RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41223 KI, 21 c, 62/30 Krizik — Karlin, narodni podnik Praga, Czechoslowacja Evzen Tomanek Praga, Czechoslowacja Zdenek Janecka Praga, Czechoslowacja Sposób sterowania napedami wielosilnikowymi Patent trwa od dnia 23 lutego 1957 r.W wielu zagadnieniach przemyslowych wy¬ stepuje koniecznosc regulowania równoczesnego biegu wielu silników i to pod warunkiem mozli¬ wosci nastawiania dokladnego i niezmiennego stosunku miedzy liczbami obrotów poszczegól¬ nych silników, przy czym ten stosunek musi byc stale jak najdokladniej zachowany. Tego ro¬ dzaju napedy maja zastosowanie w róznych ty¬ pach walcarek, w maszynach papierniczych, w maszynach przemyslu gumowego, w urzadze¬ niach do walcowania mas plastycznych itp. Pod wzgledem równomiernosci biegu tych napedów stawia sie wysokie wymagania (nierównomier- nosc biegu poszczególnych silników nie powinna przekraczac 0,2%) i z tego wzgledu najczesciej w tych urzadzeniach stosuje sie regulacje cze¬ stotliwosci. Stosunek liczb obrotów poszczegól¬ nych silników nastawia sie za pomoca zespolów pomocniczych z przekladniami zmienianymi mechanicznie (przekladnie cierne lub przeklad¬ nie z kolami stozkowymi). Rozwiazanie takie jest jednak skomplikowane i kosztowne.W tym przypadku nie mozna po prostu zasto¬ sowac bezposredniego sterowania za pomoca zespolu z pradnica tachometryczna pradu stalego.Zespól z pradnica tachometryczna tego rodzaju o tak wielkiej dokladnosci jest trudny do wy¬ konania i ze wzgledu na swoja delikatna kon¬ strukcje nie nadaje sie do ciezkiej pracy, w jakiej czesto maja zastosowanie wymienione napedy.Wyliczone trudnosci usuwa sie wedlug wyna¬ lazku w ten sppsób, ze liczbe obrotów poszcze-góthych silników *ótriyMijfe slC^zespoltf4 z prad- nego pochodzacego od napiecia przewodniego na nica tachometryczna, w której stojanie jest odpowiednia wartosc pod wzgledem wielkosci wzbudzone, pole wirujace, wywolane za pomoca i fazy. Sume wektorów tego napiecia fcompeii- specjalnego naciecia przewodniego. W tym/.poW sacyjnego i napiecia pobranego ze szczotek wirujacym obraca sie twornik pradu" stalego pradnicy tachometrycznej doprowadza sie do z komutatorem i napiecie pobrane z komutatora znanego regulatora R, który w znany sposób za pomoca stalych szczotek jest porównywane oddzialywania prad wzbudzania silnika napedo- z napieciem, odprowadzonym od napiecia prze- wego, np. II, i dazy do takiego nastawienia wodniego. liczby obrotów silnika, aby napiecie wejsciowe Zasada urzadzenia wedlug wynalazku jest regulatora spadlo do zera' lub przyjelo wartosc przedstawiona dla przykladu na fig. 1 w zastoso- stala, wybrana z góry, albo wartosc nastawiona, waniu do przypadku; < pracy Ijrzecti ; silników, OEneargie do wzmacniacza regulatora pobiera sie których liczby obrotów maja byc utrzymane z sieci Up napiecia pomocniczego, w stalym do siebie stosunku. /Silnika jsa tfzria- • yZa.pomocalwy&ej opisanego urzadzenia mozna czone cyframi I, II, III, JWeh' z silników, np. ' utrzyrnac staly stosunek liczby obrotów miedzy I, napedza maly generator trójfazowy G na prad silnikami elektrycznymi I i it (i ewentualnie zmienny/Kazdy nastepny silnik II, III napedza dalszymi) przy róznych nastawionych podstawo- swoja •wlasna ptfadnice ~ tachometryczna TD wych predkosciach maszyny, okreslonych przez w danym przypadku TD1, TD2. Stojany tych napiecie twornikowe. Dokladnosc z jaka urza- maszyn posiadaja uzwojenie trójfazowe, tak iz dzenie pracuje jest znaczna, juz chociazby z tego wytwarzaja pole wirujace. Wirniki tych maszyn wzgledu, -ze jest zbudowane -w oparciu o'meto- maja uzwojenia pradu stalego, przylaczone do de róznicowa^ Napiecie pradnicy tachometrycz- komutatorów. Litery Tl i-Tt oznaczaja trarisf6r^- hej* jest proporcjonalne do róznicy miedzy liczba matory, przetwarzajace jedno z napiec fazowych obrotów pola wirujacego w stojanie i rzeczywista pradnic tachometrycznych. Odebrana wartosc... liczba obrotów twornika, tak, iz przy róznicy jest regulowana za pomoca potencjometrów^ PI; * tej, wynoszacej np. 5%, otrzymuje sie wartosc P2. Litery Rl, R2 oznaczaja regulatory liczby znamionowa obrotów. W tym przypadku doklad- obrotów, które zmieniaja w znany sposób liczbe nosc regulacji jest dziesieciokrotnie wieksza niz obrotów silników zmieniajac ich napiecie! wzbiM. dokladnosc przy zastosowaniu normalnej prad- dzania. Litera Up oznacza siec napiecia po- nicy tachometrycznej. mocniczego, a litera Uk oznacza równolegle prze- W podobny sposób mozna wykonac równiez wody laczace tworniki silników. Litera Ub urzadzenie do regulacji dalszych silników nape- oznacza zródlo stalego napiecia do wzbudzania dowych jak to1 przedstawiono na fig. 1 dla trzech silników oraz genetetora«G. Litera1Uv/oen ze przez przewody trójfazowego napiecia przewodniego zmiane stosunku Jicfeby obrotów maszyn I i II o czestotliwoscifv. zmienia sie równiez stosunek liczby obrotów Na szczotkach pradnicy tachometrycznej TD maszyn II i IIf, jak tego wymagaja warunki zjawia sie napiecie zmienne o czestotliwosci, ruchowe. Wynika to logicznie z ukladu wedlug, równej czestotliwosci fv. Napiecie to jest pro- wynalazku, gdzie kazdy silnik jest sterowany porcjonalne do róznicy miedzy rzeczywista licz- za pomoca napiecia przewodniego, tzn. utrz^- ba obrotów wirnika pradnicy tachometrycznej muje nastawiony stosunek liczb obrotów wzgle- TD i liczba obrotów pola wirujacego wytwórzo- dem pierwszego silnika przewodniego I. nego przez napiecie trójfazowe generatora G. W wielu przepadkach jest konieczne, aby przy Faza napiecia na szczotkach pradnicy tachorhe* zmianie stosunku liczby obrotów miedzy sasie- trycznej TDjest zalezna z jednej strony ód rne- dnimi^silnikami pozostal niezmieniony wzajemny ehahicznegb ustawienia polozenia szczotek stosunek liczby obrotów pozostalych silników, wzgledem stojana, a z drugiej 2as strony od Osiaga sie to w ten sposób, ze napiecie steró- tego, czy liczba obrotów wirnika jest #niniejsza wnlcze trzeciego silnika i dalszych silników'jest czy wieksza,'niz liczba obrotów1 pola wirujiacegb ^uzyskiwane nie tylko z napiecia, przewodniego w stojanie. Do napiecia wyjsciowego pradnicy tJti, lecz z sumy napiec kompensacyjnych wszyst- tachometrycznej TD dodaje sie wiec naciecie Icich poprzednich silników, jak to zaznaczono proporcjonalne do napiecia przewodniego. Trans- na fig. 1 schematycznie za pomoca kreskowanej fonriatory Tl, T2 ófaz potencjometry PI, P2 linii polaczeniowej. ' umozliwiaja nastawienie napiecia kómpensacyj- Fig. 2 przedstawia schemat ódniienhegb ukla- — 2 —8«, w którym otrzymuj* sie takie same wyniki.Napiecie nastawcze jest utworzone z sumy na¬ piecia kompensacyjnego i napiecia na szczotkach pradnicy tachometrycznej TD poprzedniego sil- Jiika.Mozliwy jest równiez nie przedstawiony od¬ dzielnie na rysunku uklad, w którym generator G trójfazowego napiecia przewodniego jest na¬ pedzany oddzielnie, a silnik I jest regulowany w taki sam sposób, jak silniki II i IIIt uwidocz¬ nione na rysunku. Wówczas liczby obrotów wszystkich silników beda wyregulowane wzgle¬ dem liczby obrotów generatora G wytwarzajace¬ go napiecia przewodnie.Jezeli szczotki twornika pradu stalego pradni¬ cy tachometrycznej TD nie sa wykonane jako stale, lecz sa ruchome, moga byc wtedy przekre¬ cane wzgledem stojaha. pradnicy tachometrycz- nej o okreslony kat, co oddzialywa na zmiane przesuniecia fazowego wektora napiecia dostar¬ czanego z prajdnicy tachometrycznej. PL