Wynalazek dotyczy urzadzenia przeznaczo¬ nego do pomiarów cisnienia i opartego na wy¬ korzystaniu wlasciwosci materialów ferroma¬ gnetycznych.Znane sa rózne urzadzenia do pomiarów cis¬ nienia o róznorodnej konstrukcji w zaleznosci od swego przeznaczenia. Jako przyklad podob¬ nego Urzadzenia mozna przytoczyc mikromano- metr. Znane dotychczas systemy mikromano- metrów, stosowane w budownictwie urzadzen klimatyzacyjnych lub w laboratoriach aerody¬ namicznych itd., wykorzystuja najczesciej jako element pomiarowy róznice cisnienia, jaKa istnieje pomiedzy zwierciadlami slupków cie¬ czy. Ta róznica poziomów wywolana przez ci¬ snienie jest odczytywana bezposrednio lub przy uzyciu róznych metod optycznych.Oprócz takich mikromanometrów znane sa jeszcze tzw. mikromanometry kloszowe, które za pomoca tzw. kloszów przetwarzaja róznice cisnien na dzialanie silowe, mierzone nastepnie metoda wazenia. Wszystkie znane dotychczas mikromanometry maja najczesciej - ograniczony zakres pomiarowy, tzn. nadaja sie do pomia¬ rów bardzo niskich cisnien, ale juz nie nadaja sie do pomiarów cisnien srednich lub wysokich albo odwrotnie. Oprócz tego konstrukcja pre¬ cyzyjnych urzadzen pomiarowych ,tego rodzaju jest bardzo skomplikowana, a ich wytwarzanie jest kosztowne.Istota urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze róznica cisnien, jaka ma byc zmie¬ rzona, zostaje najpierw przemieniona za pomo¬ ca przepon lub malych puszek cisnieniowych na skrecenie rdzenia skretnego. Poza tym bie¬ rze sie pod uwage znane zjawisko, polegajace na tym, ze w cewce nalozonej na pret ferroma¬ gnetyczny, podczas skrecania tego preta, na¬ magnesowanego cylindrycznie pradem zmien¬ nym, wzbudza sie sila elektromotoryczna pro¬ porcjonalna do skrecenia preta: Urzadzenie manometryczne wedlug wynalazku jest bardzo proste pod wzgledem produkcyjnym, a oprócz tego moze byc z powodzeniem uzyte do pomia-rów cisnien w bardzo szerokim zakresie. W przypadku gdy takif urzadzenie pomiarowe jesV.zastosowane ftp.*^ mikromanometrze, moz¬ na go w, tym aamym urzadzeniu uzywac do po¬ miarów w zakresie od 0,0001 mm az do 1000 mm slupa wody. Takie urzadzenie pomiarowe umozliwia poza tym odczytywanie zdalne mie¬ rzonej wielkosci i dlatego moze byc zastosowa¬ ne jako czujnik do regulacji cisnienia lub ilosci gazu przeplywajacego w przewodzie. Stosujac mala adaptacje urzadzenie pomiarowe mozna wyzyskac jako wysokosciomierz niwelacyjny albo jako anemometr lub jako czula waga do celów technicznych.Na rysunku uwidoczniono kilka przykladów wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia uklad mikromanometru w przekroju, fig. 2 — ten sam mikromanometr w widoku z boku, fig 3 — anemometr w prze¬ kroju i fig. 4 — anemometr w widoku z boku.Mikromanometr wedlug fig. 1 i 2 posiada rdzen skretny 1, wykonany z materialu ferro¬ magnetycznego. Rdzen skretny 1 jest otoczony cewkami odbiorczymi 2, oslona 3, wykonana z materialu ferromagnetycznego oraz wkladkami izolacyjnymi 5. Na rdzeniu skretnym 1 znajdu¬ je sie nieduze ramie 6. Na obu koncach malego ramienia 6 sa zawieszone dwa kolpaczki 10. W przypadku gdy urzadzenie pomiarowe ma slu¬ zyc jako wysokosciomierz niwelacyjny jeden z dwóch kolpaczków 10 jest wyposazony w ku¬ rek zamykajacy 12, a na jednym koncu malego ramienia 6 jest zawieszona mala szalka 11.Rdzen skretny 1 jest pobudzany za' pomoca ob¬ wodu wzbudzajacego 8. Cewka 2 jest polaczo¬ na z obwodem odbiorczym. W odmianie ane- mometrycznej wedlug fig. 3 i 4 oslona 3 jest polaczona z uchwytem 14. Rdzen skretny 1 jest równiez otoczony cewka 2 i w srodku jest pod¬ party na lozysku 13. Do konca malego ramie¬ nia 6, polaczonego na stale z rdzeniem skret¬ nym 1, jest przylaczona plytka 15. Cewki 2 sa polaczone równiez z obwodem odbiorczym 7, a rdzen skretny — z obwodem odbiorczym 8.Dzialanie mikromanometru jest wyjasnione na fig. 1 i 2. Ponizej kolpaczków dzialaja cis¬ nienia pi i pt, których róznica ma byc zmie¬ rzona. Jednym z tych cisnien moze byc cisnie¬ nie barometryczne. Za pomoca mikromanome¬ tru mierzy sie wówczas nadcisnienie albo pod¬ cisnienie w stosunku do cisnienia barometrycz- nego. Obydwa cisnienia wywieraja na po¬ wierzchnie denne kolpaczków sily si i st, pro¬ porcjonalne do obu cisnien pi i pt oraz do po- wierzchni kolpaczków I —'" I. Sily wytwarzaja w rdzeniu skretnym 1 za posrednictwem male¬ go ramienia 6 moment obrotowy proporcjonal¬ ny do róznicy zmierzonych cisnien (pi — pa).Przy przeplywie pradu zmiennego przez obwód 8 do powierzchni czolowych 4 wibudza sie w rdzeniu skretnym 1 magnetyczne pole zmienne, które przez skrecenie rdzenia skretnego zosta¬ je znieksztalcone w ten sposób, iz w cewkach 2 wzbudza sie sila elektromotoryczna, propor¬ cjonalna do skrecenia i tym samym do zmie¬ rzonej róznicy cisnien. Wzbudzona sila elektro¬ motoryczna moze byc odebrana przez obwód odbiorczy 7. Obwód odbiorczy moze byc przy¬ laczony do urzadzenia rejestrujacego, reguluja¬ cego lub sygnalizacyjnego. Kolpaczki 9 sa wpu¬ szczone do naczyn 10, napelnionych plynem, która oddziela mierzone cisnienie pi lub pa od zewnetrznego cisnienia atmosferycznego. Za¬ kres pomiarowy moze byc rozszerzony po pro¬ stu przez polozenie odpowiednich ciezarków na szalce 11. Szalka ta moze byc uzyta równiez z korzyscia do wzorcowania mikromanometru przy uzyciu zestawu ciezarków.Przez odpowiednie przystosowanie szalek 11 do obu konców malego ramienia 6 mozna uzy¬ wac urzadzenia pomiarowego jako czulej i pre¬ cyzyjnej wagi (wagi analitycznej lub mikrowa- gi).Jezeli mikromanometr wedlug fig. 1 i 2 jest wyposazony tylko w jedno naczynie 10, do któ¬ rego w przewodzie doplywowym jest wlaczoly kurek zamykajacy 12, to urzadzenie pomiarowe moze byc zastosowane jako wysokosciomierz niwelacyjny do pomiarów malych róznic ci¬ snienia przy pomiarach geodezyjnych. Wów¬ czas na poziomie zasadniczym Hi jest zamknie¬ ty kurek odcinajacy 12, aby ponizej kolpaczka 9 moglo powstac odpowiednie cisnienie, odpo¬ wiadajace danej wysokosci. Poniewaz powyzej kolpaczka 9 na wysokosci Hi panuje równiez to samo cisnienie, wiec rdzen skretny 1 nie ule¬ ga skreceniu. Gdy teraz cale urzadzenie po¬ miarowe zostanie przeniesione do miejsca o nieznanej wysokosci Ht, to powyzej kolpaczka 9 zapanuje cisnienie odpowiadajace tej nie zna¬ nej wysokosci, przy czym ponizej kolpaczka 9 zostaje utrzymane niezmienione cisnienie pier¬ wotne. Pod wplywem róznicy obu cisnien, pro¬ porcjonalnej do pierwotnej róznicy, rdzen skretny.1 zostaje skrecony, a sila elekromoto- ryczna wzbudzona przez to w cewce 2 zostaje odebrana w obwodzie odbiorczym 7.Na fig. 3 i 4 wyjasniono dzialanie urzadze¬ nia pomiarowego uzytego jako anomometru.Rdzen skretny 1 poddany jest dzialaniu sily - i -aerodynamicznej A, która dociska strumien po¬ wietrzna o predkosci v do plytki 15, Sila aero¬ dynamiczna zostaje przeniesiona z plytki 15 przez skrecenie na rdzen skretny 1 za pomoca malego ramienia 6. Poniewaz ta sila i tym sa¬ mym moment skrecajacy, powodujacy skrece¬ nie rdzenia skretnego 1, jest proporcjonalny do predkosci powietrza, to i sila elektromotorycz¬ na, wzbudzona w cewce 2 i przekazana do ob¬ wodu odbiorczego 7, jest proporcjonalna do tej predkosci, a urzadzenie pomiarowe moze byc uzywane jako anemometr. Do mierzenia wiek¬ szych sil (cisnien, predkosci) rdzen skretny jest osadzony na jednym lub dwóch lozyskach 13, aby uniknac ewentualnego zgiecia rdzenia.Urzadzenie dynamometryczne wedlug wyna¬ lazku moze miec uniwersalne mozliwosci za¬ stosowania. Po dokonaniu pewnych drobnych adaptacji mozna je wykorzystac do pomiarów niskich cisnien (mikromanometr), do pomia¬ rów róznic wysokosci (wysokosciomierz niwe¬ lacyjny) i do pomiarów predkosci strumienia powietrza (anemometr) albo do precyzyjnego wazenia, itd.Chociaz produkcja tych urzadzen jest bardzo prosta, a wiec i tania, daja one pomiary nad¬ zwyczaj precyzyjne i czule. PL