Wynalazek dotyczy czteroprzewodowego ukla¬ du zwrotnicowego na prad trójfazowy z odla¬ czaniem wewnetrznym pradu inastawczego.Wynalazek ma zastosowanie do stalego dozoro¬ wania zarówno wszystkich zyl kablowych, jak równiez uzwojen silnika oraz stanu zwrotnic i napedu.W znanych czterozylowych ukladach zwrotni¬ czych na prad zmienny sa wprawdzie nadzoro¬ wane stale wszystkie cztery zyly oraz trzy uzwojenia silnikowe. Rozruch silnika jednak "odbywa sie przy tym tylko w ukladzie dwufa¬ zowym „T", przy czym moment rozruchowy jest Jeszcze mniejszy od malego momentu przy rozruchu trójfazowym. Wkrótce po rozruchu silnik przez czas krótki (podczas przelaczania styHtów) musi pracowac dale] na jednej tylko fazie. Jezeli w takiej chwili zjawi sie duze obciazenie, to silnik moze stanac i nie ruszyc z miejsca nawet przy zmianie kierunku obrotów.Stan taki nie moze byc tolerowany w technice zabezpieczania. Proponowano juz jednak uklad, który pozwala na bieg silnika trójfazowego na wszystkich fazach przez caly czas procesu ste¬ rowania. Z ukladem tym jednak jest zwiazana wada, ze trzy uzwojenia silnika wzglednie cztery przewody nie sa nadzorowane stale, lecz tylko na przemian. Oznacza to, ze pojawienie sie uszkodzenia w przewodzie lub uzwojeniu silnika, nie nadzorowanym w danej chwili (np. przerwanie drutu), moze byc zauwazone dopiero przy najblizszym nastawieniu, tzn. nie¬ kiedy stosunkowo pózno.Wedlug wynalazku Wad tych unika sie w ten sposób, ze w obwodzie nadzorczym ukladu za¬ równo kazda z tirzech z^l nastawczych, jak i kazda z zyl nadzorczych posiada przekaznik kontrolny przewodu, a oprócz tego w kazdej zyle jest przewidziany przekaznik kontrolny polozenia skrajnego.W dalszym rozwinieciu wynalazku zarówno przekazniki kontrolne przewodów, jak i prze¬ kazniki kontrolnie polozen skrajnych reaguja ma przekroczenie w góre lub w dól wartosci oporów okreslonych przez uklad. Oprócz tego przekazni- iki kontrolne polozen skrajnych reaguja na róznice opornosci, jakie moga wystapic w zylach i uzwojeniach silnika. Ponadto otoydwa prze¬ kazniki kontrolne polozenia skrajnego w stanie zwolnionym sluza do sygnalizowania polozenia ' zwrotnicy najechanej.Zalety wynalazku polegaja pa tymy ze unika-A jac wad zwiazanych z ukladami znanymi, po¬ zostaje nadal pierwotny uklad uzwojen silnika/ dla utrzymania pelniego momentu obrotowego,*. z drugiej zas strony w kazdym polozeniu zwrot¬ nicy sa dozorowane wszystkie cztery przewody doplywowe i, uzwojenia silnika, tak iz moga byc rozpoznane wystepujace w nich TDledy' lub uszkodzenia.W dalszym ciagu opisu omówiono dokladniej konstrukcje i dzialanie ukladu zwrotnicowego wedlug wynalazku, przedstawionego r tytulen^ przykladu na rysunku. l W przykladzie tym silnik pracuje w ukladzie gwiazdowym, azeby wykorzystac w sposób bar¬ dziej prosty i lepszy róznice oporów uzwojen.Przelacznik glówny HS posiada,„trzy polozenia,, z których obydwa skrajne polozenia RL i LL sluza do wlaczenia silnika na obroty w prawo lub w lewo, a w srodkowym, polozeniu jest wlaczony prad nadzorczy.Specjalny uklad przekaznikowy, nie omówiony blizej, przelacza glówny przelacznik HS w po¬ lozenie obrotów w prawo lub w lewo i utrzy¬ muje go w tym polozeniu dopóty, dopóki nie nastapi wyzwolenie przez przekaznik zwalnia¬ jacy L, lub tez w razie nieosiagniecia drugiego skrajnego polozenia, wyzwalanie przejmuje przekaznik czasowy, nie przedstawiony na rysunku, Przekaznik zwalniajacy L na poczatku biegu jest"przylaczony dwoma zaciskami tylko na jeden potencjal, a podczas biegu otrzymuie potencjal przewodu zewnetrznego Lw i potencjal punktu zerowego XYZ.Przekaznik ten jest tak obliczony, ze nie reaguje na napiecie miedzy przewodem ze¬ wnetrznym i punktem zerowym. Dopiero gdy naped osiagnie drugie skrajne polozenie, a prze¬ kaznik zwalniajacy anaidzie sie miedzy napie¬ ciem przewodów zewnetrznych Lw i Lu, zaczy¬ na on dzialac i przerzuca przelacznik glówny w polozenie nadzorcze (przebiegr/ na rysunku nie przedstawiony). .-¦¦::¦¦ z'?''¦'¦¦'' • Na fig. 1 styki napedowe sa przedstawione w skrajnym polozeniu ujemnym (+aK = otwar¬ te, -\-mK = zamkniete, —mK = otwarte, —aK = zamkniete). Trzy przekazniki nadzorcze prze¬ wodów,T7u, Uv, Uw nadzoruja trzy zyly nastaw- cze Lu, Lvi, Lwi oraz uzwojenia silnika UX, VY i WZ. Przekaznik nadzorczy przewodów UO W zyle nadzgrczej LO sluzy do kontroli trzech zyi mastawczych i uzwojen silnika pod wzgledem ^zwarcia z ziemia wzglednie zjawienia sie na¬ piecia obcego. Polozenie ujemne, przedstawione na -^fig. lv -odpowiada ,. uklaclawi zastepczemu wedlug fig: 2.Opór na prad staly uzwojen silnika UX, VY i *WZ 'wynosi* np. na kazde uzwojenie 8,5tt.Maksymalny opór przewodów w zylach Lu, Lvy Lw i LO nie powini|en przekroczyc wartosci 25^. 'Nieduzy.fiBÓC*,wysj^ujacj- w uzwojeniach przekazników, tylko nieznacznie wplywa na wy¬ nik. Opór wstepny Rv wynosi 84 ft. W punkcie + jest przylozone napiecie + 60 V, a w punkcie' — potencjal zerowy (bilegun ujemny baterii) ze :zródla stalego napiecia^,"Wewnetrzny opór R zródla napiecia jest bardzo maly i moze byc pominiety.W kazdej zyle Lu i Lv plynie teraz prad 0,125 A (fig. 2). W zyle Lw plynie prad 0,250 A.Na róznice pradów w^-la&h Lu) i Lu reaguje przekaznik nadzorczy U—, natomiast dzialanie przekaznika U+ wyraza sie we wzmocnionym trzymaniu. Przekazniki nadzorcze polozen skraj¬ nych sa spolaryzowane i maja dwa jednakowe uzwojenia polaczone przeciwsobnie. Zwora jest nastawiona jednostronnie.W ten sposób jest nadzorowane jedno skrajne polozenie zwrotnicy (polozenie ujemne). Poloze-, nie dodatnie zwrotnicy jest nadzorowane przez przekaznik U+, gdy zostanie zestawiony uklad wedlug odbicia zwierciadlanego przez przelacze¬ nie wszystkich kontaktów roboczych (fig. 3).W polozeniu najechanej zwrotnicy kontakty —aK oraz —mK zostaja przelaczone, tak iz teraz przez zyly Lu, Lv i Lw plyna prady, o jednakowym natezeniu (fig. 4).Wskutek tego w przekaznikach nadzorczych TJ-\- oraz U— nie wystepuja zadne róznice pradów i zaden.z tych przekazników nie wzbu¬ dza sie.Osiagniete w ten sposób zwolnione polozenie obu przekazników nadzorczych 17+ oraz U— jest równiez wykorzystane do nadzoru, tan. do wskazywania polozenia najechania zwrotnicy. PL