Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie na¬ pedu elektrycznego dla pojazdu Diesla — elek¬ trycznego z automatyczna regulacja wzbudzania pradnicy glównej, znamienne tym, ze wzbudza¬ nie silnika lub silników trakcyjnych jest zasilone napieciem stanowiacym róznice pomiedzy napie¬ ciem prawie stalym (tzn. zmieniajacym sie ma- kisimum od 5 do 10%) i napieciem zmniejsza-, jacym sie w taki sposób, ze podczas gdy prad wytwarzany przez pradnice glówna powieksza sie, to moc pobierana przez te pradnice pozo¬ staje stala.Wynalazek dotyczy równiez zastosowania tego urzadzenia jako urzadzenia elektrycznego ha¬ mujacego o wzbudzaniu obcym silnika lub sil¬ ników trakcyjnych.Na rysunku uwidoczniono trzy odmiany wy¬ konania urzadzenia napedu wedlug wynalazku.Fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja trzy charakterystyki pracy silnika trakcyjnego, a fig. 4, 5 i 6 — sche¬ mat polaczen trzech odmian wykonania.Opisywane urzadzenia sa zbudowane w celu umozliwienia pelnego wykorzystania silnika Die¬ sla dla obszernej gamy szybkosci pojazdu, przy jednoczesnym wykorzystaniu zredukowanej ga¬ my napiecia pjradnicy glównej. W tym celu trzeba zastosowac do uzwojen wzbudzania sil¬ nika lub silników trakcyjnych napiecie zmie¬ niajace sie w funkcji pradu twornika wedlug krzywej, posiadajacej przebieg przedstawiony linia przerywana na fig. 1, która zbliza sie do prostej narysowanej linia ciagla uwidoczniona na tej samej figurze, a która to linia odpowiada przypadkowi zasilania szeregowego. Na tym wy¬ kresie przedstawiono za pomoca rzednych wzbu¬ dzanie silnika trakcyjnego, a za pomoca od¬ cietych prad twornika (albo takze prad prad¬ nicy glównej).W odmianie wykonania wedlug fig. 4 przedsta¬ wiono silnik Diesla I, regulator 2 sterujacy opor¬ nikiem 3, pradnice glówna 4, wzbudnice 5 oraz wzbudnice pomocnicza 6, przy czym wszystkietrsy fta p0*u«aite prlez silnik Siella 1. Od¬ nosnikami 7 i 8 oznaczano dwa silniki trakcyjne, których tworniki sa zasjlane bezposrednio rów¬ nolegle przez pradnice glówna 4. Odnosnikiem 9 jest oznaczone uzwojenie wzbudzania prad¬ nicy glównej, zasilane przez wzbudnice 5. Znaki biegunowosci na zaciskach wzbudnic 5 i 6 sa przedstawione na fig. 4. Z rysunku widac, ze uzwojenia wzbudzenia 10 i odnosne uzwojenia 11 silników trakcyjnych sa zasilane przez róz¬ nice napiec pomiedzy napieciem pradnicy po¬ mocniczej 6, które, jest prawie stale, a napie¬ ciem wzbudzenia pradnicy glówneij, które jest w danym przypadku napieciem na zaciskach wzbudnicy.Wzbudnica moglaby pracowac badz tylko na wzbudzanie obce, badz na wzbudzanie kombino¬ wane obce i zwrotne* jak to sie czyni izwykle, aby tylko napiecie wzbudzenia pradnicy glównej utrzymalo moc stala na wale Diesla, co moze byc dokonane ma przyklad regulujac to napie¬ cie za pomoca regulatora.Na fig. 4 opornik 3 jest wlaczony w szereg z uzwojeniem wzbudzania obcego 12 wzbudnicy 5, której bocznikowe uzwojenie wzbudzania jest oznaczone liczba 13.Fig. 2 uwidacznia przebieg zmiany dwóch na¬ piec wzbudzania) a mianowicie napiecia wzbu¬ dzania pradnicy glównej, regulowanego przez re¬ gulator 2 i opornik 3 (na wykresie VI) i na¬ piecia wzbudzania silników trakcyjnych V2, któ» re jest funkcja pradu I dostarczanego przez pradnice glówna do silników trakcyjnych.Rzedna pozioma stala Vo przedstawia na wy¬ kresie napiecie prawie stale, pochodzace z prad¬ nicy pomocniczej 6 lub w odmiennym rozwia¬ zaniu na przyklad z baterii akumulatorów.Wykres wedlug fig. 1 odpowiada wykresowi Wedlug fig. 2 w tym znaczeniu, ze rzedne krzy¬ wej linii przerywanej przedstawionej na fig. 1 sa proporcjonalne do róznicy rzednych V2 dwóch linii ciaglych na fig. 2. Opisane urzadzenie po¬ siada te ceche, ze wzbudzanie lilników trakcyj¬ nych jest zasilane napieciem, stanowiacym róz*- nice pomiedzy napiecem prawie stalym VO i. na* pieciem VI zmniejszajacym Sie w ten sposób, ze podczas gdy prad wydawarty przez pradnice, glówna powieksza sie, to moc pobierana przez te pradnice pozostaje stala.Fig. 3 uwidacznia linia przerywana przebieg krzywej strumienia §i!n&6w frakcyjnych 7 18, wzbudzanych przez napiecie V2, zaleznie funk¬ cyjnie od pradu twornika i pradnicy glównej badz silników trakcyjnych. Krzywa zaznaczona linia ciagla przedstawia dla porównania prze¬ bieg tej krzywej w przypadku, polaczen nie we¬ dlug fig. 4 lecz w przypadku silników o wzbudze¬ niu szeregowym tak, jak to sie stosuje w prak¬ tyce. Widac, ze dla nieduzych wartosci pradu twornika i (za wyjatkiem obszaru, gdzie prad sie znosi) strumien, otrzymany za pomoca urza¬ dzenia wedlug fig. 4, jest wyraznie slabszy niz strumien silnika o wzbudzeniu szeregowym — co pozwala ograniczyc napiecie pradnicy glów¬ nej, podczas gdy przy duzych natezeniach pradu róznica ta jest nieduza.Fig. 5 przedstawia schemat polaczen drugiej odmiany wykonania ulnzadzenia. Dotyczy ona przypadku pradnicy glównej 4 (te same odnos¬ niki przedstawiaja na fig. 4 i 5 odpowiednie czlony) o regulacji bezposredniej, a wiec bez wzbudzenia obcego.Uwidoczniona na fig. 5 pradnica glówna posia¬ da wzbudzenie bezposrednie, uzwojenie wzbu^ dzenia bocznikowego 9, uzwojenie wzbudzenia wzrotnego 15 i Uzwojenie Wzbudzenia obcego 14."Opornik 3, sterowany przez regulator 2, jest wla¬ czony W obwód wzbudzenia obcego 14 pradnicy glównej. Napiecie, uzyte do zasilania uzwojenia wzbudzenia 10 i 11 silników trakcyjnych, jest utworzone przez róznice pomiedzy napieciem wybitnie stalym pradnicy pomocniczej 6 i na¬ pieciem na zaciskach wzbudzania obcego 14 pradnicy glównej.Fig. 6 uwidacznia schemat polaczen trzeciej odmiany wykonania, w której opornik 3 re¬ gulatora pola, sterowany przez regulator 2 sil¬ nika Diesla dziala jednoczesnie na wzbudzenie obde 14 pradnicy glówttej i na uzwojenie regu¬ lacyjne 10 i 11 silników trakcyjnych.Pradnica glówna 4 posiada wzbudzenie bez¬ posrednie ófaz obejmuje poza swoim uzwoje^ niem Wzbudzania obcego 14 uzwojenie wzbudza^ nia bócznikofWegó' 9 i Uziwojjenie wzbudzania ZwfOtnegó 15. Silniki trakcyjne posiadaja dwa uzwojenia zasilania: uzwojenie 10, 11 zasilane pffcez róznice pomiedzy napieciem pradnicy pó- moenitózej 6 a napieciem dodatnim na zaciskach wzbudzania obcego 14 pradnicy glównej, oraz Uzwojenie1 Ifi, 17 zasilane przez pradnice pomocni¬ cza 6 poprzez Opornik 3, które jest wlaczone W szereg z uzwojeniem 14 pradnicy glównej. Zalez¬ nosci opisane w opisie fig. 4 na temat roli uzwo* jenia 10, li silników trakcyjnych pozostaja w meey równiez i dla tego przypadku. lzycie g&fiików o Wzbudzenie obcym przed¬ stawia dodatkowa korzysc, pozwalajaca na ichuzytkowanie z mmimum aparatury dodatkowej, niezaleznie od jakiegokolwiek znanego systemu hamowania elektrycznego pochodzacego ze wzbu¬ dzenia obcego (ze sprzezeniem lub bez sprzeze¬ nia) silników trakcyjnych.Wynalazek nie ogranicza sie do przypadku dwóch lub wiecej silników trakcyjnych, ani dc przypadku, gdzie pobiera sie napiecie wzbu¬ dzania z pradnicy glównej, aby stworzyc róz¬ nice z napiecia prawie stalego i napiecia zmniej¬ szajacego, poniewaz ta róznica tworzy napie¬ cie zasilania wzbudzania silnika lub silników trakcyjnych, lecz pozwala zastosowac takze inne napiecie zmienne o tym samym przebiegu, co i napiecia wzbudzenia pradnicy glównej.Wynalazek nie ogranicza sie równiez do przy¬ padku silników trakcyjnych o wzbudzaniu tylko obcym, lecz moze byc zastosowany do silników bocznikowo-szeregowych. Z drugiej strony wy¬ nalazek nie ogranicza sie do przypadku, gdzie silniki trakcyjne sa wlaczone w szereg, moga one byc równiez polaczone równolegle. PL