Opublikowano dnia 18 pazdziernika 1958 r. buc m BIBLIOTEKA* '(XL Urzr . .».POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Sb 2S/OZ Nr 41440 Kopalnia Wegla Kamiennego ,,Kleofas" *) Przedsiebiorstwo Panstwowe Katowice, Polska Sposób wykonywania szczeliny wrebowej w pokladach weglowych Patent trwa od dnia 5 kwietnia 1958 r.Wrebiarki i kombajny weglowe, zaopatrzone w wrebniki, pracuja w ten sposób, ze zespól nozy wrebowych wrzyna sie w poklad weglo¬ wy odrywajac jego warstwy i tworzy szczeline wrebowa. Noze wrebowe maja ostrza uksztal¬ towane zwykle w postaci klinów, które nacis¬ kajac wegiel pokonuja jego wytrzymalosc i po¬ woduja pekania pokladu. W obecnie stosowa¬ nych nozach krawedz ostrza i powierzchnia przy¬ lozenia maja taki kierunek, ze oddzielony od calizny kawaleczek wegla usuwany jest w kie¬ runku warstwy wegla urabianej przez ten sam nóz. Praca noza jest wiec utrudniona, gdyz oprócz pracy potrzebnej na wcisniecie ostrza wklada sie tu równiez prace na miazdzenie wegla znajdujacego sie przed nozem. Ponadto *) Wlasciciel patentu; oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Bronislaw Poskier, inz. Franciszek Domanik, inz. Edmund Dybal, inz. Bogdan Wasowicz, inz. Zbigniew Korecki, i Werner Krauze. pekanie wegla nastepuje nie tylko w skutek nacisku wytwarzanego przez krawedz ostrza o malej powierzchni, lecz równiez wskutek na¬ cisku na warstwe skrawana urobionych juz ka¬ waleczków wegla. W tym przypadku powierz¬ chnia nacisku jest oczywiscie duzo wieksza, co wymaga dzialania odpowiednio wieksza sila.Zjawisko to, podobnie jak i wystepujace miaz¬ dzenie sa przyczyna zbyt duzego zuzycia ener¬ gii na urabianie wegla, a co pociaga za soba koniecznosc zwiekszenia wymiarów i ciezaru urzadzen urabiajacych oraz obnizenia wydaj¬ nosci.W celu usuniecia omówionych niedogodnosci zastosowano wedlug wynalazku nowy sposób wykonywania szczeliny wrebowej przy uzyciu kompletu nozy wrebowych.Wedlug wynalazku szczeline wrebowa wy¬ konuje sie za pomoca zespolu nozy, z których pierwszy o ostrzu dociskowym zlobi w weglu rowek tworzac dwie plaszczyzny swobodne, na¬ stepne boczne noze oderwany wegiel skierowu-ja w strone plaszczyzn swobodnych odslonie¬ tych, przez noze poprze€iio. Sposób wedlug wy¬ nalazku pokazano na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sposób *wykonywania szczeliny wrebowej, fig. 2 — przekrój poprzeczny szcze¬ liny wrebowej, fig. 3 — nóz srodkowy 1 z ze- szlifowana plaszczyna natarcia w postaci dasz¬ ka, a fig. 4 i 5 przedstawiaja znane noze bocz¬ ne: dolny 2 z katem natarcia 10—18° i górny 3 z pochylona plaszczyzna natarcia w kierunku przeciwnym. W ukladzie nozy zastosowano po¬ dwójna liczbe nozy srodkowych z powodu ich wiekszego od innych nozy obciazenia. Poza tym w celu zwiekszenia efektu pracy ostrzy zasto¬ sowano rózne^dlugósci wysuniecia nozy z u- chwytów /tak, aby nóz srodkowy wysuniety byl najwiecej, noze zas boczne odpowiednio mniej, dzieki czemu szczeliny wrebowej nada¬ je sie przekrój katowy. PL