Opublikowano dnia 10 kwietnia 1958 r.Eftfltt BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40935 Zdzislaw Wilk Kraków, Podska Kl.-ga, 39/10 5o^ 1%\M Sposób dalekosieznej cementacji poziomej lub stozkowej w zloiach surow¬ ców mineralnych Patent trwa od dnia 2 pazdziernika 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób dalekosiez¬ nej cementacji poziomej lub stozkowej w zlozach surowców mineralnych, jak ropa naftowa, siar¬ ka itp.Dotychczas sposób wydobycia niektórych su¬ rowców mineralnych w fazie plynnej ze zlóz po¬ rowatych podscielonych skalami o bardzo duzej przepuszczalnosci i zawodnionych lub podscielo¬ nych taw. kurzawkami napotyka na duze trudno¬ sci, zwlaszcza w przypadkach, gdy wydobywa sie surowiec ciezszy od wody, np. roztopiona lub roz¬ puszczona siarke.Przedmiotem wynalazku jest utworzenie miedzy zlozem produktywnym a kurzaiwka warstwy nie¬ przepuszczalnej cementu, zalegajacej w przyblize¬ niu poziomo na mozliwie jak najwiekszej powierz¬ chni dokola odwiertu wydobywczego, co przeszko¬ dzi ucieczce ciezszego od wody surowca w glab warstwy plonnej, a zatem umozliwi racjonalne wydobycie samego surowca za pomoca jednego ze znanych sposobów wydzwigniecia plynów z od¬ wiertu lub szybów na powierzchnie ziemi.Opisana wyzej dalekosiezna cementacja pozio¬ ma rózni sie od powszechnie stosowanej cementa¬ cji tym, ze ta ostatnia tworzy cienka warstwe ce¬ mentu wokól rur zapuszczonych- do otworu a wiec w zasadzie pionowa, podczas gdy dalekosiezna warstwa cementu, zalegajaca w przyblizeniu po¬ ziomo, rozciaga sie wokól odwiertu na kilka, kil¬ kanascie lub nawet kilkadziesiat metrów.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze tworzy sie w skale pozioma warstwe cementu po uprzednim wykonaniu szczeliny za pomoca tak zwanego plynu szczelinujacego, zawierajacego w pewnej koncentracji ziarna piasku. Jest to tak zwane szczelinowanie hydrauliczne, które nie jest przedmiotem tego wynalaizku. Do tej szczeliny, po usunieciu nosnika piasku, wtlacza sie nastepnie odpowiednia ilosc cementu, który po zwiazaniu tworzy potrzebna pozioma warstwe cementu. Aby uniemozliwic pekniecie sikaly jalowej, siegajace do skaly podscielajacej, umieszcza sie szczeliny w wysokosci ponad stropem tej ostatniej, zaleznej od wytrzymalosci skaly produkcyjnej. W tym wy-* padku wykonuje sie szczeline w postaci stozka o duzym kacie rozwarcia z wierzcholkiem w od¬ wiercie; przez to zyskuje sie na kubaturze zloza produktywnego. Taki stozek otrzymuje sie przez ukosne perforowanie podczas zabiegu szczelino¬ wania hydraulicznego. Dla uzyskania warstwy cementacyjnej wiekszej grubosci stosuje sie pod¬ pierajace szczeline ziarna piaskowca o srednicy od jednego ób kilku milimetrów (podczas gdy do¬ tychczas srednica ziaren wynosi od 0,5 do 1 mm).delem ulatwiea^a pcJJiriekBzenia grubosci szczeliny stosuje sia witlokrJtnie jej szczelinowanie przy uzyciu zlam podpierajacych o coraz wiekszej sre- 1 dnicy.Taka sama szczelina maze byc równiez wyko¬ nana w ten sposób, ze jako plynu szczelinujacego uzyje sie zaprawy cementowej bez uprzedniego szczelinowania nosnikiem zawierajacym ziarna t piasku, jak podano wyzej.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest znaczne obnizenie kosztów wydobycia przez to, ze odpa¬ da kosztowne usuniecie jalowych warstw nad¬ kladu oraz w pewnych przypadkach pompowanie olbrzymich ilosci wody. Ponadto w przypadku eksploatacji siarki eliminuje sie prace ludzi w atmosferzesiarkowodoru, co zawsze ma miejsce przy zastosowaniu metody odkrywkowej. PL