PL40939B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 10 czerwca 1958 r.Urzedu Patentowa; POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40939 KI. 21 aS 69 VEB Funkwerk Kópenick *) Berlin-Kópenick, Niemiecka Republika Demokratyczna Urzadzenie do samoczynnego dopasowywania czlonu odbiorczego do ukladu nadawczego Patent trwa od dnia 2 wrzesnia 1955 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia do samoczynne¬ go dopasowywania czlonu odbiorczego, np. ante¬ ny, wartoscia Z i faza cp do generatora pracujace¬ go zwlaszcza na falach srednich. Tego rodzaju aparat jest potrzebny np. w urzadzeniach radio¬ wych na statkach morskich do samoczynnego do¬ strajania anteny i dopasowywania do wyjscia urzadzenia nadawczego. Dostrajanie i dopasowy¬ wanie jest potrzebne np. przy zmianie czestotliwo¬ sci nadajnika lub wtedy, gdy z powodu wplywów zewnetrznych, np. z powodu oblodzenia lub ma¬ lego mechanicznego uszkodzenia, antena zmienia swoje wlasciwosci elektryczne. Tego rodzaju apa¬ rat jest równiez potrzebny, gdy nadawanie ma byc przeprowadzane z antena pomocnicza. Szczególnie celowe jest jego zastosowanie, gdy antena jest ustawiona w pewnej odleglosci od nadajnika i jest z nim polaczona za pomoca normalnego 60 omowe¬ go kabla. W tym przypadku ustawia sie urzadze¬ nie dopasowujace przy podstawie masztu nadaw¬ czego. Zasadniczo mozna by bylo te zadania roz¬ wiazac za pompca zdalnie sterowanych urzadzen dopasowujacych, jednak automatyzacja dostraja¬ nia ma te zalete, ze mozna uniknac wielozylowego *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwórcami wynalazku sa Ottomar Metze i Gerhard Schóps. kabla miedzy nadajnikiem i urzadzeniem dopaso¬ wujacym antene i odciazyc osobe obslugujaca na¬ dajnik od pracy dodatkowej. Nastepnie proces do¬ strajania i dopasowywania zostaje znacznie skró¬ cony, gdyz normalnie przy dopasowywaniu opor¬ nosci, przeprowadzanej dopiero po doregulowaniu fazy, faza ta znów sie zmienia tak, ze wymagane jest parokrotne doregulowywanie urzadzen regu¬ lacji fazy i opornosci.Znane sa samoczynne urzadzenia regulacyjne dla zakresu fal krótkich, w których elementy stro¬ jenia urzadzenia odbiorczego sa sterowane silni¬ kami. Takie urzadzenia wykazuja jednak te wade, ze z powodów zasadniczych samego ukladu musza byc zastosowane silniki Ferrarisa, które posiadaja bardzo zla sprawnosc, wobec czego wymagaja do¬ datkowych wzmacniaczy.Poza tym brak jest tam urzadzen zabezpieczaja¬ cych przed uszkodzeniem lamp nadawczych w ra¬ zie zerwania lub zwarcia anteny, co np. na stat¬ kach morskich moze sie latwo zdarzyc. Równiez nie wzieto pod uwage, zeby zapewnic wlasciwa kolejnosc pracy urzadzen dopasowujacych opor¬ nosc i faze. Równanie na opornosc indukcyjna urzadzenia dopasowujacego jest mianowicie dru«? giego stopnia, wobec czego posiada dwa rozwia¬ zania, to znaczy, ze w aparacie powstaje niedo-i puszczalna dwuznacznosc. Poza tym zastosowane w tym ukladzie ^elemeifty strojenia nie sa odpo¬ wiednie dla* zakresu jSfcl srednich, gdyz np. konden- * sajtory obrotowe potrzebnej wartosci nie moga byc wykonane w ogóle lub moga byc wykonane tylko z trudnoscia.Wady te usuwa urzadzenie wedlug wynalazku.Uzwojenia pola magnetycznego silników sa pola¬ czone jednoczesnie z dwiema elektronówkami mostku opornosci i mostku fazy. W wspólnym ob¬ wodzie zasilajacym tych dwóch ukladów mostko¬ wych znajduje sie wirnik silnika, sterowanego bezposrednio przez miernik fazy oraz wirnik sil¬ nika sterowanego przez miernik opornosci za po¬ srednictwem wylacznika spoczynkowego. Wylacz¬ nik ten jest uruchamiany za pomoca przekaznika róznicowego podlaczonego do jednego z uzwojen pola magnetycznego silnika regulujacego faze. Do uzwojen tego przekaznika róznicowego sa pod¬ laczone dwa przekazniki, po jednym z kazdej strony, kazdy z jednym stykiem, który jest pola¬ czony z innym stykiem, który jest sterowany tar¬ cza krzywkowa lub temu podobnym narzadem sprzegnietym urzadzeniem doregulowujacym faze i który zwiera odnosna elektronówke ukladu most¬ kowego i daje napiecie na przekaznik wykonujacy kluczowanie nadajnika tak, aby przy nastawieniu urzadzenia na niewlasciwy punkt rezonansu, na¬ rzad dostrajajacy byl obracany dalej az do do¬ strojenia do wlasciwego punktu rezonansu. Nie¬ wlasciwy punkt rezonansu powstaje w ten sposób, ze w sieci ukladu moze nastepowac rezonans sze¬ regowy, a po tym dopiero rezonans równolegly.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala nastepu¬ jaco: Przy rozstrojonej i zle dopasowanej antenie po¬ wstaja napiecia w mostku stanowiacym miernik opornosci 1 i mostku stanowiacym miernik fazy 7, bedacych czescia obwodu pierwotnego szeroko- wstegowego transformatora 6. Napiecia te prze¬ chodza przez narzady regulacyjne dostrajajace samoindukcja 15 i szeroko wstego wy transforma¬ tor 6. Kazdy z narzadów dostrajajacych opornosc i faze stanowi silnik 5 lub 14 pradu stalego z dwoma przeciwnie dzialajacymi uzwojeniami pola magnetycznego, polaczonymi z osobnymi parami elektronówek 3, 4 i 9, 10, zalaczonymi w dwa uklady mostkowe. Przez zastosowanie pentod o duzym nachyleniu w galeziach mostków oraz silników pradu stalego o duzej spraw¬ nosci, mozna w stosunku do opisanego na poczatku urzadzenia pominac skomplikowany uklad wzmacniajacy. W stanie spoczynko¬ wym, obydwie elektronówki otrzymuja jednakowe napiecie wstepne tak, ze ich prady w uzwojeniach pola magnetycznego wzajemnie sie znosza. Urza¬ dzenie moze byc jednak równiez tak pomyslane, by w stanie spoczynkowym obydwie elektronówki byly tak zablokowane, aby nie dawaly zadnego pradu. Przy rozstrojonej antenie mostek 1 lub mo¬ stek 7 daja odpowiednie napiecie sterujace, niwe¬ czace równowage napiec siatek na dwóch oporni¬ kach 2 lub 8. Zaleznie od znaku napiecia steruja¬ cego, jedna lub druga elektronówka przepuszcza prad, przez co odnosny silnik obraca sie w prawo lub w lewo. Silnik obraca narzad strojacy lub do¬ pasowujacy tak dlugo, az antena zostanie dopa¬ sowana do wlasciwej opornosci, np. 60 omów.Przy dokonanym dostrojeniu anteny do rezonansu mostek 7 i mostek 1 przestaja dostarczac napiecie sterujace i równowaga napiec na opornikach 2\8 znów sie ustala, tak ze silniki przestaja sie obra¬ cac. Poniewaz zmiana opornosci anteny ma sens tylko przy zgodnosci faz, w przewodach silnika strojacego 5 transformatora 6 jest przewidziany wylacznik spoczynkowy 13a, uruchamiany przez uzwojenie silnika 14 do róznicowego przekaznika 13, sterujacego nastawianie przesuniecia fazy.Zmiana opornosci moze wiec nastapic tylko przy antenie rzeczywistej, gdyz tylko wtedy w gale¬ ziach 9 i 10 mostku panuje równowaga i przekaz¬ nik 13 przez przelacznik 13a wyzwala narzad stro¬ jacy opornosc, gdzie zabieg powtarza sie az do nastawienia wlasciwej opornosci, np. 60 omów.Przy blizszym rozpatrywaniu schematu, nalezy zauwazyc, ze uklad, utworzony przez transforma¬ tor dopasowujacy 6, samoindukcje 15 i antene, wykazuje dwa punkty rezonansowe, a mianowicie ^ jeden przy rezonansie szeregowym i drugi przy rezonansie równoleglym. Zgodnosc faz wystepuje wiec w dwóch punktach, ale tylko w jednym punkcie mozna dopasowac opornosc anteny do wymaganej wartosci. Poniewaz obydwa punkty re¬ zonansowe leza obok siebie, automatyzacja otrzy¬ muje dwuznacznosc, nie pozwalajaca na dobre funkcjonowanie. Poniewaz obydwa punkty rezo¬ nansowe odrózniaja sie przeciwnymi fazami, mos¬ tek fazy daje w tych przypadkach odwrócona kie- runkowosc napiec sterujacych. Kierunek obrotu silnika jest wiec zawsze taki, który pozwala na regulacje narzadu dostrajajacego 15, np. wario- metru, na wlasciwy punkt zerowy. Jezeli miedzy pozycja wyjsciowa i poszukiwanym wlasciwym punktem zerowym lezy punkt zerowy niewlasciwy, wtedy na styki 17 dziala tarcza krzywkowa 16, polaczona z narzadem dostrajajacym 15. W szereg z uzwojeniami przekaznika róznicowego 13 sa podlaczone dwa inne normalne przekazniki 11 i 12 ze stykami lla i 12a, z których przy pracy urza¬ dzenia dopasowujacego faze, w zaleznosci od kie¬ runku obrotu, jeden lub drugi jest przyciagniety.Pod wplywem tego przy zwartych stykach 17, — 2 —przez styk Ha lub 12a nadal bedzie plynal prad obracajacy wariometr dalej w tym samym kierun¬ ku, gdyz odnosna elektronówka ukladu mostko¬ wego jest zwarta. W dalszym rozwinieciu wyna¬ lazku, w obwodzie pradowym, zamknietym styka¬ mi 17, jest umieszczony przekaznik 18, który sty¬ kami 18b przerywa przewód kluczowania nadaj¬ nika i w ten sposób zabezpiecza lampy nadawcze przed uszkodzeniem.Dzieki wynalazkowi lampy nadawcze sa zabez¬ pieczone na wypadek zerwania lub zwarcia ante¬ ny. Aby przystosowanie anteny mozna bylo prze¬ prowadzac bez zbyt duzego wplywu na faze, prze¬ widuje sie zastosowanie w tym celu szeroko- wstegowego transformatora, przenoszacego drga¬ nia wielkiej czestotliwosci. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do samoczynnego dopasowywania czlonu odbiorczego, np. anteny, odnosnie oporno¬ sci i fazy, do generatora pracujacego zwlaszcza w zakresie fal srednich, w którym narzady stro¬ jenia czlonu odbiorczego sa nastawiane silnikami, których uzwojenia pola magnetycznego sa wla¬ czone w uklad mostkowy, znamienne tym, ze uzwojenia pola magnetycznego tworza wraz z elek¬ trono wkami (3, 4, 9, 10), sterowanymi przez mier¬ niki (1, 7) opornosci i fazy, dwa uklady mostkowe, w których wspólnym obwodzie zasilajacym, wirnik silnika (14), sterowanego przez miernik fazy (7), jest podlaczony bezposrednio, a wirnik silnika (5), sterowanego przez miernik opornosci (1) jest pod¬ laczony przez wylacznik spoczynkowy (13a), uru¬ chamiany przez przekaznik róznicowy (13), wlacza¬ ny przez jedno z uzwojen pola magnetycznego sil¬ nika dopasowujacego faze, przy czym do kazdego z uzwojen tego przekaznika róznicowego (13) jest podlaczony przekaznik (U, 12), zaopatrzony w styk (Ha, 12a), który przy zwartych stykach (17), obra¬ cany przez tarcze krzywkowa (16) lub inny narzad sterowany narzadem (15) dopasowujacym faze, zwiera odnosna elektronówke ukladu mostkowego i jednoczesnie przenosi napiecie na przekaznik (18) kluczowania nadajnika tak, iz przy nastawia¬ niu urzadzenia na niewlasciwy punkt rezonanso¬ wy, narzad (15) dopasowujacy faze jest dalej obra¬ cany az do dostrojenia na wlasciwy punkt rezo¬ nansowy. VEB Funkwerk Kópenick Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych CWD-710-Ga. GDA-741/58. PL