Wynalazek niniejszy dotyczy grabi konnych, w których zeby podnosza sie ru¬ chem narzedzia, W grabiach konnych zwy¬ kle stosuje sie dla podnoszenia zebów wal zapadkowy osadzony mimosrodowo wzgle¬ dem osi kól i zaczepiajacy o wience zebate na kolach; po rozczepieniu zapadek z wien¬ cem zeby opadaja zpowrotem, W grabiach podobnych wal zapadkowy zazwyczaj wy¬ konany jest z dwóch polaczonych ze soba czesci, przyczem wewnetrzne konce oba wa¬ lów znajduja sie pod dzialaniem sprezyn, które dzialajac niezaleznie na obie czesci walów zmuszaja zapadki trafiac w zaglebie¬ nia miedzy zebami wienca zebatego przy jezdzie na zakretach. Poniewaz wal zapad¬ kowy jako calosc podlega równiez dziala¬ niu sprezyny, aby utrzymac zapadki w po¬ lozeniu sprzezonem lub rozprzezonem, za¬ tem w urzadzeniach podobnych, spotykamy co najmniej trzy sprezyny, co1 czyni urza¬ dzenie skomplikowanem i daje latwo po¬ wód do uszkodzen.Wynalazek niniejszy zapewnia znaczne uproszczenie, stosujac jedna tylko spre¬ zyne. W tym celu, zagiete pod prostym katem konce wewnetrzne walu zapadkowe¬ go, wykonanego z 2-ch czesci, laczy sie po¬ przeczka osadzona w odgietych koncach walu z takim luzem, ze czesci walu moga tworzyc kat miedzy soba. Nastepnie zasto¬ sowano tylko jedna sprezyne, dzialajaca na te poprzeczke i umieszczona na ramieniu, obracajacem sie mimosrodowo wzgledemwalu zapadkowego. Urzadzenie podobne za¬ pewnia utrzymanie zapadek w kazdem po¬ lozeniu sprzezonem lub rozprzezonem, i da¬ je moznosc koncom walu zapadkowego, ob¬ racac sie niezaleznie, pozostajac pod dzia¬ laniem sprezyny.Na zalaczonym rysunku przedstawiono wynalazek w jednym z przykladów wyko¬ nania, a mianowicie fig. 1 przedstawia prze¬ krój pionowy nowych grabi konnych, fig. 2 — widok zboku urzadzenia do podnoszenia i zazebiania w chwili, gdy zapadki zaczepi¬ ly o zeby wienców zebatych, fig. 3— widok boczny tych samych czesci jednak w pozy¬ cji podniesionej, fig. 4 — widok zprzodu czesci dzialajacych na odgiete wewnetrzne konce walów zapadkowych, fig. 5 — widok zgóry na te same czesci dla pokazania moz¬ liwosci niezaleznego powracania walów za¬ padkowych, fig. 6 — widok zboku fig. 5.Ogólny ustrój grabi i zebów roboczych jest znany. Cyfra 1 oznacza os, która na swych koncach zewnetrznych posiada kola biegowe 2. Os kól tworzy jednoczesnie czesc ramy podtrzymujacej zeby robocze 3.Rama utworzona jest z sredniego i z dwóch bocznych wsporników 4, polaczonych belka podluzna 5 i listwa, na której sa umo¬ cowane przewaznie obrotowo drazki 7 zebów roboczych. Obsade zebów robo¬ czych mozna umiescic obracalnie na osi kól 1 i wtedy os .ta jest zabezpieczona od obra¬ cania sie.Na osi 1 osadzona jest w znany sposób rama podtrzymujaca dyszel, skladajaca sie z wsporników bocznych 8 i poprzecznych belek 9 i 10 i wyposazona w zwykle przy¬ rzady pociagowe (jak waga pociagowa, dy¬ szel i t. p.). Rama dyszlowa jest zawieszo¬ na czopami U w wystepach 12 osi 1 tak, ze przy podnoszeniu zebów roboczych ciezar woznicy, siedzacego na siedzeniu 14, pola- czonem z rama dyszlowa, ulatwia podno¬ szenie zebów. Z tego jednak mozna zrezy¬ gnowac i czesci 11 wykonac w ksztalcie ha¬ ków, które otaczaja bezposrednio os 1.Na obu kolach sa umocowane dwa wien¬ ce zebate 15 z wewnetrznem zazebieniem.Palce 16 umieszczone na koncu walu 17 mozna zaczepiac o zeby tych wienców kaz¬ dy zosobna. Wal ten osadzony mimosrodo- wo w stosunku do osi kól 1 przytrzymuje sie nasadkami umocowanemi na osi. Wal sklada sie z dwóch czesci, jak to widoczne z fig. 4 i 5. Wewnetrzne konce kazdej po¬ lówki walu 17 sa odgiete prostokatnie i sta¬ nowia ramiona korby 18, polaczone miedzy soba poprzeczka 19. Czopy tej ostatniej wstawione sa w stosunkowo duze otwo¬ ry splaszczonych konców ramion kor¬ by w sposób odtwarzajacy pewien lub po¬ miedzy czopami i otworami. Wypadnieciu poprzeczki zapobiegaja zatyczki 20. Konce poprzeczki moga byc takze wykonane w ksztalcie rurek, nasunietych na czopy ra¬ mion korby 18.Mozliwe sa i inne konstrukcje, lecz waznem jest zachowanie pomiedzy cze¬ sciami 18 i 19 wystarczajacego luzu.Luz ten miedzy czesciami 18 i 19 po¬ trzebny jest, aby umozliwic ukosne po¬ lozenie poprzeczki 19, widoczne z fig. 5, które powstaje przy roznem skreca¬ niu poszczególnych polówek walu zapad- kowegof wskutek przyczyn nizej wyjasnio¬ nych. Na poprzeczke 19 dz:ala sprezyna 21, osadzona na trzpieniu 22, który przechodzi przez srodkowy obwód poprzeczki19 i mo¬ ze wahac sie okolo oski 23, osadzonej w na^ sadce 24 mufy 25, umocowanej na osi 1 mi- mosrodowej wzgledem walu zapadkowe¬ go 17.Poprzeczka 19 jest polaczona zapomoca strzemienia o ksztalcie litery U 26 z peda¬ lem 27, który obraca sie okolo oski 28 umie¬ szczonej na ramie dyszlowej. Polaczenie ta¬ kie poprzeczki 19 z pedalem 27 mozna u- skutecznic takze zapomoca pojedynczego preta, umieszczonego w plaszczyznie sred¬ nicowej poprzeczki tak, by poprzeczka mo¬ gla zajmowac rozmaite polozenia skosne, wywolane rozmaitemi polozeniami katowe- mi ramion 18.Urzadzenie powyzsze dziala w sposóbnastepujacy; przy polozeniu robóczem ze¬ bów grabi {fig. 1 i 6) korby 18 walu 17 wznosza sie prawie pionowo do góry, zapad¬ ki zas 16 leza poza obrebem wienca zebate¬ go tak, ze nie zaczepiaja o zeby. Aby pod¬ niesc zeby naciska sie pedal 27. Wskutek tego za posrednictwem strzemienia 26, dzia¬ laj acego na poprzeczke 19, korby 18 walu 17 zostaja odchylone w polozenie, przed¬ stawione na fig. 2, przyczem obie czesci wa¬ lu 17 obracaja sie i zapadki 16 zaczepiaja o zeby wienca 15, wskutek czego zab naciska na odpowiednia zapadke i poweduje obrót osi kól wraz z umocowana na niej rama (4 do 6) i zebami roboczemi, tak ie zeby pod¬ nosza siie. Podnoszenie to moze ulatwiac cie¬ zar woznicy na siedzeniu 13. Skoro zeby o- siagna najwyzsze swoje polozenie, korby 18 walu spotykaja wystep 29 ramy dyszlo¬ wej (fig. 3) i wal 17 zostaje tak obrócony, ze zapadki 16 wystepuja z zebów 15.Opisane wyzej urzadzenie znamien¬ ne jest uzyciem tylko jednej sprezyny 21, która dziala przedewszystkiem tak, ze w po¬ lozeniu normalnem czesci (fig, 1 i 6) wal 17 zachowuje polozenie przy którem zapadki 16 nie moga same zaczepiac o zeby wienca 15, lecz pozostaja w polozeniu odlaczonem.W polozeniu wskazanem na fig- 2 sprezyna dziala w ten sposób, ze gdy po nacisnieciu pedalu 27 zapadki 16 zaczepia o zeby 15, pozostaja w tern polozeniu i po wylaczeniu dzwigni. Dzialanie zawdzieczamy temu, ze os obrotowa 23 lezy mimosrodowo wzgle¬ dem walu 17. Sprezyna 21 sprawia podnie¬ sienie mechanizmu roboczego takze i wtedy, gdy narzedzie jedzie, np. na zawrotach, nie¬ zupelnie prosto. W tym wypadku moze sie zdarzyc przy wlaczeniu maszyny, ze jedna zapadka 16 trafia w zaglebienie miedzy ze¬ bami, a druga trafia najpierw na wierzcho¬ lek zeba i dopiero nastepnie przy dalszym ruchu wciska sie w zaglebienie. Z tego po¬ wodu obie czesci walu 17 wykonuja nieza¬ lezne róznej wielkosci obroty, jak to przed¬ stawiono na fig. 5. Zlamaniu czesci zapobie¬ ga przytem luz pomiedzy poprzeczka 19 i sprezyna 21. PL