Opublikowano dnia 14 lutego 1959 r rLIOTEK/ll/J BIBl Urzedu Patentowego JMfeiipvjicr-:ii?3il^flW| POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41713 KI. 86 d, 10/05 Forschungsinstitut fur Textiltechnologie ^°H*\ *I0* im Bereich des Ministeriums fiir Leichtindustrie Karl-Marx-Stadt, Niemiecka Republika Demokratyczna Urzadzenie do ukladania nitek poprzecznych miedzy dwiema tasmami runa zgrzeblowego przy wytwarzaniu materialów nietkanych Patent trwa od dnia 17 listopada 1956 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia, za pomoca którego nici poprzeczne moga byc wkladane do wnetrza run wlóknistych. Znana jest rzecza wkladanie miedzy runa wlókniste nici podluz¬ nych odwijanych z walu osnowowego* ramy szpu¬ lowej itd., w celu wzmocnienia run wlóknistych w kierunku podluznym. W celu polepszenia wy¬ trzymalosci w kierunku poprzecznym, próbowa¬ no równiez wkladac nici poprzeczne. Z reguly sto¬ suje sie do tego celu urzadzenia, podobne do aparatu wkladajacego nici krzyzujace do bla¬ mów. Urzadzenie polega na tym, ze nici prze¬ znaczone do poprzecznego wkladania do blamu zgrzeblowego sa prowadzone z ramy szpulowej poprzez krazki prowadnicze i przyciskowe na biegnace do tego aparatu runo wlókniste i tym samym sa poprzecznie ukladane. Takie i po¬ dobne urzadzenia posiadaja jednak nastepujace wady: Nici, wprowadzone jako wzmocnienie do ru¬ na wlóknistego, leza poprzecznie jedna nad druga, przy czym ich warstwy sa przedzielone runkiem wlóknistym. Wykazuje to te niedo¬ godnosc, ze wytwarzane moga byc tylko grub¬ sze materialy, a intensywne drapanie nie jest mozliwe, gdyz inaczej czesciowo tuz pod po¬ krywa lezace wkladane nitki zostalyby ob¬ nazone. Nitki nie leza w runie wlóknistym równomiernie wydluzone, lecz sa nierówno¬ miernie wykrzywione tak, ze przy poprzecz¬ nym ciagnieniu gotowego materialu nici nie stawiaja dostatecznego operu, wobec czego za¬ mierzony efekt jest w znacznej mierze straco¬ ny. Wytwarzane byc moga tylko runa sklada¬ jace sie co najmniej z jednego blamu o wlók¬ nach poprzecznych np. 1 blamu o wlók¬ nach podluznych i 1 blamu o wlóknach poprzecznych. Przy wytwarzaniu materia¬ lów o mniejszych grubosciach, do których stosuje sie tylko dwa blamy wlókniste, nie mo-ze byc przeto wykorzystana zaleta uzyskiwania - wytrzymalosci w kienpijcu podluznym przez sfilcowanie sie wlónlri dwu blamów o wlók¬ nach podluznych, a wytrzymalosc w kierunku poprzecznym przez wkladanie nitek w tym kierunku. Poniewaz przy stosowaniu jednego blamu o wlóknach podluznych i jednego blamu o wlóknach poprzecznych nie wystarcza nada¬ wanie wytrzymalosci w kierunku podluznym, wobec czego nalezaloby wprowadzic wzmac¬ niajace nitki podluzne, a to powodowaloby wzrost ceny produktu. Przy zerwaniu nitki w poblizu krazków prowadniczych istnieje oba¬ wa poplatania sie nitek wokolo przewalu, co mogloby spowodowac zniszczenie runka wlók¬ nistego. Pociagneloby to za soba obnizenie wy¬ dajnosci i powiekszenie odpadków. Zwlaszcza przy niniejszych grubosciach, a wiec dla takich materialów, jak np. na plaszcze damskie, na kostiumy itp., zawierajacych wzmacniajace nit¬ ki w kierunku poprzecznym i w kierunku pod¬ luznym, musialyby one w runie lezec równo¬ miernie wydluzone i równolegle obok siebie.Proponowano przeto juz wprowadzenie nitek w kierunku poprzecznym za pomoca wodzików nitek biegnacych tam i z powrotem. Wodziki te spowodowalyby jednak zbyt mala wydajnosc pracy. Dalsza propozycja wedlug niemieckiego patentu nr 933 083 przewiduje wkladanie nitek poprzecznych za pomoca obiegajacej tasmy.W rzeczy samej propozycja ta dotyczy tylko wytwarzania materialów z nitek nieorganicz¬ nych. Nitki poprzeczne sa przy tym wzmacnia¬ ne o jedna lub kilka nitek podluznych, obydwa zas Uklady nitek sa zamocowane klejem lub za pomoca nitek termoplastycznych z zastosowa¬ niem ciep*a. Ukladanie nitek poprzecznych mie¬ dzy runami wlóknistymi, w celu nadania im poprzecznej wytrzymalosci, nie jest w ten spo¬ sób przewidziane. Wada tego urzadzenia jest zwlaszcza to, ze nitki poprzeczne sa ukladane bezposrednio na nitki podluzne i nie sa przy¬ trzymywane bocznie, przez co nitki boczne mo¬ ga sciagac polozone zewnetrznie nitki podluz¬ ne i uniemozliwic uzyskanie gladkich obrzezy.W odróznieniu ód innych tego rodzaju zna¬ nych urzadzen, wynalazek dotyczy urzadzenia do ukladania nitek poprzecznych miedzy runa wlókniste za pomoca obiegajacej tasmy, niosa¬ cej szpule, w którym nitki poprzeczne sa na¬ wijane zawsze na dwa, po obydwu stronach run osadzone, bez konca obiegajace druty doprowa¬ dzajace nitki, z których to drutów nitki te sa przenoszone w kierunku przesuwu run, przy czym przy zetknieciu sie run niiki sa wkladane zawsze miedzy jedna górna i jedna dolna pare run wlóknistych.Przyklad wykonania przedmiotu wynalazku jest uwidoczniony schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspekty¬ wiczny calego urzadzenia, a fig. 2 — przekrój urzadzenia do wkladania nitek poprzecznych.Blamy wlókniste lc i 2c sa wytwarzane przez polaczenie pojedynczych blamów la i Ib wzgle¬ dnie 2a i 2b. Blamy pojedyncze, odwijane za pomoca zespolu walków 3a i 3b wzglednie 3d i 3e, sa prowadzone wokolo walków prowadni¬ czych 4at 4b i 4c wzglednie 4dt 4e i 4f w kie¬ runku strzalki i sa nawijane w zwoje pod wplywem obracajacych sie zespolów walków 3c wzglednie 3f jako polaczone blamy wlókniste.Ukladanie nitek poprzecznych jest dokonywa¬ ne w znany sposób przez tasme 5, biegnaca bez konca wokolo górnego i dolnego runa la i 2a, do którego przymocowane sa cewki 6 (fig. 2). Zamocowanie cewek 6 na tasmie 5 bez konca jest dokonywane najkorzystniej na jej stronie wewnetrznej. Oczywiscie mozna zamo¬ cowac cewki takze na stronie zewnetrznej, co jednak wykazuje te niedogodnosc, ze w miej¬ scach zwrotnych cewki 6 musza przebyc dluz¬ sza droge niz tasma 5 i wskutek tego nastepu¬ je niekorzystne przyspieszenie .masy, co wy¬ maga silnego przymocowania cewek 6 do tas¬ my 5. Poza tym szybkosc obiegowa musi byc zmiriejszona. Tych wad nie stwierdzono w po¬ przednio proponowanym urzadzeniu do wytwa¬ rzania materialów z nitek nieorganicznych, gdyz w tym urzadzeniu przewidywano zamocowanie cewek tylko na zewnetrznej stronie tasmy.Wedlug wynalazku, 'po obydwu stronach run wlóknistych la i 2a osadzone sa dwa druty la i 7b wzglednie 7c i 7d bez konca (fig. 2), bie¬ gnacego w kierunku run la i 2a i z ta sama szybkoscia co one. Na druty la i 7b wzglednie lc i 7d nakladane sa nitki poprzeczne 8, które bez przerwy sa odwijane z cewek 6 na skutek ruchu obiegowego tasmy 5. W ten sposób nitki poprzeczne 8 otaczaja obydwa runa la i 2a, nie stykajac sie z nimi na razie. Urzadzenie to sku¬ tecznie przeciwdziala bocznemu sciaganiu run la i 2a przez napiete nitki poprzeczne 8. Z dru¬ tów prowadniczych 7a, 7b, 7c, 7d nitki poprze¬ czne 8 sa przenoszone w kierunku biegu run la i Ib wzglednie 2a i 2b, a przy zespoleniu run la i Ib wzglednie 2a i 2b nitki poprzeczne sa ukladane w stanie naprezonym miedzy wytwo¬ rzona obecnie dolna i górna para run wlókni¬ stych lc i 2c. Odstep miedzy równolegle leza¬ cymi nitkami poprzecznymi 8, tj. ich gestosc, - 3 -mozna regulowac szybkoscia obrotowa tasmy 5 i szybkoscia przenoszenia drutów 7a, 7b, ?c, 7d w zgodnosci z runami wlóknistymi la i 2a.Poniewaz z obydwu stron run wlóknistych Ja i 2b obie czesci drutów 7a i 7b wzglednie 7c i 7d, na których nalozone sa nitki poprzecz¬ ne 8, zwezaja sie w kierunku biegu run la i 2a, moglo by nastapic obluznienie sie nitek po¬ przecznych 8. Aby uzyskac równomierne na¬ piecie nitki, wytwarza sie wyrównanie dzieki te¬ mu, ze druty 7a i 7b wzglednie 7c i 7d w sze¬ rokosci nie sa polozone w równym odstepie od krawedzi run, lecz odstep ten powieksza sie w kierunku biegu run wlóknistych w tej samej mierze, w jakiej druty 7a i 7b wzglednie 7c i 7d zmniejszaja w kierunku pionowym swój zew¬ netrzny odstep miedzy soba. Po dokonaniu ulo¬ zenia nitek poprzecznych wewnatrz run, ko¬ nieczne jest rozlaczenie laczacych sie jeszcze ze soba nitek poprzecznych 8. To rozlaczenie moze byc dokonywane za pomoca nieuwidocz- nionych na rysunku nozyc. Po rozlaczeniu na¬ prezonych nitek wsuwaja sie one do materialu tak, ze prawie juz z niego nie wystaja. Jest rzecza wskazana, aby dolne runa wlókniste 2a, 2b, 2c posiadaly podklady w postaci zespolów transportowych 9a i 9b w celu zapobiegania zawisaniu run. W urzadzeniu wedlug wynalaz¬ ku mozna tez, obok ukladania nitek poprzecz¬ nych, w celu zwiekszenia wytrzymalosci wpro¬ wadzac nitki w kierunku podluznym w ten sposób, ze np. miedzy tasmy transportowe 3a i 3b wzglednie 3d i 3e umieszcza sie walki osnowowe, z których nitki podluzne wokolo wal¬ ków prowadniczych 4b wzglednie 4e równocze¬ snie wchodza miedzy runa wlókniste la i 15 wzglednie 2a i 2b.Urzadzenie wedlug wynalazku nie ogranicza sie jednak tylko do wprowadzenia nitek po¬ przecznych i ewentualnie takze nitek podluz¬ nych miedzy runa wlókniste, lecz umozliwia tak¬ ze ukladanie nitek na wierzchnia i spodnia strone run, przy czym runa wlókniste i nitki doprowa¬ dzane do urzadzenia ukladajacego nitki poprze¬ czne, sa odpowiednio ulozone. Wzmocnienie run za pomoca nitek nakladanych moze byc dokony¬ wane znanymi sposobami, np. za pomoca kleju lub termoplastycznego materialu wlóknistego.Tak samo mozliwe jest wylaczne wytwarzanie plaszczyzn i nitek bez stosowania run wlókni¬ stych, przy czym nitki podluzne i nilfci poprze¬ czne sa na siebie nakladane bez wzajemnego krzyzowania sie lub obejmowania w rodzaju tkaniny lub materialu dzianego. Takze i tu za¬ mocowanie nitek podluznyeh i nitek poprzecz¬ nych w miejscach stykania sie moze byc doko¬ nywane znanymi sposobami przez sklejanie materialów wlóknistych. W tym celu urzadze¬ nie moze byc wyposazone w odpowiednie nie¬ zbedne srodki pomocnicze, które dla wynalaz¬ ku nie sa istotne. Odpowiada tez zasadzie wy¬ nalazku, jesli zamiast polozenia poziomego, jak w przykladzie wykonania wedlug fig.- 1, bieg run i nitek odbywa sie w kierunku pionowym, gdy to okaze sie celowe, jak np. w przypadku doprowadzania nitek podluznych od walków osnowowych. Ma to miejsce zwlaszcza wtedy, gdy przewidziane jest urzadzenie impregnujace w celu zlepiania nitek. PL