' Opublikowano dnia 1 kwietnia 1958 r.L i ¦¦ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40993 KI. 42 h, 19 Maciej Weiner Bydgoszcz, Polska Walerian Boguslawski Gdansk, Polska Przyrzad do okreslania czasu i intensywnosci naswietlan, zwlaszcza do celów lekarskich Patent trwa od dnia 13 czerwca 1957 r.Patent dodatkowy do patentu nr 40955 Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do okreslania czasu i intensywnosci naswietlan, zwlaszcza stosowanych w lecznictwie.Dotychczas nie okreslano dokladnie w usta¬ lonych jednostkach czasu ani natezenia na¬ swietlania w przypadku helioterapii lub na¬ swietlan sztucznymi zródlami promieniowania swietlnego, okreslajac krótko i z grubsza czas naswietlania przewaznie w minutach. Oczywis¬ cie nie wszystkie zródla swiatla, szczególnie zródla sztucznego naswietlania, a równiez i slo¬ necznego w zaleznosci od polozenia geograficz¬ nego i klimatu, posiadaja choc w przyblizeniu równa sile dzialania, tak ze tylko doswiadczal¬ nie bezposrednio na osobie poddawanej na¬ swietlaniu okreslano, przy niepozadanych skut¬ kach ubocznych, wlasciwy stopien naswietlania odpowiedni dla danej terapii.Przyrzad wedlug wynalazku pozwala na sci¬ sle okreslanie z góry w jednostkach czasu i in¬ tensywnosci promieniowania odpowiedni czas naswietlania. Jest on wykonany tak, ze moze byc z latwoscia przenoszony i wlasciwie usta¬ wiany pod zródlem padajacych promieni na¬ swietlajacych i posiada obudowe skrzyneczko- wa, zawierajaca nastawna glowice zaopatrzona w filtry, które mozna dowolnie dobierac. W tej glowicy osadzony jesrt element pochlaniajacy promieniowainie i przemieniajace jego energie na prad elektryczny, np, baterie termoelektrycz¬ na, polaczona z odpowiednim przyrzadem po¬ miarowym, np. miliwoltomierzem. «../.F&yrza^em taltiin raozha mierzyc promienio¬ wanie slonca przy leczniczej i zapobiegawczej helioterapii, promieniowanie lamp typu Solux, lamp lukowych 1 lamp naswietlajacych w za¬ stosowaniu leczniczym i zapobiegawczym. Przy¬ rzadem tym mozna równiez mierzyc zródla in¬ tensywnego promieniowania dla oceny warun¬ ków pracy czlowieka, szczególnie w hutnictwie, kotlowniach przemyslowych itp.Przyrzad posiada zespól filtrów, najlepiej osa¬ dzonych wymiennie, umozliwiajacy pomiar na¬ tezenia promieniowania czesci widm rozmaitych zródel promieniowania. Mozna zatem stosowac na przyklad filtry Schottavlub inne.Wskazane jest przyrzad" wyskalowac w g. eal/cm*/minute oraz w m W/cm*. Wynik po¬ miaru uzyskuje sie w ciagu kilkunastu sekund, przy czym przyrzad jest wyposazony równiez w tabele, z których odczytuje sie wartosci na¬ tezenia promieniowania w zaleznosci od zasto¬ sowanego filtru i zakresu pomiarowego przyrza¬ du elektrycznego oraz w odniesieniu 4o celu naswietlania.Przyrzad wedlug wynalazku uwidoczniono przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry przyrzadu, fig. 2 — przekrój wzdluz Odmid A-A9 na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linii B-B9 na fig. 1, a fig. 4 — schemat ukladu polaczen elektrycznych przy¬ rzadu.Przyrzad posiada osadzona w obudowie skrzynkowej glowice pomiarowa 6 w postaci bebna. Glowica jest zaopatrzona we wzierniki 12, w których sa osadzone najlepiej wymiennie filtry. Glowica 6 jest osadzona obrotowo na walku 2 zaopatrzonym w gniazdko, w którym jest umieszczona pomiarowa bateria termoelek¬ tryczna 1, polczona z przyrzadem pomiarowym & w postaci miliwoltomierza o odpowiednio wy- cechowanej skali, np. w g. cal/cm*/min oraz w jh W/cm*. Miedzy filtrem osadzonym we wzier¬ niku 12 a bateria termoelektryczna 1 umiesz¬ czone sa dla usuniecia swiatla rozproszonego w gniazdku wafflka 2 zaslony 5 (f&g. 2). Gniazdko z bateria 1 jest osadzone katowo nastawnie t moze byc przesuwane za posrednictwem prze¬ kladni zebatej 4 za pomoca kólka nastawcze- go 3. Glowica 6 z wziernikami 12 i filtrami Nto- ze byc obracana na walku 2 za pomoca pier¬ scienia 7 najlepiej mpletowanego. Liczba fil¬ trów moze byc dowolna, np. wynosic piec, pttzy czym jeden z wzierników moze byc celowo -wolny od filtru i sluzy on do dobierania odpo¬ wiedniego typu promieniowania wedlug zala¬ czonej do przyrzadu tabeli. Dokladnosc nasta¬ wienia przyrzadu na zródlo promieniowania umozliwia czarna linia wykreslona na oslonie przyrzadu równolegle do jego osi podluznej.Pozwala ona na orientacje czy glowica przyrza¬ du jest wlasciwie umieszczona pod zródlem pro¬ mieniowania, obracajac zas kólkami nastaw- czymi 3, 7 walek 2 z gniazdkiem i glowica 6 o odpowiedni kat, nastawia sie je tak, aby uzy¬ skac maksimum wychylenia wskazówki przy¬ rzadu pomiarowego.Kasetka przyrzadu moze byc polakierowana np. na bialo 1 zaopatrzona w uchwyt reczny ulatwiajacy jej przenoszenie i podsuwanie pod zródla promieniowania, przy czym na wierzchu kasetki wskazane jest umiescic przelacznik za¬ kresów 9, wylacznik 11 oraz zwieracz 10 w ukladzie polaczen, nad którym mozna umiescic wylacznik przyciskowy, sluzacy do wlaczania przyrzadu w czasie krótkotrwalych pomiarów.Wylacznik umozliwia wlaczenie przyrzadu na stale, zas zwieracz sluzy do uodpornienia po¬ miarowego przyrzadu elektrycznego na wstrza¬ sy przy przenoszeniu przyrzadu. PL