Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia, sluzacego do ogrzewania regeneracyj¬ nego plynów lub gazów, zapomoca przej¬ mowania ciepla z gazów lub plynów w celu oddania go innym gazom lub plynom, Jakkolwiek podobne urzadzenia sa juz znane, posiadaja one jednak te wade, ze wywieraja slaby skutek, zajmujac rozmiary bardzo znaczne, Naogól urzadzenia podob¬ ne, jak, naprzyklad, podgrzewacze wody lub powietrza, budowane bywaja w ten sposób, ze gazy lub ciecze plyna róznemi kanalami, ogrzewajac sie cieplem, oddawa- nem sciankom kanalów podgrzewacza, Z te¬ go wzgledu urzadzenia te musza posiadac znaczne powierzchnie, gdyz przenoszenie sie ciepla odbywa sie nadzwyczaj wolno.Proponowano budowac urzadzenia rege¬ neracyjne w ten sposób, aby kadlub zawie¬ rajacy mase regenerujaca byl wprawiany w ruch przerywany, obrotowy lub waha¬ dlowy, azeby srodek, wydzielajacy lub przyjmujacy cieplo, zmuszony byc przeply¬ wac przez wszystkie kanaly tego ruchome¬ go narzadu, W takich urzadzeniach jednak¬ ze przeplyw srodka do urzadzenia! jest za¬ trzymywany przy zmianie kierunku ruchu pomienionego narzadu.Urzadzenie regeneracyjne, w mysl wy¬ nalazku, wykonane jest w ten sposób, ze srodek wydzielajacy cieplo i cieplo pochla¬ niajacy stale i w sposób ciagly krazy w u- rzadzeniu nawet podczas zmiany kierunku ruchu czesci ruchomych, dzieki czemu wy¬ dajnosc narzadu zostaje znacznie podnie¬ siona, lub przy tej samej wydajnosci na-rzad ten ped wzgledem Swych wymiarów moze byc znacznie zmniejszony.Mase regenerujaca, skladajaca sie z ja¬ kiegokolwiek tworzywa, jak np. zuzla, ce¬ gly lub plytek metalowych, falowanych lub zaopatrzonych w zebra, najdogodniej jest umiescic w oslonie w ten sposób, by srodek cieplo przyjmujacy i cieplo oddajacy prze¬ chodzil przez *ila. Osiaga1 sie to W ten spo¬ sób, z& t)slonc Wprawiamy w ruch obroto¬ wy, lub tez zapomoca odpowiedniego dzia¬ lania na kanaly odplywowe i doplywowe wspomnianego srodka w ruch wzgledny, co najlatwiej uskutecznic, i^adajac oslonie ksztalt tarczy, cylindra,,lub dowolnej for¬ my ciala obrotowego, które podlega rucho¬ wi przerywanemu lub wahadlowemu. Dzie¬ ki takiemu urzadzeniu, narzad ten podlega napi-zemian dzialaniu srodka .ogrzewajace¬ go luib ogrzewanego.Rama moze wykonywac równiez ruch wahadlowy prostolinijny, dzieki czemu ma¬ sa regenerujaca naprzemiam ogrzewa sie, lub oddaje cieplo.Rysunek pokazuje kilka przykladów wykonania wynalaizku. Fig. 1, 2 i 3 przed¬ stawiaja przekrój podluzny urzadzenia w mysl wynalazku, widok zgóry i przekrój wzdluz Ufljiyi — A aa fig. 1, przyczem ten przyklad wykonania sluzy do podgrzewania powietrza w kotlach parowych. Fig. 4 przedstawia tarcza obrotowa; fig. 5 i 6 — przekrój podluzny i widok zgóry innego przykladu wykonania urzadzenia; fig. 7 i 8 — przekrój podluzny i widok zgóry szcze¬ gólu w skali znacznie powiekszonej; fig. 9— przekrój podluzny poprzedniego szczególu; fig. 10 — 15 — rozmaite szczególy wykona¬ nia urzadzenia, przyczem fig. 10 przedsta¬ wia czesciowy przekrój wzdluz linji C — C na fig. 6.Fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja urzadzenie do podgrzewania powietrza doprowadzone¬ go do paleniska kotlów okretowych, do cze¬ go Ilzywa sie cieplo spalin, wychodzace z komory paleniskowej 1 i przechodzace przez rury kotlowe 2 do dymnicy i kanalu wylotowego 3* W czesci górnej dymnicy miesci $ie taircza obrotowa 4, niosaca mase regenerujacal umieszczona W ten sposób, ze jedna jej czesc znajduje sie w kanale wy- lotowypi spalin, inna zas czesc w przewo¬ dzie 5 doprowadzajacym powietrze do pa¬ leniska. Fig. 1 pokazuje równiez schema¬ tycznie urzadzenie napedne tarczy obroto¬ wej 4, która wiruje w ten sposób, ze prze¬ cina droge odlotowych gaizów, zarówno jak i droge podgrzewanego powietrza. W ten sposób cieplo otrzymywane ze spalin prze¬ kazuje sie doprowadzanemu z zewnatrz po- wietrzu, przyczem róznica temperatur mie¬ dzy spalinami i powietrzem zalezna jest od stopnia zdolnosci przejmowania i wydzie¬ lania ciepla oraz od szybkosci obrotowej tarczy.Cyfra 30 oznacza pokrywe, która zapo¬ biega bezposredniemu doplywowi gazów z kanalu 3 do kanalu 5, oddzielonych od sie¬ bie scianka 10.Czesci regenerujace tarczy skladaja sie zwlaszcza przy temperaturach wysokich, najcelowiej, jak to wskazuje fig. 2, z ply¬ tek umieszczonych promieniowo jedna o- bok drugiej, które podczas obracania sie sa ogarniane naprzemian gazami cieplemi i zimnemi. W celu podniesienia sprawnosci dzialania, plytki moga miec ksztalt falisty lub moga posiadac zebra, dzieki czemu zwieksza sie powierzchnia oplywanych ka¬ nalów.W wypadku promieniowego ukladu plyt przy obwodzie zewnetrznym kanaly prze¬ plywowe posiadaja przekrój wiekszy, ani¬ zeli na obwodzie wewnetrznym, z tego po¬ wodu dzialanie tarczy na obwodzie ze¬ wnetrznym i wewnetrznym nie jest jedno¬ stajne. Lepsza sprawnosc otrzymamy, je¬ zeli plytki sa umieszczone w odstepach jed¬ nakowych; w tym celu mozna je wykonac w ksztalcie linji spiralnej lub dac ksztalt pokazany na fig. 4. — 2 —Mozna stosowac do tarczy 4 z pozyt¬ kiem rpwniez plyty proste w wypadki^ gdy oprawa, jak pokazano na fig, 5 i 6, jest po¬ dzielona wspólsrodkowemi pierscieniami 21 cwraz sciankami 22 na sekcje mniejsze, w których umieszcza sie promieniowo lufo wspólsrodkowo plytki mniejsze 25. W ten sposób mozjia ulozyc blaszki z zupelnie równemi lub w przyblizeniu równemi prze¬ cieciami kanalów przeplywowych miedzy plytami na obwodzie iw srodku tarczy.Fig. 7 i 8 pokazuija czesci tarczy, we¬ dlug fig. 5, lecz w skali wiekszej. Tarcza ta j[est zaopatrzonai w plyty falowane 25 umie¬ szczone miedzy sciankami wspólsrodkowe¬ mi i promieniowemi (21, wzglednie 22) opra¬ wy tarczy. Mozna je ulozyc w ten sposób, aby wygiecia dwóch przyleglych plyt wza¬ jemnie sie krzyzowaly. Zamiast plyt fali¬ stych mozna stosowac plyty z zebrami.Fig. 7 i 8 pokazuja sposób uszczelnienia pomiedzy tarcza obrotowa 4 a slabemi sciankami 26 zapomoca czesci pierscienio¬ wych 27. Te czesci pierscieniowe zachodza w wyzlobienie sciany i tworza rodzaj most¬ ka pomiedzy tarcza i scianka 26. Fig. 9 przedstawia uszczelnienie w odmiennem nieco wykonaniu, a mianowicie, pochylone odcinki pierscieniowe 28 przylegaja do ob¬ wodu tarczy. Wymienione uszczelnienie mozna zastosowac równiez i w srodkowej czesci tarczy.Fig. 10 pokazuje uszczelnienie pomiedzy scianka kanalów 3 i 5, oraz miedzy dzial¬ kami tarczy 4. Kazda ze scian 10 konczy sie powierzchnia slizgowa 30 dlugosci rów¬ nej w przyblizeniu srednicy tarczy 4, przy- czem powierzchnie te ciezarem wlasnym (zgóry) lub zapomoca ciezarka (od dolu), albo w sposób inny zmuszane sa do przyle¬ gania do pierscieni 21 i scianek 22 tarczy 4.Powierzchnie te celowo podzielone na od¬ dzielne czesci posiadaja taka szerokosc, aby przykrywaly caly rzad znajdujacych sie na tej samej srednicy sekcyj, wobec czego nie potrzebuja one slizgac sie po blaszkach, W ten sposób sciai*a 10 dzieli kiwal cylindrycit- ny, który zamyka obracajaca sie tarcze iia dwa kanaly pólwalcowe, przez które prze¬ chodza obydwa srodki w kierunkaich Wprcat przeciwnych, wskazanych strzalkwii 31 i 32, bez moznosci przedostawania sie srod¬ ków z jednego kanalu do drugiego.Poniewaz plytki (fig. 11) feiegna promie¬ niowo, w ten mianowicie sposób, ze krawe¬ dzie ich tworza powierzchnie walcowa, mozna je tak ulozyc, ze tworzyc beda w przyblizeniu; kierunki równolegle. 3 ozna¬ cza, jak przedtem, kanal do spalin, zas 5 — kanal do powietrza swiezego. Cylinder ob¬ raca sie zapomoca specjalnie urzadzonego napedu umieszczonego w przestrzeni 43, ah zeby umozliwic przenoszenie sie ciepla o- trzymywanego ze spalin na powietrze swie¬ ze w sposób powyzej opisany. Ten przy¬ klad wykonania posiada te wade, ze gazy zmuszone sa 4< nieporzadanej zmiany kie¬ runku. Wade te mozna usunac uzyciem pu¬ stego stozka, jak na fig. 12, zamiast puste¬ go cylindra. Fig. 13 daje odmiane wykona¬ nia wynalaizku, która moze sluzyc, np. do wietrzenia lokali. Cyfra 50 oznacza sciane, w której osadzona jest tarcza 4. Tarcza ta obraca sie w dwóch kanalach 3 i 5, przez które wtlaczane zostaje powietrze zapomo¬ ca przewietrzników 55 i 56 w ten sposób, ze powietrze zepsute tloczy przewietrznik 55 przez kanal 3, czyste zas powietrze do pokoju wciaga przewietrznik 56 przez kanal 5. W ten sposób, jak objasnio¬ no poprzednio, tarcza 4 przenosi cieplo powietrza zepsutego i ogrzanego na po¬ wietrze swieze, chlodne. Tego rodzaju wykonanie nadaje sie równiez do wy¬ korzystania ciepla z wody sztucznego basenu kapielowego. Urzadzenie takich przewietrzników bywa korzystne zwlaszcza przy przewietrzaniu pomieszczen, które ob¬ racaja sie wspólnie z kanalami okolo srod¬ ka tarczy.Fig. 14 zgodna w oznaczeniach z fig. 7 uwidocznia uklad plyt 25, zapobiegajacy — 3 —przeplywowi ciepla wzdluz plyt. Przypu¬ szczajac, ze srodek grzejny plynie w kie¬ runku strzalki 60, plytka bardziej nagrze¬ wa sie przy 61 niz przy 62. Róznica tych temperatur usiluje wyrównac sie zapomoca przewodnictwa ciepla w plycie. Wobec ko¬ rzysci, jakie zapewnia przeplyw cieczy chlodniejszej przy przejsciu przez tarcze w kierunku przeciwnym do strzalki, jezeli z poczatku styka sie z mniej cieplemi czesciami, to przenoszenie sie ciepla utrud¬ nia sie wskutek wybicia* otworów 63, dzieki czemu przedluza sie droga przenoszenia ciepla. Plytki moga byc podzielone na mniej¬ sze, jak np, 65, albo tez naciete czesciowo.Fig, 15 wyobraza tarcze, w której w charakterze masy regenerujacej uzyty jest kamien, szlaka lub cegla, W kazdym razie mase te nalezy ulozyc na dziurkowanej plycie 36.Urzadzenia opisane wyzej, a zwlaszcza do ogrzewania powietrza do palenisk ko¬ tlów parowych, moga byc uzyte w nieco zmienionem wykonaniu we wszystkich tych wypadkach, w których nagrzanie gazu lub plynu mozna uskuteczniac zapomoca prze¬ jecia ciepla od innych gazów lub plynów, W aparacie sluzacym do podgrzewania powietrza do palenisk w mysl wynalazku tworzaca sie warstwa sadzy na plytach wy¬ wiera nie znaczne znaczenie w porównaniu z podgrzewaczem powietrza, w którym spa¬ liny i powietrze przeplywaja kazdy z jed¬ nej strony przegrody dzielacej, poniewaz sadze te w pierwszym wypadku dzialaja re¬ generuj aco, w drugim zas — izoluj aco. PL