tym samym przetlaczania zawartego w cylindrze 63 oleju, poprzez luz obwodowy tego tloczka, z dolnej czesci tego cylindra do jego czesci górnej po¬ nad tlok.Przy recznym otwieraniu klapy 11, tj. przy recznym podnoszeniu dzwigni 48 tlok 67 opada w dól, przy czym olej przedostaje sie do gór¬ nej czesci cylindra 63 nie tylko poprzez wspo¬ mniany luz obwodowy lecz takze i poprzez ot¬ worki tloka, co umozliwia otwieranie klapy U przy równoczesnym samoczynnym odchylaniu zapadki 60 i oparciu na niej dzwigni 48.Cylinder 63 jest polaczony przegubowo za po¬ moca sworznia 72 (fig. 6) i wspornika 73 z obu¬ dowa 38 klapy 11 pozwalajac na wychylenie sie jego przy podnoszeniu i opadaniu dzwigni 48 za posrednictwem prowadnicy 70. Do obu stron tej prowadnicy przylegaja przymocowane do cylindra 63 ograniczniki 74, 7# 74" i 74"' ulat¬ wiajace odchylanie sie amortyzatora.Do tej prowadnicy 70 przymocowana jest na stale za pomoca zeberek 76 zaslona 75 wskaz¬ nika optycznego 6, która stanowia dwustronne tarcze z blachy przyspawane do wspomnianego zeberka 76. Pomiedzy obu tarczami zaslony 75 znajduje sie tarcza 77 tej samej wielkosci lecz numerowana dwustronnie i przyspawana za pomoca zeberka 78 do obudowy 96 klagy fi, przy czym tarcza ta jest nieruchoma, zas za¬ slona 75 odchyla sie w dól przy zamykaniu sie klapy U.Reasumujac nalezy stwierdzic, ze urzadze¬ nie wedlug wynalazku sklada sie z dwóch za¬ sadniczych czesci, a mianowicie z urzadzenia klapowego, zamocowanego na stale na ramie¬ niu nalewaka 7, oraz wyzwalacza plywakowo^ zapadkowego 1, tworzacego urzadzenie przenos¬ ne w okresie nieczynnego nalewaka 7, zawie¬ szanego na wieszakach 79 tego ostatniego* Urzadzenie wedlug wynalazku dziala jak na¬ stepuje: Po podstawieniu cysterny lub ktiku sprze¬ zonych ze soba cystern pod nalewaki 7, któ¬ rych zawór glówny 80 winien byc uprzednio zamkniety, otwiera sie recznie pokrywe tl Wla¬ zu 3 cysterny wprowadzajac do niej odpowied¬ niej dlugosci przewód wlewowy 82 odprowa¬ dzony od klapowego urzadzenia zaworowego % stanowiacego zakonczenie klapowego urzadze¬ nia nalewaka 7. Nastepnie z wieszaka 79 zdej¬ muje sie wyzwalacz plywakowo-zapadkowy 1, przy czym po recznym odchyleniu zapadki 20 odwija sie linke 22 z kola zapadkowego 18 na taka dlugosc, azeby rurka 14 tego wyzwalacza wraz z plywakiem 9 znalazla sie wewnatrz cy¬ sterny. Nastepnie przystepuje sie do aakladania i zamocowywania uchwytu 2 badi do scianki wlazu 3, badz do wewnetrznego kolnierza 32 te¬ go wlazu sruba 33, przy czym wyzwalacz I la¬ czy sie, scislej zas mówiac jego rutki 14 t uch¬ wytem i mianowicie za pomoca sruby 21* Jak juz zaznaczono uchwyt 2 najmuje badz polozenie wedlug fig. 2, badz tez polozenie we¬ dlug fig. 3. W celu zabezpieczenia otilacztnia uchwytu 2 od wyzwalacza 1 w czasie obracania tego uchwytu o kat 90° uchwyt ten jest zaopa¬ trzony w ograniczniki 83, 83' i U, 84*, dzieki którym odlaczenie takie moze nastepowac do¬ piero po odkreceniu sruby 27, wygieciu wn&z* nia 17 i odkreceniu rurki 14 z obudowy 12 wy¬ zwalacza 1.Po zamocowaniu uchwytu 2 przez dalsze od¬ powiednie odkrecenie linki 22 z wyzwalacza, plywak 9 nastawia sie na odpowiedniej glebo¬ kosci ponizej dolnego obrzeza wlazu Z, przesu¬ wajac w tym celu odpowiednio w dól rurke 24 po uprzednim zwolnieniu sruby 27, *tca?a aa* stepnie zakreca sie tak, aby podkladka 28 moc¬ no przywierala do tej rurki 14.Po takim zamocowaniu wyzwalacza 1 dc uch¬ wytu 2, ciegno 53, równowazace zakonczenie linki 22 i obciazane ciezarem. 55 nastawnia sie - 3 -tak, aby zaczep 56 tego ciegna znalazl sie tuz pod obudowa 52, po czym linke 22 nawija sie recznie korbka 25 na kolo zapadkowe 18, po uprzednim, równiez recznym odchyleniu za¬ padki 20.Po nastawieniu ciegna 53 otwiera sie klape 11 przez reczne podniesienie w góre dzwigni 48 (fig. 4, która przy tym ruchu odsuwa w lewo zapadke 60 (fig. 6), która po przejsciu po niej tej dzwigni 48 powraca do swego polozenia wyj¬ sciowego — pokazanego na fig. 6.Po dokonaniu tych czynnosci otwiera sie za¬ wór glówny 80 nalewaka 7 i cysterne napelnia sie Ciecza.Z chwila odpowiedniego napelnienia tej cy¬ sterny, plywak 9 zanurza sie czesciowo w cie¬ czy i tym samym zostaje podniesiony do góry i przesuwa w góre polaczony z nim trzpien 15 prowadzony w rurce 14 wyzwalacza 1. Trzpien 15 podnoszac sie do góry powoduje samoczynne wychylenie sie w dól zapadki 20 i tym samym zwolnienie kola zapadkowego 18 oraz linki 22 z zaczepionym na ciegnie 53 ciezarkiem 55. Cie¬ zarek ten zaczyna opadac wówczas w dól, wskutek czego zaczep 56 uderza o konce kolan¬ kowej dzwigni 57, której drugie ramie uderza wówczas w zapadke 60 (fig. 6), przesuwajac ja w lewo i tym samym zwalniajac spoczywajaca na niej dzwignie 48, która zostaje przez to od¬ chylona w dól, a zwlaszcza na skutek nacisku przeplywajacej cieczy na klape U i powoduje zamkniecie otwartej dotad klapy, a tym sa¬ mym odciecie doplywu cieczy do cysterny.Azeby klapa 11 nie zostala zamknieta zbyt szybko, co jak juz wspomniano mogloby wy¬ wolac niepozadane uderzenie hydrauliczne w rurociagach, z dzwignia 48 jest sprzezony amortyzator 5. Przy ruchu tej dzwigni 48 w dól nastepujacym- przy zamykaniu klapy 11 naste¬ puje przesuw w dól luznego tloczka 67 w cy¬ lindrze 63, powodujacego przetloczenie oleju z dolnej czesci tego cylindra poprzez odwodowy luz pomiedzy tlokiem 67 a cylindrem 63 do górnej czesci cylindra 63. Ruch tego oleju po¬ woduje zmniejszenie szybkosci zamykania kla¬ py lU która dzieki temu lagodnie zamyka kró- ciec wylotowy 44 klapowego urzadzenia zawo¬ rowego 4, pozwalajac tym samym na lagodne otwieranie sie zaworu obiegowego zamonto¬ wanego przy pompie.Przy zamykaniu doplywu cieczy do cysterny nastepuje odsloniecie wskaznika optycznego 77 z dwustronnymi numerami, co wskazuje ob¬ sludze ze dana cysterna jest juz napelniona.Dzieki umieszczeniu wskaznika optycznego w najwyzej lezacym miejscu urzadzenia we¬ dlug wynalazku, wskaznik ten jest widoczny z daleka.Ukazanie sie wskaznika 77 jest znakiem wska¬ zujacym moznosc zamykania glównego zaworu 80 nalewaka 7 i wyjmowania wyzwalacza 1 z wlazu 3 cysterny.Ukazanie sie wskaznika optycznego 77 na¬ stepuje wskutek tego, ze przy opadaniu w dól dzwigni 48 i tym samym zamykaniu klapy 11, sprzegnieta z ta dzwignia prowadnica 70 amor¬ tyzatora 5 odchyla zaslone 75 zlozona z dwóch krazków przyspawanych do ramienia 76, któ¬ re to ramie drugim koncem jest przyspawane do prowadnicy 70. PL