PL40907B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo : 19 stycznia 1954 r. dla zastrz.1-22 i 25-39 / Austria/.Wynalazek dotyczy powodowanego przez elektromagnetycznie wytwarzane, sily napedu olal przedmiotów / czesci maszyn /, które sa jedno lub wielo - krotnie zastosowane w instalaojaoh maszynowyoh, przj czym ruoh tych olal winien przebiegac synchronioznie z wyznaczonym z góry ruchem okreslonego ukladu odniesienia* Waznym przykladem zastosowania takiego napedu jest np* okragle krosno tkackie w którym napedzanymi przedmiotami sa czólenka obiega- Jaoe dookola równie krosna okraglego* Z góry wyznaczony ruchomy odnosny sy¬ stem nalezy w tym przypadku rozumiec jako system polaczony z obiegowym two¬ rzeniem sie przesmyku tkackiego do czólenek* Ruoh czólenka podlega warunkowi, ze we wszystkich stadiach roboozyoh. a wiec podczas rozruohu, praoy, wylacze¬ nia! wzglednie hamowania, czólenko pozostaje zawsze wewnatrz przesmyku*Ponie- waz kazde ozólenko jest otoczone ze wszystkioh stron przez nitki osnowy lub lamele grzebieniowe i porusza sie wzgledem nich, jest rzeoza niemozliwa, po¬ wodowac ruch czólenka za pomoca meohanioznego polaczenia z czesciami napedo¬ wymi! lezaoyml na zewnatrz przesmyku*Stosowania aagnetycznych lub elektromagnetycznych sprzegiel dzialaja eyoh poprzez nitId osnowy i umieszczanych miedzy elementami napedowymi, i czó¬ lenkiem bylo juz wielokrotnie doswiadczane np, w okraglym krosnie Herolda / patenty niemieckie 98623, 98366 /, w którym wewnatrz krosna, obraoajaoe sie wzbudzane pradem stalym elektromagnesy, wywieraja sily przyciagajaoe, dziala¬ jace na zelazne rolki, umieszczone na kazdym czólenku, przy ozym sily sklado¬ we styozne do drogi wprawiaja ozólenka w synchroniczny jednakowy bieg z obie¬ gowym wytwarzaniem sie przesmyku, natomiast w okraglym krosnie Anoeta, pracu¬ jacym z takim samym magnetycznym sprzeglem napedowym kazde ozólenko, jako ta¬ kie, jest wykonane w póstaol rolki toczacej sie po wspólsrodkowym torze pier¬ scieniowym 1 polaozonej stale z przynaleznymi magnesami* Wszystkie znane napedy sprzeglowe, oprócz innych niedogodnosci, posia¬ daja te nie dajaca sie uniknac wade, ze obracajace sie na zewnatrz osnowy oze- sol napedowe posiadaja znaczna mase, oo dziala bardzo niekorzystnie przy wyma¬ ganych ssybkosoiaoh obrotowyoh, zwlaszcza zas przy hamowaniu, potrzebnym w przypadku zaklócenia w dzialaniu krosna, Próbowano juz takze przejsó ze sprzegla elektromagnetycznego na naped, elektromagnetyczny, dokonywany przez nieruohoma ozesó krosna. Przy takiej kon¬ strukcji sily napedzajaoc 1 hamujace sa wytwarzane w ten sam sposób, oo i w silnikach asynohronioznyoh za pomoca asynchronicznych pól wedrujaoyoh wzgled¬ nie pól obrotowyoh, które sa wzbudzane przez wielofazowo nawiniety stojan 1 wywoluja w odpowiednio uksztaltowanych ozesoiaeh ozólenka prady wtórne. Po¬ niewaz jednak odnosne pola wedrujace moga wytwarzaó glównie dzialania sil z kierunku drogi ozólenka, musza one poruszac sie asynchronicznie do czóle¬ nek, wskutek ozego za pomoca takiego napedu nie daje sie osiagnac w zadnym przypadku jednakowego biegu czólenek jednego za drugim 1 nalezytego tworze¬ nia przesmyku* Azeby osiagnac nieodzowna synohronlsao je proponowal juz np.Jenie / patent nlemleoki 562277/ / wielofazowe uzwojenie stator krosna okrag¬ lego zasilac poprzez zmiennik pradu w taki sposób za pomooa szozotek oblega¬ jacyoh synchronicznie do tworzenia osnowy, azeby na obwodzie stoJana powsta¬ waly graniozaoe ze soba i synchronicznie polaczone dalej strefy z wyprzedza¬ jacymi sie na przemian polami wedrujacymi / napedzajacymi / 1 przeciwbiezny¬ mi / hamujacymi / 1 tym samym zwiazac ozólenka z tymi granicami strefowymi, czyli uzyskac synchronlzm. Naped ten stwarza jednak trudnosoi odnosnie zmia¬ ny pradu i powoduje takze zbyt duze opóznienia w< ponownym uzyskaniu przela¬ czonych skladowych pola, Ceoha oharakterystyczna napedu wedlug wynalazku jest to, ze posiada on czesc pierwotna, która wywoluje powstawanie ogólnego pola, zawierajacego przynajmniej dwa elementarne pola wedrujace, oraz ze na kazdym przedmiocie poruszajacym sie wzgledem ozesoi pierwotnej, umieszczone sa drogi pradu, na które oddzlalywuja wspólnie, przynajmniej czesciowo pola wedrujace, przy czym ezestetliwosoiom bezwzglednym pól wedrujacych sa nadawane takie wartosci,od¬ powiadajace kazdorazowo wlaczanej szybkosci poruszajacego sie przedmiotu, wzglednie poruszajacych sie przedmiotów jakie dla ozestotliwosol pradów in- dukowanyoh na jego, wzglednie ich drogach pradu otrzymuja przynajmniej gru- - 2 -powo jednakowe wartosci bezwzgledne* Na ruchomy przedmiot wzglednie przedmioty beda dzialac wtedy we wszy- stkioh stanach.roboczyoh, a wleo takze iw stanie spokoju sily akw.teo»nefktó¬ re beda utrzymywac ten przedmiot wzglednie przedmioty na jego wzglednie na ich z góry wyznaczonej drodze, w okreslonym polozeniu wzglednym w stosunku do ukladu odniesienia, wzglednie beda starac sie te droge utrzymywac w tym polo¬ zeniu* Sily te zostaly tutaj okreslone jako sily synchronizujace* Jezeli w szczególnosci w zastrzezenlaoh patentowych jest ozesto mowa o ruchomym ciele, to nastapilo to jedynie ze wzgledów na uproszczenie sposobu wyrazenia, wskutek oseeo pod wyrazeniem tym nalezy rozumiec takze przypadek kilku olal ruohomyeh* Jako elementarne pola wedrujace w zrozumieniu niniejszego opisu nale¬ zy rozumiec kazde okresowe pole magnetyczne, poruszajace sie z niezmienna szybkosola 1 zachowujace niezmienna czestotliwosc 1 amplitude, dopóki za po¬ moca czynników zewnetrznyoh nie zostaje dokonana zmiana tyoh wielkosci* Jezeli chodzi o prady wywolujaoe w rózny sposób zasilanyoh, naklada¬ nych lub w szczególnosci takze laczonych uzwojeniach, róznego rodzaju pola wedrujace, posiadajace amplitudy modulowane np* oo do mlejsoa lub ozasu - to sa one zawsze okreslone ze skladowyoh odpowiadajacych podanej definioji* Czestotliwosci, dotyozaoe nleruohomego ukladu sa ponizej okreslane jako czestotliwosci bezwzgledne* Calosc wszystkich ozesoi, umieszczonych nie na ruohomyoh przedmlotaoh wzglednie nie na stale z nimi polaczonych, a sluza* oyoh do wywolania 1 prowadzenia elementarnych powodujaoyoh naped, pól wedru¬ jacych, jak np* elementy uzwojeniowe 1 ozesoi zelazne* w niniejszym opisie zwane czescia pierwotna* Taka ozesó pierwotna moze byó zbudowana z kilku* od¬ dzielonyoh od siebie zarówno mechanicznie* jak 1 ewentualnie odnosnie ich . dzialania, czesci skladowyoh* które niekiedy moga byó poruszane takze wspól¬ nie lub przeolwnle wzgledem siebie* Ceoha charakterystyczna wynalazku jest nastepnie zmiennosc bezwzgled¬ nych czestotliwosci pól wedrujacych* Za pomoca tego srodka daje sie regulowac wzglednie nastawiac szybkosc torowa ruohomyoh olal* Elektromagnetyczny naped do wytwarzania ruchu tam i z powrotem, np* w udarowyoh maszynach do wiercenia, jest znany* W tym przypadku elementarne po¬ la wedrujaoe dzialaja na uzwojenia umieszozone na ruchomym oiele, nie induku¬ jac w nich pradów o jednakowych w stosunku do siebie, przynajmniej oo do war¬ tosci, czestotliwosciach / poslizgowych/* Wskutek tego przy tym napedzie nie wystepuja zadne sily synchronizujace* W ten sposób mozna zatem nadac olalu na przemian z obu stron impulsy, nie jest jednak w zadnym przypadku rzeoza mozli¬ wa oslagnleole synchronicznego wiazania nadanego z góry ruohu pewnego punktu* Pózniej naped wedlug wynalazku jest blizej wyjasniony, przyjmujao dla uproszozenia tylko dwa czynne elementarne pola wedrujaoe o róznej czestotliwo¬ sci, które przebiegaja przestrzennie osobno 1 sa wzbudzane za pomooa nierucho¬ mych pierwotnych elementów uzwojeniowyoh. Do kazdego pola wedrujaoego sa przy¬ nalezne wlasne pierwotne elementy uzwojeniowe, które zestawione sa w jedno - 3 -uzwojenie wielofazowe zwyklej budowy, przy ozym kazde uzwojenie jest zasila¬ ne z wlasna czestotllwosoia* Rozwazania te dotycza ozesto przykladu okragle¬ go krosna tkaokiego? Na rysunku fig* 1 i 2 przedstawione sa sohematyoznie uklady tych oze- soi okraglego krosna tkackiego, które posiadaja znaczenie dla napedu czólen¬ ka, fig* 3 i 4 - przyklad wykonania zelaznego kadluba i uzwojen napedu wedlug wynalazku, fig* 5 - zasadniczy uklad polaczen uzwojen urzadzenia napedowego 1 loh magnetycznego sprzezenia, fig* 6 - zastepozy uklad rozdzielozy do wspól¬ nych, dróg pradu na ruchomym kadlubie, fig* 7$ 8 i 9 - przedstawiaja wektory wtórnych elektromotorycznych sil 1 pradów wzbudzanych w tych drogach, fig* 10 - 13 - przedstawiaja przyklady przebiegu styoznyoh sil dzialajacych na ru¬ chomy kadlub, fig* 14* 15, 16 1 18 przedstawiaja przyklady wykonania wspól- nyoh dróg pradu na ruohomym kadlubie w postaci klatki zwierajacej, fig* 17 - uklad wektorowy wtórnych sil elektromotorycznych, nalezacy do urzadzenia wed¬ lug fig* 16) fig* 19 i 20 - przedstawiaja przyklady ukladów polaczen do od- sprzegania naklada Jacyoh sie uzwojen pierwotnyoh, fig* 21 - 24 - uklady po¬ laczen do polaczonych i wielokrotnie zasilanyoh uzwojen pierwotnyoh, fig*25- 28 - uklady polaczen do kompensowania napieoia rozproszenia, sluzace do tran¬ sformatorowego szeregowego wlaczania uzwojen pierwotnyoh o oboej czestotliwo¬ sci oraz do uzyskania pozadanej niezaleznosci czestotliwosciowej pól wedruja¬ cych* powodujacych naped i wreszcie fig* 29 - 33 przedstawiaja przyklady wy¬ konania czesci zelaznyoh prowadzacych pola wedrujace w. celu oddzialywania na magnetyozne sily pociagowe normalne do drogi* W okraglym krosnie tkackim wedlug fig* 112 uzwojenie pierwotne W^ jest np* umieszczone na zlobkowanej zewnetrznej stronie pierscieniowego* utworzonego i blaoh stojana 6, który osadzony jest w krosnie wspólsrodkowo do plochy / grzebienia / 5* natomiast pierwotne uzwojenie Wg1 znajduje sie na wewnetrznie zlobkowanym, pierscieniowym, utworzonym z blaoh stojanie 7*który obejmuje wspólsrodkowo to krosno* Jest rzeoza oozywista, ze dwa lub wiecej stojanów moga byó umieszczone jeden nad drugim, lub tez moga byó polaozone w jeden tylko, wielokrotnie np* uzwojony kadlub zelazny* Napedzanymi przedmiotami sa tzw* czólenka 1. z któryoh kazde obiega wewnatrz swego przesmyku 4, utworzonego m nitek osnowy 3f wzdluz drogi kolo¬ wej 1 dostarcza nitke watkowa 2* Nitki osnowy 3 nie obiegaja* Zamykanie prze- sdyku osiaga sie za pomoca nieprzerywanej zmiany promieniowego polozenia ni¬ tek osnowy, powodowanej przez nieuwidooznione na rysunku ozesol krosna* Dla otrzymywania zmiany polozenia nitek w przesmyku, nitki osnowy sa nawleozone w promlenlowyoh lamelach 5a pierscieniowego grzebienia tzw* ploohy 5# Fig* 3 - przedstawia umieszczone nad soba uzwojenia obu stojanów 6 i 7f przy ozym uzwojenia W_ i Wfi., rozposoierajaoe sie w okraglym krosnie tkaoklm z natury rzeczy na calym obwodzie stojana, leoz dla przejrzystosci rysunku pokazane sohematyoznie tylko na czesoi powierzohni uzwojonej* Uzwojenie W., jest nalozone z podzialem biegunowym Ta i zasilane wielofazowo czestotliwoscia z\, powodujac w zasadzie przestrzenne sinuso- - 4 -ldalnle podzielone pierwotne wzbudzenie pola QAi / przeplyw / /Durohflutung/, wedrujacy s bezwzgledna szybkoscia wzdluz obwodu stoJana? VA =2TAfA /u/ Zarówne tutaj jak i w ponizszym opisie znak ozestotllwosol jest formalnie równy znakowi kierunku ruohu przynaleznego pola wedrujacego, oo odnosi sie takze 1 do ruchów wzglednych, przy ozym dodatni kierunek ruohu dobiera sie raz dowolnie i zaohowuje nastepnie* Odpowiednio do powyzszyoh zalozen sign*f -slgn«T / 2 / / Zmiana dwóoh faz uzwpjen WA1* tj* odwróoenie kierunku ruohu pola wedruja - oego odbywa sie zgodnie z równaniami /1A / 1 /2/ za pomooa zmiany znaku oze¬ stotllwosol zasilania f^* Ta zasada jest ozesto spotykana przy teoretyoznyoh rozwazaniach nad systemami wielofazowymi/* Przedmiot napedzany np* czólenko 1, jest zaopatrzony w utworzony z blaoh i równiez zlobkowany kadlub zelazny 8 z uzwojeniem W^, stanowiacy magnetyozne polaczenie wsteozne dla uzytkowego sprzezonego pola wedrujaoego to uwidoczniono na fig* 4* Jest rzeoza korzystna dlugosc zelaznego kadluba jak 1 podluzne rozpostarole jego uzwojenia dobraó równym c TA / lub oalo- llozbowej wielokrotnosci tej wartosci/, a to w oelu uniknieoia zaklócajacyoh pulsaoji pola A To pole uzytkowe powstaje tak, jak w kazdej maszynie asynohronloznej9 przez wspóldzialanie pierwotnego 1 wtórnego przeplywów pra¬ du dAi i BA2 / pole wedrujace* wzbudzone tylko przez 9Ai na zewnatrz uzwojenia W^ jako pole rozproszenia nie oddzialuje na naped/*Uzyt- kowe pola wedrujace sa wywolywane przez odnosne uzwojenia pierwotne / w sen¬ sie przyozynowym/| nie sa jednakze przez nie wytwarzane lub wzbudzane przy wtórnym przeplywie pradu* Wzgledna szybkosc tych przeplywów pradu lub pola wedrujacego zatem ozestotllwosó wtórnej sily elektromagnetycznej B;^ / ozestotllwosó po¬ slizgowa/ jest równa l/ - l/ f - 1 VJL / 3A / przy ozym znak f^ Ja3 pierwotne 1B1, posiadajace podzial biegunowy 7^ i zasilane z ozestotllwo¬ sóia f_ wytwarza przeplyw dSi odbywajaoy sie wzdluz obwodu stojana 7 z bezwzgledna szybkosoia* Ruchomy przedmiot 1 dzwiga jeszoze zelazny pakiet 9, przeciwlegly uzwojonej powierzchni stojana 7, który to pakiet 9 jest zaopatrzony w uzwojenie Wg2 / za pomooa którego uzytkowe pole wedrujaca wotnym uzwojeniem **_* Czestotliwosc sily elektromotorycznej Z^o wzbudzonej w uzwojeniu W^ wynosi : t = \-VH / JB / - 5 -Jako drogi pradu9 na któro oddzialywa wspólni* kilka wedrujaoyoh pól, ozna- osono sa drogi, w któryeh prady wtorno, wywolywano przez jedno z pól wedru¬ jacych* wywoluja przynajmniej ozesolowo takze aa pomoca pocostalyoh pól we¬ drujaoyoh dzialania sily w kierunku styoznym do drogi* Tego rodzaju wspólne drogi pradu otrzymuje sie np* za pomooa szeregowo wlaozonyoh elementów drogi pradu / np* pasm uzwojeniowym / Wloklungastrangen /, oewek, przewodów /, na które pola wedrujaoe dzialaja indukcyjnie, Wlaozone w szereg elementy drogi pradu prowadza wtedy te same prady wzglednie skladowe pradu / Jp /, które za pomooa kazdego poszozególnego pola wedrujacego wywoluja styozne do drogi dzialania sily* Poniewaz odpowiadajace powyzszemu wyrazeniu wspólnie oddzia¬ lywane drogi pradu odnosnie ioh zdefiniowanego dzialania daja sie zawsze przeksztalcic wsglednie przeliczyc na takie wlasnie szeregowe uklady pola - ozen, ponizej podane wyjasnienie sposobu dzialania napedu, wedlug wynalazku* jest ograniozone do przykladów z tego wlasnie rodzaju szeregowo wlaczonymi, niekiedy takze identycznymi elementami drogi pradu na ruchomych przedmiotach* najprostszymi sa na fig* 3 wtórne uzwojenia, przedstawione jedynie sohematyoznie / np* trójfazowe / i. wlaczone bezposrednio w szereg / przy wy¬ konaniu wielofazowym pojedynoze pasma sa wlaozone w jednakowej kolejnosci fa¬ zowej, która zalezy od znaku czestotliwosci poslizgowej /, które to uzwoje¬ nia wtórne sa bads bezposrednio krótkozwarte, badz tez sa zamknieta poprzez pozorny opór zewnetrzny Z^* Wybrany tytulem przykladu, szeregowy uklad pola- ozen daje wspólne drogi pradu dla wzbudzanych przez obydwa pola indukcyjnych pradów wtórnych, tj* obydwa wtórne uzwojenia przewodza wspólny prad J^» Jak te przedstawione jest na fig* 5* Na fig* 3 uwidoczniony jest zasadniczy uk - lad polaczen wszystkich uzwojen i magnetycznyoh stosunków sprzezenia, przy ozym te ostatnie sa przedstawione w postaol obramowan, wykonanyoh liniami kreskowanymi* Jak to bedzie jeszcze uduwodnione, otrzymuje sie przez to przy tyoh asybkosoiaoh Y-. ruobornego przedmiotu, przy któryoh obie ozestotllwosol poslizgowe f^ 1 *£2 8* J*dnAkow* 00 d° *"*J wartosci a wleo /*12/-/*B2/ /4/ tj* uzyskuje sie dzialanie sily obydwóch asynohronleznyoh pól (fA 1 majaoe na oelu zachowanie odnosnej wartosci ssybkosol Vg przedmiotu 1 i tym samym dzialanie synchronizujace tej sily* Ogólnie biorao dla kazdej pary wartosci czestotliwosci f^ i ffi otrzy¬ muje sie takie dwie synchroniczne szybkosol Yg* które zaleza od tego, ozy obie jednakowe oo do wielkosoi ozestotllwosol poslizgowe f^ 1 f^ posiadaja jednakowy ozy tez rózny znak* to jest zaleza od tego* ozy obydwa pola wedru¬ jace poruszaja sie wzgledem ruchomego przedmiotu w tym samym, ozy tez w prze¬ ciwnym kierunku* XB2 12 i*l na podstawie równan /U/, /1B/, /*/, /3B/ 1 /3/ otrzymuje sie / */ -1-'B2 ~ rA2~ ± _ Dla i_4 £ 7r ¦A <-B *B2 * "fA2 / 8 / otrzymuje sie M Ci /to/ Równania /6/ 1 /9/ wzglednie /7/ 1 /t0/f przynalezne do obu wariantów /5/ wzglednie /8/ noga byc polaozone 1 wówozas otrzymuje sie ; 'A £ 'B Ta hi Ta oraz h _ A Przy szeregowym ukladzie polaczen obu uzwojen wtórny on, jak to przed¬ stawione na fig, 7i dodaje sie sily elektromotoryczne o jednakowej ozestotll- wosol / równanie 4 /, posiadajaoe efektywne wartosol ft^ i S^ we wszystkioh pasmaoh uzwojenlowyoh dodaja sie wektorowo w ten sam sposób, wskutek osego otrzymuje sie sumaryczna sila elektromotoryczna S^9 która wytwarza wspólny prad J2« Brad ten przy pomoey kazdej z obu ozesoi sil eelektromotoryoznyoh S^2 * RB2 ^^ mo° 0B7nn4 WA2 w*S1^dnia nbp ^^ra J*8* all)0 pobierana z od¬ nosnego uzwojenia / moo dodatnia / albo tez doprowadzana do odnosnego uzwoje¬ nia / moo ujemna /• Kat £ ozasowego przesuniecia fazowego / fig* 7 / miedzy silami elektromotorycznymi S_ *- *±o J**ne£° P**1"* zalezy od polozenia uzwo¬ jen, a wieo takze ed ruohomego przedmiotu, do którego poruszaja sie synchro¬ nicznie uklady odniesienia, Jezeli zalozyc, ze polozenie wyjsciowe jest takie, w którym sily elektromotoryczne B^2 * S^ P°llm4aM *t M1H ***** o&yli, ze f ¦ 0 / fig* 8/1 jezeli ruohony przedmiot przesuwa sie wzgledem i*&q - 7 ~synohronioznego polozenia wyjsolowego o wzgledna dlugosc drogi X / liozono jako dodatnia przy dodatnia kierunku ruohu/, wówozaa, jak to wynika a flg«9f wektory E^ wzglednie Eg^ doznaja osaaowyoh przesuniec fazowyoh wartosoi bezwzglednej K.) = €•(*) /»»/ wzglednie (4) - I W / 1-3B / Znak kazdego tego kata fazowego w sensie czasowego opózniania wzgle- dea polozenia wyjsoiowego liczonego dodatnio otrzymuje sie ze znaku wartosoi X oraz z odnosnej szybkosci posllsgowej wzglednie ozestotllwosol poslizgowaj# Jezeli obydwa znaki sa dodatnie to dodatni jest równiez znak kata fazowego* A wiea 6 - *»&-l-X /14A/ oraz ^ - *9nfi2-f'X /1»/ Wzgledny kat opóznienia sily elektromotorycznej E^ wynosi lub tez uwzgledniajac równania /5/ 1 /8/ ' = -*«.-»*&-£ •# /,}/ Jezeli wzgledne przesunleole X ruohomego przedmiotu w stosunku do synohroni- oznego polozenia wyjsolowego przebiega obszar od 0 / zera / do L 1 - &L I to / f / przebiega obszar od 0 do 2 Jl , ozyli obszar wszelkich mozllwyoh wzglednych polozen od sily elektroaotoryoznej S^ do sily elektromotoryoznej &A2* Mozna zatem wielkosoi r = * Ls S4 '02 *0 okreslic jako " synchronizujacy podzial biegunowy ", gdyz wzgledne przesunle¬ ole 2T$ w stosunku do ukladu odniesienia musi obejmowac, tak jak w maszynie synohronlozne j9 takze oaly oykl wszystkich mozliwych dzialan sily ?Wielkosoi - 8 -i znaki h zaleza tylko od uzwojeniowyoh podzialów biegunowych TA i T8 jak równiez zalezy od tego, osy naped wedlug wynalazku praouje wedlug równa¬ nia /5/ osy tez równania /8/# Z równan /13/ 1 /16/ otrsynuje sie : f - - swi2-fs-X' /17/ a po wprowadzeniu formalnej"ozestotliwosoi synohronisujaoej" uzyskuje sie *-*-£•« / 18 / uwzgledniajac sas równanie /16/ otrsymuje «1q b równan /11/ i /12/ ^/f*= *??S'£ / 19 / ora» / = ¦(h _ Al . T Dla obu szeregowo wlaczonyoh uzwojen W^ i W^ s omowymi 1 indukcyjnymi opor¬ nikami / rozproszeniowymi* /, jak równiez niekiedy s zewnetrznym pos ornym opo¬ rem Z^ / fig* V otrsymuje sie elektrycznie równowartosciowy sastepozy uklad polaczen / fig* 6/t utworzony z bezoporowego i besrozprosseniowego uzwojenia W£ w którym indukowana jest sumaryozna siata elektromotoryczna B2, która za¬ sila zewnetrzny czysto omowy opornik o czynnej wartosci prsewodzaoej AH oraz równolegly do niego zewnetrzny reaktanoyjny opornik o reaktanoyjneJ war¬ tosci Hb / liczonej indukoyjnie dodatnio/* Czynna skladowa J2y pradu uzwojeniowego 3^ / **¦*• 7/f / liczona dodatnia w kierunku sily elektromotorycznej B^ / wynosi wówosas : a skladowa reaktanojl / liczona dodatnio w sensie opóznienia / Jak wynika z fig* 7 czynna moc uzwojeniowa W^* jako wewnetrzny iloczyn wek¬ torów sily elektr ornotoryoznej E^ i pradu J^9 wynosi Naz= m2EK[EU h + EK (K„ cos6 -Jik sin()]/ mi / zas ozynna moc uzwojeniowa W^ / m2 wtórna liozba pasem / Ak-»*Lff« li*Uhcos£ + V»*)7 '23B' Moo ozynna, rzeozywlsele zniweczona w uzwojeniach W^ 1 W^, jak równiez w niekiedy przylaozonyoh skrajnych pozornych oporach 1^ wynosi t N2 = NA2 + NB2 = az li-K„ /»/ i przy przeoiwnyoh znakach przy wartosoiaoh H^ 1 N^ moze ona pod wzgledem swej wartosci byó znacznie mniejsza anizeli te mooe ozesolowe, a nawet,biorac praktycznie, moze zniknac / przy JiH *~0 / ozyste przenoszenie czynnej mooy od jednego uzwojenia ozesolowego do drugiego /* Poniewaz kazda para W^. Y^ 1 Wfi1, WB2, traktowana po jedynoso podle- - 9 -ga prawom napedu asynchronicznego,. ruohomy przedmiot otrzymuje, na skutek dzialania sily wedrujacego pola (fA na uzwojenie W^f moo mechaniczna / liczona dodatnio w sensie napedzania /, która wyraza sie wzorem t a przez dzialanie sily wedrwjaocgo pola 0fl na uzwojenie l_ - *o° meoha- niozna } Z równan /U/, /3A/ 1 /2SA/ wsglednla /1/, /3B/ f /25B/ wynikaja styozne do drogi sil? / lloeono dodatnio * kierunku dodatnia ruohu /, które odpowiadaja aoohaniosnya aoooa oagsolowya s D Na2 / 26A / Nl2 / 26B / 2 TbTbz auaa sas* tyon sil, deialajaoa napedsajaoo lub haaujaoo wynosi / 27 / Z równan /231/i /23B/ 1 /27/ wynika, ze oaZa sila P, wywierana przez obydwa wedrujace pola B na poruszajacy sie s szybkosoia synohro- niozna Y£ przedmiot 1, stycznie do Jego drogi, wyraza sie ogólnie biorac wao- rea $ P = Pc +Ps / 28/ Sklada sie z dwóch sil ozesolowyoh Tfl2 Ati p mM.U^+Lul /29/ rc 2 LTA'fM TB'fB2 J 7 30/ Poniewaz sila ozesolowa Pg stanowi funkcje sinusowa kata £ powiekszonego o kat fazowy, ozyli zgodnie z równaniem /17/ Jest takze funkcja sinusowa z okresem 2T$ polozenia przedmiotu ruchomego wzgledem odnosnego systemu, wy¬ wiera ona, majac posiadac wartosci dodatnie 1 ujemne, na ten ruchomy przed- - 10 -miot dzialanie przyspieszajac* lub opózniajace tj* dzialanie synchronizujace Jak wynika z równania /30/ istnieje z&wsze sila Pg, o ile przynajm¬ niej jedna z obu wartosoi j]H , Hb oraz obie wtórne sily elektromotoryczne KA2' BB2 a* r**3tte od zera« Powyzsze wymaga aby (fA2) = (fB2) =h 0 , oo zaohodzi takze przy stanie spoozynku przedmiotu 1 / Wówczas V£ ¦ 0 jednakze, istnieje sila Pg okreslajaca polozenie przedmiotu w granioaoh odcinka drogi 2T$ | oo ponizej jest okreslone wyrazeniem " synohroniozny stan spoczyn¬ ku"* / Dla Yg - O, tj« gdy fs « O otrzymuje sie zgodnie z równaniami /18/f /19/ dla pierwotnyoh ozestotllwosoi a wiec Ko- -tL /31/ lfJ-lfJ =l /32/ a poniewaz przynalezne pierwotne i wtórne ozestotllwosoi przy stanie spoczyn¬ ku sa jednakowe co do wielkosci 1 kierunku otrzymuje sie takze równanie : VA2,0l = VB2,0I = *O W przeciwienstwie do znanych maszyn synchronicznych, któryoh uzwojenia pradu zmiennego dla esiagnieola * synchronicznego stanu spoozynku " o czestotliwos¬ ci zerowej musza byó zasilane pradem stalym, w napedzie wedlug wynalazku po¬ trzeba jedynie, aby róznica miedzy wartosciami (fA) , (fB) obu ozestotllwos¬ oi pól wedrujaoyeh byla równa zeru* Poczynajac od synohronloznego stanu spo¬ ozynku, oo najmniej jedna z tyoh obu ozestotllwosoi odonyla sie od swej war¬ tosci f0 stanu spoozynku, wskutek ozego przedmiot zostaje wprawiony w ruch synchroniczny z szybkoscia stosunkowo równa kazdorazowej róznicy miedzy war¬ tosciami wspomnlanyoh ozestotllwosoi* Jezeli kazdorazowe ozestotllwosoi pól wedrujacyoh wyrazió w odniesieniu do ieh stanu spoczynkowego / oo do wielko- sol i kierunku / równaniami : oo otrzymuje sie dla kazdorazowej ozestotllwosoi synohronlzaoyjnej, okresla¬ jacej wartosó YK wzór / patrz równania /18/, /19/: 'B2 Za pomooa odpowiedniego wymiarowania wartosci f~ ozestotllwosoi stanu spo - ozynku i stosunku & podzialu biegunowego patrz równania /16/1/19/ mozna zatem przebyó dowolnie daleko rozposcierajacy sie zakres synchronicz¬ nej szybkosci Y„f / wlacznie ze stanem spoozynku 1 w razie potrzeby takze z odwróoeniem kierunku ruohu / bez konleoznosci przejsoia przez zero lub zbll- - 11 -zenla sie do acra jednej tylko a ozestotliwosoi 'a - 'b pola wedrujacego.Posiada to duze anaoaenle w praktyoe, polegajace na tym, te do wysterowania,, dowolnie duzego sakresu, wjetaroaa a reguly aby przynajmniej te osestotliwo- soi, które winny byc zmienne, byly wytwarzane aa pomooa maaayny aynohronioz- nej o dajaoej alf zmieniac liozbie obrotów lub tez aa pomooa Maszyny asynchro¬ nicznej o dajaoej alf zmieniac lloable obrotów / a dzialajacej jako przetwor¬ nik ozeatotliwosoi/, eayll niepotrzebne aa do stosowania tutaj jakiekolwiek naazyny do zalany pradu. Z równan /31/, /34A/ 1 /34B/ wynika, ze Jezeli w czasie biegu obie ozeatotliwosoi pola wedrujacego beda sle zmieniaó wzgledem wartosci stanu apooaynku / sasadniozo do amiany wartosoi Y£ wedlug równania /35/ wystarcza juz aalana tylko jednej oaestotliwosci / i td« kazdo¬ razowo w podporzadkowaniu jej A fi _Ta / «vt / jak to wynika z równania /36/9 ze wówczas obie czestotliwosci wtórne / ose - stotllwosol poslizgowe / aaohowuja bez zmian swoja wartosc stanu spoozynkowe- go tQ pray wszystkich szybkosciach. Baje to niezaleznosc szybkosoi wartosoi zastepozyoh /iN i y^ / fig* 6 / jak równiez sil elektromotorycznyoh BA2 i Sgg pray aalozeniu, ze uzytkowe pole wedrujaoe 0A 1 (pB pozostaja stale| a wiec takze wedlug równan /29/ 1 /30/ niezaleznosc ssybkosoi sily P, wzglednie jej wartosci granioznej / wartesol krytyoanej /, oo jest korzystne pray wielu aastoaowaniaoh napedu wedlug wynalazku. Samo przez sie zrozumiale ze mozna np. przez odpowiednia zmiane wielkosci wystepujaoyoh w niespelnionym juz wówczas równaniu /37/# odnosnie wartosoi 1 anaku, mozna takze oslagnaó pozadana niesaleznosó saybkesoi aily P.Halezy pray tym Jeszcze aaanaozyó, ze opróaa • synchronicznego stanu spoczynku ", istnieja jesaoae inne synohroniozne stany robocze, w których. obie ozestotliwosoi pola wedrujacego sa pod wzgledem wartosoi jednakowe, tj. 1\ « ffi. Stosunek obu ozestotliwosoi posiada wówozaa znak odwrotny niz pray synohronioznym stanie apooaynku / zgodnie a równaniem /18/ wówczas fg ¦ 2f^ » » 2ffi /, wskutek czego dla oaiagnieola tego punktu roboozego aa pomooa syn - chronicznego przejscia od stanu apooaynku, oo najmniej jedna a tyoh ozestotli¬ wosoi musi przejsó przez zero, oo moze byó np. uraeozywistnione aa pomooa ma¬ szyn zmlenlajaoyoh prad w obwodzie pradu odnosnego uzwojenia pierwotnego.Nie synchronizujaca sila ozesolowa Pc / równanie 29 / o ile, przy da¬ nym zastosowaniu napedu wedlug wynalazku, posiada ono nieodpowiednia wielkosc lub kierunek, wzglednie w ogóle aaklóoa 1 w ostatnio wymienionym przypadku, praktyoanie biorao zanikalaby pray /}w—^0 / patrz przyklad 5 /, na jej dzialanie na ruchomy przedmiot ma wplyw przylaczenie dodatkowej, równiez nie synohronizujaoej sily P2 / patrz fig* 10, 11, 13/. Ta sila ?z moze byó wytwa¬ rzana w rózny znany sposób zarówno meohanloanie jak 1 elektromagnetycznie, - 12 -w ostatnim przypadku np« za pomoca dodatkowego asynohronloznego napedu,wzglad nlo takiego* hamowania ruchomego przedmiotu* Do synchronicznego wytwarzania takiej dodatkowej sily mozna niekiedy wykorzystac, pole wedrujaoe przewldzia- ne jus do napedu wedlug wynalazku, o ile posiada ono, w stosunku do ruchome¬ go przedmiotu, wzgledny kierunek ruohu odpowiadajaoy pozadanemu kierunkowi sily Pz tj# o ile odnosna osestotllwosó poslizgowa posiada snak sily Pz* W tym przypadku nie jest potrzebne zadne dodatkowe wtórne uzwojenie 1 raozej wystarcza równolegle do przynaleznego odnosnego wedrujacego pola uzwojenia wtórnego W^ wsglednie W^ wlaezyó opornik odpowiedniej wielkosei* Wspomnia¬ ne uswojenie przewodzi wówosas opróos pradu J^i wspólnego dla obu uzwojen, jeszoze dodatkowy prad J^, który bedac sprzezony tylko z jednym polem wedru- jaoym, dostaroza pozadana sile dodatkowa P-* Wressoie moga byó takze zastoso¬ wane dwa napedy wykonane wedlug wynalazku, dzialajaee na ruohomy przedmiot i mianowioie w taki sposób, ze ioh synohronizujaoe sily ozesolowe sa pod - trzymywane, zas ioh nie synohronizujaoe sily ozesolowe w pozadany sposób na¬ kladaja sie, najkorzystniej przeciwdzialajao sobie, wsglednie niweczac jedna druga / Przyklad 3 /• Botyohosas dla uproszczenia, jak to powyzej wspomniano, obydwa uzwo¬ jenia pierwotne zalozono ze sa nieruchome* Poniewaz jak wiadomo, bezwzgledna szybkosc / Y. wzglednie Y_ / pola wedrujaoego moze byó utworzona przez doda¬ nie jego szybkosol wzglednej wzgledem jego uzwojenia pierwotnego / W.^ wzgle¬ dnie IB1/ do bezwzglednej szybkosol V^ wsglednie V^B tego uzwojenia, nie wplywajac przez te jakkolwiek na dzialanie na dane uzwojenie wtórne / W^ wzglednie Wfi2 / przy danej ozestotllwosol poslizgowej / f^2 wzglednie ffi2 / naped wedlug wynalazku moze takze praoowaó z ruohomymi uzwojeniami pierwotny- Wszystkie wprowadzone zaleznosci zaohowuja przy tym nadal swa waznosc, gdyz wielkosoi t± 1 ffi, odpowiadajace czestotliwosciom zasilania uzwojen pierwot¬ nyoh, byly interpretowane jako bezwzgledno ozestotllwosol pól wedrujaoyeh A 1 0* tj* jako ozestotllwosol te, któro te pola wykazuja wzgle¬ dem odnosnego nieruchomego systemu, np* indukuja w nieruchomym /fikcyjnym / uzwojeniu* Czestotliwesoi fA1 1 fB1, z jakimi sa zasilane ruohome uzwojenia pierwotne W^ i Wfi1 w oelu nadania obu polom wedrujacym ozestotllwosol bez¬ wzglednych fA i fB sa zwiazane z tymi ostatnimi zgodnie z równaniami /1A / 1 /1B/ jak nastepuje : Vt=ZTtfA=ZVAI+Vm h-zu -nf„ + v„ tj* pierwotne ozestotllwosol uzwojen wynosza* biorao ogólnie - 13 -Zgodnie s równaniami /3SA/f /38B/ i /32/ wzglednie /34A/, /34B/ przy napedzie wedlug wynalazku z ruchomymi uzwojeniami pierwotnymi mozna uzyskac takze 1 przy róznyoh wielkosciach pierwotnyoh ozestotllwosol uzwojen t^ , ffi1, synohronlozny stan spoozynku, wzglednie przy pierwotnyoh ozestotliwos- olaoh uzwojen tej samej wartosoi / fA1 / ¦ / ffi1 / mozna otrzymac kazda syn- ohronlozna szybkosc Yg« Jezeli obydwa pierwotne uzwojenia poruszaja sie przy wielkosol odpowiadajacej róznym szybkosciom, przez zmiane oo najmniej jednej z obu szybkosci mozna takze przy fA1 ¦ ffi1 - oonst* - 0 / ozyste wzbudzenie pradu stalego obu uzwojen pierwotnyoh / mozna przejeohaó kazdy dowolny zakres wartosoi Vg, lacznie z synchronicznym stanem spokoju, przy czym / ze zmiana %A i Ke / mozna utrzymac nawet stala wartosc czestotliwosci wtór¬ nej* Dla szczególnego przypadku t fA1 " fB1 ¦ / oonflW i Sign* f^2 " 8i&a« fB2 naP^d wediu8 równania /5/ wynika z równan /38A/, /38B/, /16/f /18/ i /19/, ze Z powyzszego wynika, ze przy pomocy napedu wedlug wynalazku przy jednakowym odnosnie ozestotllwosol, / ozestotllwosó sztywna / zasilanie pierwotnego uz¬ wojenia / np* przy bezposrednim przylaczeniu do sieci / mozna osiagnac przez odpowiedni dobór stosunku podzialu biegunowego JzA sztywny stosunek prze¬ kladniowy dowolnej wielkosol i kierunku miedzy szyDkosoia ruchomego uzwojenia pierwotnego i szybkosola ruchomego przedmiotu* Jezeli poruszaja sie obydwa uzwojenia pierwotne, to ich w róznym stosunku przeniesione szybkosci naklada¬ ja sie na ruchomym przedmloole na podobienstwo napedu planetarnego* Analogicznie do powyzszego mozna stwierdzic, ze takze i przy pomocy wieoej niz dwóch pól wedrujacyoh A t i bezwzglednych czestotliwosci fA, *B, *c, mozna oddzialywac na wspólne dro¬ gi pradu na kazdym ruohomym przedmloole i indukowac w nim prady zmienne,któ¬ ryoh ozestotllwosol, przynajmniej grupowo posiadaja jednakowe wartosci bez¬ wzgledne daje sie osiagnac synchronizujace dzialanie wywierane przez wszyst¬ kie te pola razem* Synchronizujaca sila Pg sklada sie wcwozas z sil czescio¬ wyoh $£ , Ps"* F3"9 t & któryoh kazda przebiega sinusoidalnie poprzez jej podwójny synchronizacyjny podzial biegunowy 2Tj wzglednie przy czym jednak te podzialy biegunowe posiadaja zazwyczaj rózna wielkosc?Ca¬ la sila Pg przebiega wtedy jako trygonometryczna suma nie sinusoidalnie z 0- kresem 2is , przy ozym / %f jest najmniejsza wspólna wielokrotnoscia wartosoi IT^t, |2J*|, |£"| * Przy wieoej niz trzeoh polaoh wedrujaoyoh wi-nlen byó poza ty* wedlug wynalazku spelniony warunek wspólnosol wtórnych dróg pradu 1 równosci wartosoi odnosnych czestotliwosci poslizgowyoh tylko grupowo, przynaJanie] parami* Wówozas kazda a tych grup pól poalada wedlug wynalazku naped dla siebie, powodujacy bez wspóldzialania innej grupy pól po¬ wstawania synchronizujacej sily nadawanej ruohomemu przedmiotowi* Zastosowa¬ nie tego polaczenia poszozególnyoh napedów w jeden naped wielokrotny / w ce¬ lu tlumienia niesynohroniaujacej sily Pc / bylo juz powyzej omówione.Przyklady 1# RównaniemW zostalo stwierdzone, ze przez odpowiednie zasilenie nieru¬ chomych uzwojen pierwotnych, efektywne wartosci obu wtórnych all elektromoto¬ rycznyoh utrzymuje sie jednakowej wlelkosoi B^ ¦ B^ uzwojenia zas wtórne sa wykonane Jako na tyle biedne w rozproszenia / wzglednie ich reaktanoJa rozpraszania jest w zasadzie kompensowana przez wlaczone w szereg kondensato¬ ry/, ze slepa wartosó doohodzl do zera ^f^O • Obydwa podzialy bieguno¬ we sa wymiarowane w stosunku TBh 3/? , jedna czestotliwosó pierwotna wzgle¬ dem jej wartosoi stanu spoozynkowege fQ 0 zmienia sie wedlug wzoru f. ¦ ¦ f0 + A f, natomiast druga czestotliwosó pierwotna pozostaje stala / fB ¦ ¦ f0 ¦ oomst*/ Wówozas dla A t 0 otrzymuje sie : «5 ^ 3 TA wedlug równania / 16 / fs = Af 0 » ¦ / 18 / VA=6TA'Af0 ¦ ¦ /19/ 4r&-«-*f ¦¦ ¦ /"/ jak równiez R T2 H p= o^Uz^h .(i + cosnn 6TA(fD-Af) wediug równan /28/f/29/f/3Q/, Przebieg calej sily P, rozposcierajaoy sie od zera az do napedowej wartosoi najwiekszej rO^az / bez jakiegokolwiek dzialania hamujacego/, na którym kat £ wyznaozaJaoy polozenie wzgledem synohronloznego ukladu odniesienia wzgle¬ dnie przynaleznej dlugosel drogi x jest przedstawiony na fig* 10, na której wyznaczone sa takze kierunki ruchu obu pól wedrujaoyoh 1 napedzanego przed¬ miotu* Stabilne zakresy napedu /w któryoh sila napedowa przy pozostawaniu w tyle napedzanego przedmiotu zwieksza sie / zaznaozone sa przez zakreskowa¬ nie* Ha fig* 10 uwidoczniono nastepnie, w jaki sposób przez dolaczenie dodat¬ kowej sily Pz / tutaj hamujacej / nie synchronizujaca sila ozesoiowa Pg moze byó przekompensowana / kreskowana, przesunieta linia zerowa /• 2* Przyklad ten rózni sie od przykladu 1 tylko w odniesieniu do pierwotnyoh ozestotllwosol, które tutaj przyjete sa obie jako ujemne / pola wedrujace poruszaja sie w kierunku przeolwnym anizeli w przykladzie 1/, przy ozym f^ - »-fQ < 0 ¦ oonst* natomiast fB ¦ - fQ - At* Dla A f 0 otrzymuje sie wówozas - 15TS = 3TA, fs=Af0 VK=6TKAf0, Cala aila P przebiega tutaj hamujaco tylko miedzy serem 1 najwieksza wartos¬ cia PgBaz oo przedstawione jest na fig* 11* Obydwa pola wedrujace poruszaja sie w kierunku przeciwnym do synohroniozneJ szybkosoi Y£# Stabilny zakres hamujacy jest zakreskowany* Azeby osiagnac takze synohronizujaoe dzialanie .napedowe, mozna utyc dodatkowa sile P- / napedzajaca /, która daje odpowied¬ nio przesunieta linie zerowa / kreskowana /• Jezeli ta dodatkowa sila jest wytwarzana np* asynchronicznie przy pomocy osobnego dodatkowego uzwojenia pierwotnego, to jest rzeoza mozliwa, aby dzialala ona tylko do napedu ruoho- mego przedmiotu, jest ona jednak przy pozadanym hamowaniu wylaczona lub nawet jej kierunek zostaje odwraoany, azeby miec wówczas do rozporzadzenia podwój¬ na wartosc Pp / fig. 11 / lub nawet wieksza od maksymalnej sily hamowania / aila krytyozna / / Kippkraft /* Mozna jednak takze przy uniknieciu sil do¬ datkowych postepowac przy napedzaniu zgodnie z przykladem 1 1 dopiero przy hamowaniu przestawic na przyklad 2* Poniewaz, jak to wskazuje porównanie obu przykladów, kazdej wartosei V_ odpowiada w obu przykladach jedna para wartos- ol ozestotliwoscl pierwotnej posiadajaca te same wartosci bezwzgledne/fQ i fq + A t) = (TA)TB 1 tQ zalozone sa jako niezmienne) , to róznloa wystepujaoa tylko w znaku 1 przynaleznosci do obu uzwojen pierwotnyoh, wystarczy zatem dla przelaczenia, zródla pradu obu uzwojen pierwotnyoh zastapic jedno przez drugie 1 przy tym / w celu odwróoenia kierunków ruchu pól wedrujaoyoh/ odwró- elc kolejnosc fazowa loh przylaozen* Za pomoca odpowiedniego ukladu polaczen mozna przy tym poozatek synchronizacyjnego okresu / c « o, x ¦ O / w praoy hamowania przesunac o podzial biegunowy T$ wzgledem polozenia przy napedzie / jak to ma miejsce w fig* 11 w odniesieniu do fig* 10 /, wskutek ozego sta¬ bilne zakresy praoy wzgledem synchronicznego ukladu odniesienia otrzymuja to samo polozenie i przez to unika sie niestabilnosci wzglednie wahan ruohomego przedmiotu przy przelaczaniu* 3* Jezeli obydwa napedy wedlug przykladu 112 zostana wprawione w dzialanie jednoozesnie na ruohomym przedmiocie, to loh synohronizujaoe sily wedlug fig* 12 nakladaja sie, przy zalozeniu jednakowych amplitud 1 wzglednego polozenia uwidocznionego na fig* 10 i 11, natomiast obie niesynchronizujace sily oze- solowe ustaja* Odpada wówozas zarówno stosowanie dodatkowej sily ?z/ obydwa napedy stosownie do wyboru moga takze pracowac z róznymi amplitudami jak rów* - 16 -niez z odchyleniami od oznaczonego polozenia wzglednego/, jak równiez prze - laosanie napedu na hamowanie* Jak wynika z przykladów 1 i 2 ostery uswojenia pierwotne obu napedów moga byó polaozone parami, prsy osym wówozas uswojenie WA1 ^O0t w*bttdsono »a pomooa dwóeh oseetotliwosoi/f' - fQ + A t) i ?A1" - » f0 a uswo jenie Wfi1 sa pomooa pary czestotliwosci ffi1f « - fQ i fBiM ¦ -fQ- 4 f • Poniewaz te cztery ozestotllwosoi sa parami jednakowe oo do wartosoi, do saailania obu uswojen pierwotnych wystarosaja takze dwa, w odpowiedni spo¬ sób wlaozone / np* wedlug fig* 24 / zródla pradu* Jest rseosa oczywista, ze do tyoh kombinacji napedowyoh potrzebne sa tylko dwa uswojenia wtórne na ru¬ chomym przedmiocie, jak to ponizej bedzie jeszcze podane, jak równiez obydwa uswojenia pierwotne moga byó niekiedy polaczone takze w jedno tylko uzwojenie* 4* Naped pracujacy wedlug równania /5/ z sila elektromotoryozna S_ ¦ 0,2? *B2 • h~~°* Efc- 16, *A « - *a + At<09 tB « - fQ + (At) /16 < 0 daje dla At .0* %=§**: «= f A*0 Vx = 2TAAf0 k = hi = - {, = cwt < 0 p=_ ir^EAy fo .(j + _g cosS)^0 Przebieg sily P jak równiez kierunki ruchu pól i przedmiotu sa przedstawione na fig* 13* Nalezy zaznaozyó, ze w odróznieniu do przykladu 2 otrzymuje sie zakres* w którym oala sila dslala napedzajaco, aoskolwiek obydwa pola wedru¬ jace poruszaja sie prseelwkierunkowo wzgledem napedzanego przedmiotu* Wartosc najwieksza / wartosc graniczna / sily napedzajacej jest mniejsza od wartosci sily hamujaoej, co jest korzystnie dla niektóryoh zastosowan wynalazku i ozy- ni zbednym stosowanie sily dodatkowej* 5* Naped pracujacy wedlug równania /S/ s dowolnymi / róznymi / jednak od ze¬ ra wartosoiami sil elektromotorycznych 1^ i S^ j*fc równiez ze znikomo maly¬ mi w stosunku do reaktencjl omowymi opornikami w obwodsie wtórnym* ozyli przy liyi^~~ u i przy stosunku podzialu biegunowego Tb £ -21 przy ozestotli- wosci pierwotnyoh f^ ¦ f Q + A t O i fB ¦ - f q + 1/2 A t 0 zasilaja - oych nieruohome uzwojenia pierwotne, przy A t & otrzymuje sie nastepujaoe oharakterystyczne wielkosci : i = -j-Af0< X = 2TA Af0< Pc=0 p = o = - SitiiEazEbl At . sinS - 17-" ''Sila P przebiega, podobnie jak w przykladzie 3 / fig* 12 / symetryoznie wzgledem linii zerowej, jednakze przebieg tan osiaga sie tutaj za pomooa jedV nego tylko systemu napedowego i bez stosowania sily pomocniczej Pz# Zarówno pierwotne jak i wtórne uzwojenia moga byó wykonane, jak to przedstawiono na fig# 1-4, jak oddzielone od siebie takze miejscowo, uzwo¬ jenia oewkowe z wlasnymi zelaznymi oialami. Uzwojenie wtórne / np,oddzielne uzwojenia oewkowe WA2 wzglednie W^ na wlasnych elalaoh zelaznych 8 i 9 ru¬ chomego przedmiotu wedlug fig, 3 1 4 / sa wtedy przy wykonaniu wielofazowym 0 prawidlowej kolejnosoi faz, polaczone razem wskutek otego powstaje wspólna droga pradu dla pradu wtórnego J , powodujacego synohronizaoje. Najprostszym tego rodzaju ukladem polaczen, który jak to wspomniano na wstepie zostal po¬ dany dla wyjasnienia sposobu dzialania, jest szeregowy uklad polaczen poje- dynozych przynaleznych pasm uzwojeniowych o uzwojeniaoh WA2 1 WB2, przy esym obwód pradu kazdej pary pasem moze byó zamkniety dla kazdej z nioh / otwarty wielofazowy uklad / lub tez obwód ten moze byó zamkniety w sprzezonym ukla¬ dzie polaczen / np* uklad w gwiazde wedlug fig. 3 15/. Jak latwo mozna udo¬ wodnió zarówno poszozególne pasma kazdego uzwojenia dla siebie moga byó jed¬ nak, nie wplywajao ujemnie na sposób dzialania wedlug wynalazku, polaozone w jeden sprzezony system wielofazowy, przy ezym te sprzezone uklady polaczen uzwojen wtórnych moga róznió sie takze od siebie / np* uzwojenie WA9 moze byó wlaczone w trójkat, a uzwojenie W^ * zygzak / 1 dopiero te obydwa sprze¬ zone systemy uzwojen moga byó polaozone razem* Jak wiadomo, klatka krótkozwarta 11 o pretaoh klatkowyoh na kazda pa¬ re biegunów stanowi krótkozwarte m-fazowe uzwojenie jednopretowe* Obydwa ua- wojenia wtórne WA2 i Wfi2 moga byó takze polaozone w jedna krótkozwarta klat¬ ke 10 / fig, 14 /, umleszozona na ruohomym przedmiocie. Poszozególne prety 11 klatki za pomooa polaczen czolowych 12A, 12fi sa polaozone w zamkniety uklad wielofazowy, Przeolwlegla do atojana 6, ozy11 ozesó 11A kazdego preta klatki, sprzezona przy pomocy pola A z uzwojeniem pierwotnym W^, stanowi przewód 1 jednoozesnie pasmo wtórnego uzwojenia Ww, natomiast druga czesc 11fi preta, tworzy wlaczony w szereg z czesola 11^ przewód i pasmo uzwojenia Wfi2* W oelu, uzyskania pelnego symetrycznego systemu wielofazowego, poszozególne prety 11 klatki sa miedzy obu stoJanami tak wygiete, ze klatka 10 rozposciera sie w stosunku do pierwotnego uzwojenia W^ na jego podwójnym podziale biegunowym 2TA / lub na oalkowitej wielokrotnosci tego ostatniego/ wzgledem zas pier¬ wotnego uzwojenia Wg. na 2TB / wzglednie na oalkowitej jego wlelokrotnosol/* Wtórne sily elektromotoryczne EA2 1 E^ posiadaja wówozas dla wszystkich pre¬ tów klatki jednakowe wartosci efektywne oraz jednakowe wzgledne polozenia fazowe, zaznaczone katem £ / fig* 7 /? Powyzsze ma jeszcze miejsoe w przy¬ padku, gdy konstrukcja klatkowa wedlug fig* 14 jest zastapiona konstrukcja wedlug fig* 15 / klatka o zbieznych pretach/. Wówczas tylko efektywne warto- sol sil elektromotorycznych £A2 1 £B2 zmieniaja sie nieco od preta do preta / wraz ze wspólczynnikiem pochylenia preta / jest to jednak praktyoznle bio¬ rac bez znaczenia. - 18 -Jezeli podzialy biegunowe TA i TB pierwotnego uzwojenia niezbyt hardz© sie róznia od siebie, klatka 1Q, tworzaca obydwa uzwojenia wtórne WA2 i W^ moze byc wykonana takze s równoleglymi pretami / fig. 16 / osyli o jed¬ nakowej szerokosci. Szerokosc ta odpowiada najkorzystniej sredniej wartosci 2 Tm , lezacej miedzy Z TA i 2 Ts * Efektywna wartosc sily elektromotory¬ cznej E^2 wzglednie B^ J««t tutaj znowu jednakowej wielkosci dla wszystkioh pretów, zmienia sie jednak wzgledne polozenie tych sil elektromotorycznych od preta do preta, tj* wektor sily elektromotorycznej E^ przebiega, jak to przedstawiono na fig* 17, obszar polozen wzglednych / zakreskowany / ofc kacie fi , przy ozym polozenia graniozne wektora sa wyznaczone przez obydwa skraj¬ ne prety klatki* Dla kazdorazowej wielkosoi i kierunku calej sily P wywiera¬ nej na ruchomy przedmiot miarodajne jest srodkowe polozenie wektora*Ejg* po¬ kazane na fig* 17* Prety skrajne biora nleoo mniejszy udzial w powstaniu tej sily P anizeli wewnetrzne* Jezeli prety klatki, jak to pokazano na fig* 18, przebiegaja ukosnie / co oczywiscie jest mozliwe takze w klatkach wedlug fig* 14, 15, przy ozym w ostatnim przypadku przez zbiezne umieszczenie pretów mo¬ zliwe jest osiagniecie nakladajacego sie na siebie dodatkowego jednokierunko¬ wego skosnego poohylenia /, mozna z jednej strony niepozadane dzialania wyz¬ szych harmonicznych powstajaoyoh w rowkach zmniejszyc lub usunac w znany spo¬ sób / mozna to osiagnac przez zastosowanie poohylyoh zlobków uzwojen stojana/, z drugiej zas strony otrzymuje sie przez to takze normalna sile fjf -P'tancj *]p na wytworzenie której w razie potrzeby mozna, przez odpowiedni dobór ukosnego kata f 9 tak oddzialywac, ze naklada sie ono korzystnie na Inne pionowe do drogi sily, zwlaszcza na ciezar lub sile odsrodkowa ruchomego przedmiotu*Moz¬ na np* jak to przedstawiono na fig* 18, kat f dobrac tak, azeby przy nor¬ malnej praoy tj* wtedy gdy styczna sila P posiada ten sam kierunek oo i szyb¬ kosc przedmiotu 1, sila P« przeciwdziala w dobranym stopniu olezarowi G tego przedmiotu wskutek ozego uzyskuje sie odolazenie i zabezpleozenle odpowled - niej ozesoi mechanicznego prowadzenia przedmiotu 1, a tym samym i zmniejsze¬ nie oporu ruohu, warunkujaoego tarcia* Przy hamowaniu, wobec odwróoenia sily P zmienia swój kierunek takze i sila Pg 1 dodaje sie do ciezaru G wskutek ozego hamujaoe dzialanie sily P jest istotnie wspomagane przez tarole drogi, odpowiadajace sumie sil / £g + £ /• To same dzialanie osiaga sie takze przez odpowiednio skosnie pochylone wtórne uzwojenie oewkowe* Przy napedzie wedlug wynalazku o wiecej niz dwóch uzwojeniaoh pierwotnyoh, które dzialaja na wspól¬ ne wtórne drogi pradu, moga one przy pewnym rozszerzaniu przykladów wykona¬ nia wedlug fig* 14, 15, 16 i 18 byc równiez utworzono przy pomooy krótkozwar- tej klatki* Ze wzgledu na koniecznosc zajmowania pewnej przestrzeni przez naped wedlug wynalazku, a takze biorac pod uwage jego oiezar 1 koszty budowy jest czesto rzeoza korzystna uzwojenie pierwotne przynajmniej ozesoiowo nakladac na siebie tj* wlaozyó je magnetycznie w szereg, np* przez ich umieszczenie na wspólnej czesci zelaznej, wskutek ozego wtedy takze i wytwarzane przez nie pola wedrujaoe odpowiednio nakladaja sie na siebie* Niejednokrotnie jest przy - 19 -tym konieozne, a w kazdym razie korzystne, zapobiegac lub unicestw/id wzajem¬ na indukoje pierwotnyoh uzwojen, zasilanych z róznymi czestotliwosciami,aze¬ by uniknac przenikania napiec obcej ozestotliwosoi do pierwotnych obwodów pradu* Wzajemna indukoja uzwojen pierwotnych moze byc unloestwlona lub przy¬ najmniej znaoznle zmniejszona przy pomooy znanyoh srodków jak np* odpowiedni dobór stosunku podzialki biegunowej oskrzynkowania pasmowego odpowiednia 11- ozbe pasem, szerokosc stref i sprzezone uklady polaczen* Srodki te moga byc zastapione lub tez uzupelnione przez zastosowanie tzw* transformatora od- sprzezonego, przyklad taki ; w przypadku dwóoh nalozonych na siebie i przy tym wzajemnie wzbudzajaoyoh sie uzwojen pierwotnych WA1 1 Wfi1f przedstawiony jest na fig* 19* Transformator odsprzezeniowy 13 posiada dwa systemy uzwojen V£Al * WEB1f ^^re vlaozone sa w szereg z przynaleznymi uzwojeniami pierwot¬ nymi tak, ze bardziej niezawodnie przeciwkierunkówo indukuja one niz te osta¬ tnie / wskutek przeclwkierunkowego wzglednego polozenia fazowego pradów uzwo¬ jen / dzieki czemu wzajemna indukoja oalego systemu WA1, WfiA1 i Wfi1, W£B1 moze zniknac* Azeby wysilek konieczny do takiego odsprzezenia wykorzystac takze do napedu, uzwojenia transformatora odsprzezeniowego 13 / fig* 19 / mozna zasta¬ pic takze przez nakladajaoe sie na siebie uzwojenia pierwotne, przynajmniej drugiego systemu napedowego wedlug wynalazku, wlaozone w szereg z podlegaja- oymi odsprzezenlu uzwojeniami W.. 1 Wfi1, leoz bedace od nioh miejsoowo od¬ dzielone w takim zmienionym polozeniu wzglednym, ze Indukuja one w kierunku przeoiwnym do uzwojen W.., Wfi.# Powyzej wyjasnione odsprzezenle pierwotnego obwodu pradu oboej ozestotliwosol, osiagane przez wlaczenie w szereg przynaj¬ mniej dwóoh systemów napedowych mozna uzyskac takze przy pomooy uproszczone¬ go i zajmuJaoego mniej przestrzeni wykonania uzwojen pierwotnyoh, przedsta¬ wionego na fig* 20* Tutaj wlaozone w szereg uzwojenia pierwotne obu systemów sa utworzone z tyoh samyoh elementów uzwojeniowyoh / oewek / ozyli szeregowy uklad polaczen zachodzi juz w kazdym poszozególnym przewodzie cewkowym i z których to przewodów kazdy przebiega na pierwotnyoh zelaznyoh ozesolach 14 i 15 obu systemów* W przestrzeni miedzy tymi obiema zelaznymi ozesolaml oewki sa w ten sposób odgiete* ze wzgledne polozenie nalozonych na siebie na zelaznej ozesoi 15 uzwojen W.. ^ 1 WB1 2 s^zni sie od wzglednego polozenia nalozonych na siebie na zelaznej ozesoi 14 uzwojen UL. ., Wfi1 . w stopniu potrzebnym do odsprze- zania* Poniewaz da zmiany wzglednego polozenia wohodzi w gre jedynie tylko suma obu odcinków S. i S« / fig* 20 / zasadniczo wystarcza wygiac tylko jed¬ na grupe oewek, jednakze korzystnie jest zastosowac to w obu grupach cewek, azeby utrzymac jak najmniejsza odleglosc miedzy obu zelaznymi ozesciami 14 1 15, wzglednie przez dodatkowe wygiecie w tym samym kierunku obu grup oewek uzyskac na ruohoaym przedmiocie pozadane wzgledne polozenie dróg pradu, przy¬ naleznyoh do obu systemów napedowych* Powyzej podane srodki odsprzezeniowe moga byc rozszerzone takze na napedy wedlug wynalazku o wiecej niz dwóoh uzwojen pierwotnyoh, dzialajaoyoh na wspólne wtórne drogi pradu*Nakladanie 20 -na siebie uzwojen pierwotnych W^^ 1 Wfi1 i z tym pól wedrujacych warunkuje takze przynajmniej nalozenie przynaleznych uzwojen wtórnyoh / WA2, Wfi2 / na ruchomym przedmiooie* Jest jednakze rzeoza znaoanie korzystniejsza uzwojenia te nie tylko nalozyc na siebie - wedlug wynalazku wlaczone razem - /umiesz— ozajao np* w tyoh samyoh rowkaoh wtórnej ozesoi zelaznej /, leoz polaczyc je w ogóle we wspólne uzwojenie wtórne W^, indukowane jednoczesnie przez nalo¬ zone na siebie pola wedrujace 1 badz krótkozwarte badz tez przylaozone do skrajnej impedanojl / analogioanie do fig* 5 /• Jezeli naped wedlug wynalaz¬ ku pracuje wedlug równania /8/, tj* z wedrujacymi polami przemleszozajaoymi sie przeolwkierunkowo wzgledem ruohomego przedmiotu, wówozas dla tyoh oddziel¬ nie umleszozonych uzwojen wtórnych otrzymuje sie przeciwna kolejnosó faz, to nalezy uwzglednic przy wlaozanlu tyoh uzwojen do wspoinyoh dróg pradu* Jezeli takie wedrujace pola sa na siebie nalozone i ponadto podzial biegunowy jest jednakowy9 wówozas przynalezne wielofazowe uzwojenia wtórne, które sa równiez nalozone na siebie 1 wedlug loh czasowo prawidlowej, tj* miejscowo przeolwnej kolejnosci fazowej sa wlaczone jedno po drugim, wywoluja takie same dzialanie jak uzwojenie jednofazowe 1 te wielofazowe uzwojenia wtórne, moga byó zatem polaozone w jedno takie uzwojenie, czyli moga byó zastapione przez takie uz¬ wojenie* Krótkozwarte polaozone uzwojenie Wp moze byó takze utworzone w po¬ staci krótkozwartej klatki, np* wedlug fig* 16 lub 18 / oddzielne czesci ze¬ lazne 6 i 7 daja sie wówczas zastapió przez jedna czesc zelazna, na której sa umieszozone razem, nalozone na siebie, uzwojenia pierwotne /• Poniewaz tu¬ taj przez nakladanie Indukowanyoh pól wedrujaoyoh, co najmniej ozesolowo wspólnosc wtórnych dróg pradu równiez wtedy jest dana, jesli przebieg tyoh dróg pradu nie jest wymuszony przez ksztalt 1 polozenie poszczególnych pre¬ tów klatki, dla osiagniecia dzialania napedowego wedlug wynalazku, wystarcza juz zasadniczo umieszczenie olala przewodzacego / "blachy pradów wirowych"/ nie podzielonego na prety klatkowe 1 polaczenia czolowe, a wiec ciala geome¬ trycznie nie podzielonego na ozlony* Przez tego rodzaju wykonania znanych uzwojen o dajacyoh sie przela- ozaó biegunach, sa pomoca Jednego, wielokrotnie zasilanego uzwojenia pierwot¬ nego mozna uzyskac dzialanie kilku nalozonyoh na siebie uzwojen pierwotnyoh VA1* VB19 Ba8llanJoll * róznymi czestotliwosciami f^ 1 ffi1 1 posiadajacymi rózne podzialy biegunowe Ta ^ TB • Fig* 21, ZZt 23 wyjasniajac przyklad po¬ laczenia dwóoh pierwotnyoh uzwojen o stosunku podzialu biegunowego wynosza¬ cym TB I TA » 2* Jedno uzwojenie pierwotne, wykonane w postaol znanyoh tzw* uzwojen Dahlendera umieszozone w ukladzie polaozen w trójkat / fig* 21/1 przylaozone do zaoisków R., S^, T. trójfazowego zródla pradu o sprzezonym na- pieolu UAi i czestotliwosci fA1, wywoluje pole wedrujace o tej czestotliwosci i podziale biegunowym TA » Takie same uzwojenie w podwójnym ukladzie w gwia¬ zde wedlug fig* 22, przylaozone do zaoisków IU, Sfi, TB Innego trójfazowego zródla pradu o napieolu pasmowym Upi 1 ozestotliwosol ffi1 daje odpowiadajace tej ozestotliwosol pole wedrujace o podziale biegunowym TB= 2Ta • Jak wia¬ domo przy tego rodzaju uzwojeniu otrzymuje sie te rózne podzialy biegunowe 21 -przez to, ze w jednym przypadku / podzial biegunowy TA fig* 21/ poprzez obie szczególnie wykonane i umieszczone grupy cewek kazdego pasma uzwojen np* Wj OC , Wj B pasma I przeplywa prad prad J^, w tym samym kierunku, natomiast w innym przypadku / podzial biegunowy TB fig* 22 / przeplywa przez nie prad (prad JB1/2J w kierunku przeciwnynu Przez wielokrotne zasilanie takiego uzwo¬ jenia mozna uzyskac superpozyoje obu tych przypadków i tym samym polaozenie poszczególnych dzialan, otrzymywanych wedlug fig* 21 1 22* To wielokrotne za¬ silanie moze byó np* urzeozywistulone w ten sposób bez wzajemnego oddzialywa¬ nia na zródla pradu o róznej czestotliwosci, ze trzy pasma I, II, III uzwo¬ jenia Dahlandera sa ze, soba sprzezone nie wedlug fig* 21, 22 lecz sa zasila¬ ne osobno i niezaleznie od siebie czyli przez otwarte systemy trójfazowe* Jak wynika z fig. 21 i 22, kazde a trzeoh pasm uzwojen / np. pasmo I / jest wów¬ czas zasilane osobno w taki sposób, ze do obu skrajnych zacisków / K^cC i K~jV jest przylaczone napiecie U*^ o ozestotliwosol t, i jednoczesnie do srodko¬ wego zacisku Kj i do sztuoznego punktu zerowego 0 / fig* 22 / jest przylaoza- ne napiecie Ufi1 o ozestotllwoscl fg., przy czym oczywiscie para napleó U.., UB1 od Paama do pasma winna byó przesunieta elektrycznie fazowo o 120°* Fig* 23 przedstawia uklad polaczen takiego wielofazowego zasilania dla pasma/WH Af polaozonego uzwojenia pierwotnego* Napleole U., o czestotliwosci t^, jest np* dostarozane przez przetwornik ozestotllwoscl 16 / przyklad wykonania takiego przetwornika jest uwidoozniony na fig* 24 /, którego pierwotne uzwojenie 17 / pokazane jednopasmowo / jest przylaozone do zaoisków sieci / napleole sie¬ ci U„ ozestotliwosol sieoi f„ /, a którego wtórne pasmo uzwojen zasilajaoe pasmo uzwojeniowe W. I poprzez zaciski K^Of i K-.jJ sklada sie z dwóoh polo - wek 18, 19, z których kazda dostarcza napleole czestotliwo U^ 2* Punk* Po¬ laczeniowy obu tych polówek uzwojenlowyoh utworzony w postaol zaolsku Oj•sta¬ nowi zatem w stosunku d« systemu uV-, f., punkt zerowy, który wzgledem srod¬ kowego zacisku KI# stanowiacego równiez punkt polówkowy dla napiecia l^nie posiada zadnego napiecia o ozestotliwosol f\|* Miedzy zaolskami O, iL jest wlaozone pasmo 22 przetwornika ozestotliwosol 20, dostarozajaoe napleoia UB1 o ozestotliwosol ffi1, przy czym pierwotne uzwojenie 21 tego przetwornika / przedstawione tylko jednopasmowo / jest przylaozone do tej samej sleol oo i przetwornik ozestotliwosol 16* Prad Jfi., dostarczany przez uzwojenie 22y rozgalezia sie w punkoie K- na dwie polowy, które / podobnie jak w ukladzie wedlug fig* 22 / przeplywaja przeciwkierunkowo przez obie grupy cewek W^OC IWjf 1 powracaja poprzez polówki uzwojeniowe 18 1 19 z powrotem do uzwo¬ jenia 22* T* obie polówki uzwojeniowe korzystnie jest umiescic w taki sposób / np* nawijajac je jedna na druga /, ze magnetyozne dzialania polówek pradu JB1 2f VTzeVlJ*&ityJQh przez nie przeoiwkierunkówo ustaja, przy czym na zró¬ dlo pradu 16 oddzlalywuje sie przy pomocy pradów J£<1 o aboej dla nich cze - stotliwosoi* Prad JA1 dostarczany przez polówki uzwojeniowe 1&, 19 przeplywa przez obie grupy cewek W-OC i Wjja jednokierunkowo / podobnie jak wedlug fig* 21 / nie przeplywajao zupelnie przez uzwojenie 22, wskutek ozego takze i - 22 -zródlo pradu 20 pozostaje wolne od wplywów oboej czestotliwosci. Pozostalo . pasma / W^ II# W1 II]; / polaczonego uzwojenia pierwotnego sa zasilane w jed¬ nakowy sposób przez odpowiednie, nieuwldooznione na rysunku, pasma wtórnyoh uzwojen przetworników ozestetliwosoi 16 i 20* Pasma pierwotnych uzwojen kaz¬ dego z tyoh przetworników moga byó oozywisoie wlaozone razem w dowolnym sprzezeniu* Jezeli sterowanie szybkosci synchronicznej V- odbywa sie przez zmiane jednej tylko z obu ozestotliwosol f^., ^th ozyli druga czestotliwosc pozostaje stala / patrz przyklady 1 i 2 / i w szozególnosoi moga byó utrzymy¬ wane równymi ozestotliwosoiami sleoi f„ wówozas zamiast przynaleznego prze¬ twornika czestotliwosci, zastosowanego w ukladzie wedlug fig* 23 mozna zasto¬ sowac nieruchomy transformator o analogloznym ukladzie polaozen# Ponadto prze¬ tworniki czestotliwosci moga byó zastapione takze przez generatory* Uzwojenia pierwotne o oboej ozestotliwosol, nieruohome wzgledem sie¬ bie* nalozone na siebie i posiadajace ten sam podzial biegunowy* moga byó po¬ laczone w jedno wspólne uzwojenie, które wtedy winno byó zasilane z dwiema lub kilkoma ozestotliwosoiami* Proste zasilanie o kilku ozestotllwosoiaoh o- trzymuje sie przez prawidlowy fazowo szeregowy uklad polaczen odnosnyoh zró¬ del pradu, dostarczajacych poszozególne czestotliwosci* Poszozególne ozesto¬ tliwosci moga byó takze jednak wytwarzane w generatorze synohronioznym*który jest wzbudzony przynajmniej dodatkowo pradem zmiennym eo najmniej jednej cze¬ stotliwosci* Niekiedy jest rzeoza mozliwa* podobnie jak w przykladzie ukladu polaczen wedlug fig* 23, uniknac zaklócajacego oddzialywania na szeregowo po¬ laczone zródla pradu, powodowanego przez przeplywajace przez nie prady oboej ozestotliwosci, bez konieoznoscl stosowania dodatkowyoh srodków odsprzezenio— wyoh, oo pokazane jest tytulem przykladu na fig* 24* To samo daje uklad pola¬ czen podwójnego napedu wedlug przykladu 3* utworzonego przez nalozenie dwóoh pojedynozyoh napedów wedlug wynalazku* Jak wynika z wyjasnien tego przykladu 39 kazde z obu uzwojen pierwotnych W.,* Wfi. tworzy powyzej wspomniane pola¬ czenie dwóch uzwojen i jest zasilane z dwiema ozestotliwosoiami i mianowioie przy zalozeniu ze wartosc stanu spoozynkowego fQ plerwotnyoh ozestotliwosol jest równa wartosci fg danej ozestotliwosol sleoi - uzwojenie WA1 jest zasi¬ lane z ozestotliwosoia fN i (fN + At) * a uzwojenie Wg1 - z czestotliwoscia -f»-(f»+^f) * Zmienna czestotliwosc jest dostarczana przez przetwornik ozestotliwosol 16, który np* jest wykonany na podobienstwo maszyny asynchro¬ nicznej, przy ozym jednak, w celu zaoszczedzenia piersoieni slizgowyoh pier¬ wotne uzwojenie, wlaozone jako sprzezone, jest tutaj umieszczone w wirniku 23 / to pierwotne uzwojenie nie jest przedstawione na fig* 24, zas na fig* 23 jest oznaczone liczba 17/1 poprzez pierscienie slizgowe 24 jest przylaczone do sieci, natomiast uzwojenia wtórne 18 i 19 sa umieszczone w stojanie*Wirnik 23 jest napedzany z liczba obrotów n~ w kierunku obiegu pola obrotowego liozo¬ ne go dodatnim wzgledem wirnika 23* W uzwojeniu wtórnym 16 jest Indukowana za¬ tem czestotliwosc / fN + At/f której odohylenie A f od wartosci stanu spo¬ czynkowego f„ jest mniej wiecej jednakowe co do wielkosoi i znaku liozbie ob- - 23rotów n^* Poniewaz szybkosc synchroniczna y f jak to podano w przykladach 1 i 2 zmienia sie mniej wieoej jednakowo jak A f, przeto VK, Jest, odnosnie wiel¬ kosci i kierunku proporojonaIna do kazdorazowej liczby obrotów n~ przetworni¬ ka ozestotliwosoi* Kazde pasmo niesprzezonego wtórnego uzwojenia przetwornika 16 sklada sie znowu z polówek uzwojeniowyoh 18, 19, któryoh punkty polaczen sa przylaczone do sieci, prawidlowo co do fazy• Polówka uzwojeniowa 18 dostar¬ czala zatem pradów J^ o ozestotliwosoi wtórnej ffN + At) zas sieó - pradów JAl" ° 0B93t0tli*0S0i f]| do pierwotnego uzwojenia WA1* Uzwojenie pierwotne Wfi1 jest w stosunku do uzwojenia WAi przylaczone z zamiana dwóch pasem,o o da-- je przeciwny kierunek ruohu jego wedrujaoego pola i formalnie wyraza sie ujem¬ nym znakiem przynaleznych czestotliwosci* Uzwojenie Wg1 otrzymuje od polówki uswojenlowej 19 prady JB1" o ozestotliwosoi - (fN + At) , zas sieó - prady JB1 o ozestotliwosoi - fN* Poniewaz / patrz fig* 24 / w stosunku do uzwojen , *A1 i WB1 pr^dy fu-1 * JB1M " PrB8tl,orilllca ozestotliwosoi sa przeoiwne, prze¬ to, jak to wynika z równan /17/ 1 /30/* okresy synchronizacyjne obu pojedyn- ezyoh napedów posiadaja polozenie wzgledne wedlug fig* 10 i fig* 11, wskutek ozego przez ioh nalozenie otrzymuje sie zamierzony przebieg sily wedlug fig* 12* Za pomoca odpowiedniego ulozenia uzwojen WA1 i W£1, oraz przynaleznych* polaczonych wedlug wynalazku uzwojen wtórnych W^p i WB2 na ruchomym przednio— oie, umozliwione zostaje prady J^' 1 J^,f utrzymywaó w stosunku do uzwojen wtórnyoh 18, 19 przynajmniej w przyblizeniu jednakowej wielkosci i fazy i po¬ dobnie prady J^t"* jr^m noga byó utrzymywane w stosunku do sieol o mniej wieoej tej samej wielkosci i o mniej wleoej tym samym polozeniu fazowym*Wów- ozas jak to wynika z fig* 24 przez sieó nie plyna znaczniejsze prady obcej ozestotliwosoi* natomiast prady sieciowe, przeplywajaoe przeoiwkierunkowo przez polówki uzwojenlowe 18, 19 praktycznie przestaja istnleó odnosnie ioh dzialania na przetwornik czestotliwosci 16* Uzwojenia W^ 1 Wfi1 moga byó albo nalozone na siebie* albo tez polaczone ze soba w jedno uzwojenie W^* Uzwoje¬ nie to, analogicznie do przykladu przedstawionego na fig* 21, 22, 23 jest wów¬ czas wykonane w rodzaju znanyoh uzwojen o dajaoyoh sie przelaozaó biegunach w stosunku 7j • Ta « 3 : 2 i zasilanych ozterokrotnle* Wykonanie wtórnych uzwojen na ruchomym przedmiocie odbywa sie przy polaozonych uzwojeniach wtórnyoh w ten sam sposób oo 1 przy uzwojeniach na¬ kladanych na siebie* Dla tyoh obwodów pradu uzwojen pierwotnych, któryoh czestotliwosc jest przewidziana zmienna, leoz nie w oelu sterowania szybkosci synohronioz- nej V~* nadaja sie dowolne zródla pradu o odpowiedniej mooy i czestotliwosci* a wieo zarówno istniejaca sieó / np* wedlug fig* 24 /, przylaczona nielciedy - poprzez transformatory, jak i wlasne generatory lub przetworniki* Ogólnie blorao dla uzyskania pól wedrujacych, potrzebnyoh do napedu wedlug wynalazku korzystnie jest stosowaó wielofazowe zródla pradu* aozkolwiek niekiedy wy - starczaja takze jednofazowe zródla pradu oraz rozdzial / Phasenspaltung/ w uzwojeniaoh samego napedu wedlug wynalazku np* znanego rodzaju, stosowanego - 24 -w jednofazowych silnikaoh asynohronioznyoh* Do zasilania tych pierwotnyoh uz¬ wojen lub przylaozen uzwojen pierwotnyoh, których czestotliwosc w celu stero¬ wania synohronioznej szybkosol Y£ winna byc zmienna, nadaja sie bads prze - tworniki czestotliwosci bads tez wlasne generatory* Jako przetworniki czesto¬ tliwosci moga byc zastosowane zarówno maszyny asynohroniozne jak równie* ma¬ szyny do zmiany pradu* Uzycie maszyn asynohronioznyoh jest korzystniejsze ze wzgledu na ich prostote oraz niezawodnosc praoy, przy ozym maszyny te daja napiecie praktyoznle proporcjonalne do ozestotliwosoi, dzieki czemu* daje sie osiagnac daleko idaca niezaleznosc ezestotliwosoi od wielkosoi pól wedruja- oyoh, powodowanych przez przylaczone uzwojenia pierwotne* Te przetworniki jednakze nie pozwalaja1na zasilanie uzwojen pierwotnyoh takze z czestotliwo— soia zerowa* co niekiedy moze byc pozadane* Nadaja sie do tego przemienniki pradu, które moga byc ponadto w znany sposób wykonane tak, azeby oddawane przez nie napiecie pozostawalo niezalezne od ozestotliwosoi, lub tez aby np* przez bezst©pniowa zmiennosc za pomoca podwójnych zespolów szozotek byly bez¬ posrednio zalezne od ozestotliwosoi w sposób pozadany* Dalsza zaleta takich maszyn jest to, ze za pomooa nich przetwarzanie ozestotliwosoi elektrycznej mooy czynnej jest mozliwe bez pobierania wzglednie oddawania mooy mechanicz¬ nej / jak to ma miejsce zasadniozo w przetwórnikaoh asynohronioznyoh /« dzie¬ ki ozemu uzyskuje sie sterowanie beamoone szybkosol synohronioznej V_* Przy zastosowaniu przetworników ozestotliwosoi do sterowania szybkosci synchroni¬ cznej VK korzystnie jest zarówno te przetworniki* jak i pierwotne uzwojenia napedu nie posiadajace zmiennej ozestotliwosoi, zasilac ze wspólnego zródla pradu, np* z sleol lub z generatora* jak to przedstawione jest na fig* 23 - 28* Daje sie wówczas zawsze uzyskac uzaleznienie szybkosoi synohronioznej tylko od kazdorazowej liozby lub liczb obrotów przetwornika ozestotliwosoi / np* ng na fig* 24 / oraz to* -Ae szybkosc ta jest zabezpieozona od niepoza¬ danego oddzialywania na nia powstajacych niekiedy wahan ozestotliwosoi sieci lub ozestotliwosoi generatora f^ * tQ / patrz równania /31/ do /35/ oraz przyklady 1 - 5 /? Jezeli te przetworniki ozestotliwosoi sa zastapione przez generatory synchroniczne o zmiennej liczbie obrotów, wówozas naped tyoh gene¬ ratorów moze sie odbywac poprzez przekladnie sumujaoa / przekladnie planetar¬ na / / przekladnie obiegowa /• W tym przypadku kazdorazowa liozba obrotów ge¬ neratora sklada sie z zasadniozej liozby obrotów i z nalozonej na nia dodat¬ kowej zmiennej liozby obrotów, sluzaoej do sterowania szybkosoi synchronicz¬ nej V~* Jezeli zasadnicze liozby obrotów generatorów sa synohroniozne dla ozestotliwosoi t~ sieci zasilajaoej naped, wzglednie jezeli nie istnieje za¬ silanie z sleoi, wówozas za pomoca dowolnego wspólnego napedu, utrzymywanego w odpowiednim sztywnym stosunku, mozna uniknac jakiegokolwiek wplywu wahan ozestotliwosoi sieol lub tez zmian szybkosol wspólnego napedu, dajaoego za¬ sadniozo liczby obrotów, na szybkosc synchroniczna V~* jezeli pierwotne uzwojenia napedu wedlug wynalazku lub przynajmniej jedno z nich jest wykonane jako ruchome, to ozestotliwosoi, z jakimi te uzwo¬ jenia sa zasilane, sa sobie równe i sa niezmienne, jak to powyzej juz wyja- - 25 -sniono. Jezeli zasilanie odbywa sie od wspólnego zródla pradu, to Jest przy tym takze 1 tutaj osiagalna niezaleznosc obeonej szybkosoi synchronicznej V«. od wahan czestotliwosci tego zródla pradu* Przy napedzie wedlug wynalazku najprosoiej jest wyprowadzic te llozby obrotów, wzglednie szybkosci / liozby obrotów przetwornika ozestotliwosoi, powiekszone o liozby obrotów generatora, szybkosoi pierwotnego uzwojenia /, dzieki zmiennosoi szybkosoi, któryoh ma byó ona sterowana, zaleznie od nloh liniowo, szybkosó synohroniozna odprowa¬ dzac, za pomooa bezposredniego sprzegla, wzglednie poprzez przekladnie o sztyw nym stosunku, od tyoh ozesol instalaojl, któryoh ruch daje synohroniozny uk¬ lad odniesienia napedu* W okraglyoh np* krosnaoh tkaokioh szybkosó obiegowa tworzenia przesmyku musi pozostawac zsynchronizowana z szybkoscia ruchomego przedmiotu - czólenka 1 jest nadawana za pomooa kazdorazowej liozby obrotów glównego walu krosna* Z tej zaleznosci wyplywa wniosek, ze przez wolne od po¬ slizgu 1 posiadajace sztywny stosunek przekladniowy odprowadzanie powyzej wspomnianyoh szybkosoi, okreslajacych szybkosó synohroniozna V„/ np* llozby obrotów przetwornika czestotliwosci, od glównego walu / uzyskuje sie synchro- nizm ozólenek we wszystkioh stanaoh roboozyoh* Jezeli sterowanie szybkosoi czólenka odbywa sie przy pomooy ruohu uzwojenia pierwotnego np* uzwojenia W., wówczas dzieki dobraniu odpowiednio duzego stosunku przekladni Vg/VVA mozna szybkosó obrotowa YWA tego uzwojenia ograniczyc do tak niewielkiej wartosoi, iz dzialanie masy ozesol ruchomych / uzwojenie i jego czesc zelazna / - ina¬ czej anizeli w przypadku znanych napedów sprzeglowyoh - pozostaje bez znacze¬ nia* Bezposrednie pobieranie energii elektrycznej, potrzebnej do napedu wedlug wynalazku, tj* dokonywane bez stosowania urzadzen dodatkowych z ist- niejaoej sieci daje bardzo prosta konstrukoje instalacji, takie jednak bezpo¬ srednie pobieranie tej energii posiada dwie nledogodnosoi, a mianowicie z jednej strony pierwotne uzwojenia i przetwornik trzeba dopasowywac do kazdo¬ razowych wartosoi napiecia i ozestotliwosoi sieoi, oo podraza instalacje z drugiej zas strony nastepuje wówozas przy unieruchomieniu powodowanym wyla¬ czeniem sieoi, niesynohroniozny zanik ruohu lub tez hamowanie ruohomego przedmiotu, oe w wielu przypadkaoh zwlaszcza przy okraglych krosnaoh tkaokiohf jest niedopuszczalne* Te ostatnia niedogodnosc mozna usunac przez równolegle wlaczenie do instalaojl urzadzen przylaozonyoh do sieoi, które przy wylaoza- niu sieoi, dzialaja samoczynnie jako zastepcze zródla pradu* Takim zastepczym zródlem pradu moze byó np* stale równolegle wlaozana maszyna synohroniozna, zaopatrzona w dostateczne masy rozmaohowe, nleozynna przy normalnej praoy lub tez pracujaca jako wytwarzacz pradu slepego w razie zas wylaozania sieoi ma¬ szyna ta winna pracowac jako generator, zastepujacy wylaozona siec i zasila- jaoy wówozas naped wedlug wynalazku przy pomooy swej nagromadzonej energii kinetycznej, dzieki czemu synohronlzm ruohomego przedmiotu zostaje zachowany az do unieruchomienia takiego przedmiotu* Zamiast takiej maszyny synchronicz¬ nej mozna takze, jak to przedstawiono na fig* 24, zastosowac kondensator*Kon¬ densator 26 przy normalnej praoy sluzy do kompensaoji mooy bezwatowej/Blinó - 26 -lelstungskompensatlon / napedu wedlug wynalazku i dlatego jest nastrojony wraz z jego wejsolowa opomosola lndukoyjna na rezonans przy ozestotllwosol sieci* Jezeli uszkodzona siec zostaje wylaczona np* przy porno07 wylacznika . 25, wówczas kondensator 26 wraz ze wspomniana opornoscia indukcyjna wejscio¬ wa tworzy obwód drgan, drgajaoy z ozestotliwosoia zblizona do czestotliwosci sieci, przy ozym ozynna moc synohronloznego napedu jest pobierana, az do u- nieruchomienia tego napedu z energii zawartej w tym obwodzie drgan* Energie obwodu drgan wystarczajaca do krótkiego czasu hamowania ruohomego przedmiotu uzyskuje sie przez odpowiednia wielkosc pojemnosci kondensatora 26 i wejsoio- wej biernej wartosol instalacji napedowej, zwiekszonej niekiedy przy pomocy równolegle wlaczonych oewek dlawikowych* Najkorzystniej jest jednak zrezygno¬ wac w ogóle z przylaozenia napedu wedlug wynalazku bezposrednio do sieci 1 naped ten zasilac z wlasnego generatora, zaopatrzonego w wystarczajace masy rozruchowe i napedzanego poprzez sprzeglo lusnikowe / sprzeglo o swobodnym biegu / przez dowolnego rodzaju silnik* Przy zaklóceniu napedu generatora za¬ pewnione jest tutaj dalsze zasilanie synohronloznego napedu az do unierucho¬ mienia ruchomego przedmiotu przy pomooy energii kinetycznej mas rozruchowych* Ponadto wszystkie ozesol instalaoji, z wyjatkiem napedu generatora, sa wtedy uniezaleznione od istnienia wzglednie od rodzaju sieol, 00 przy masowym wy- konozenlu napedów do okreslonego oelu / np* do okraglych krosen tkackioh/ za¬ pewnia jednakowe loh wykonanie* Generator moze byó niekiedy zastapiony przez przetwornioe /np* przez jednotwornikowa przetwornioe zasilana z sieci pradu stalego/, a sprzeglo o biegu wolnym moze byó zastapione przez równej wartosci urzadzenie elektryoz- ne, które w przypadku zaklócenia, zapobiega powrotnemu przejsciu na praoe z sieol zasilajacej przetwornioe / takim urzadzeniem sa np* ogniwa blokujaoe na stronie pradu stalego jednotwornikowej przetwornioy /• Zamiast jednego gene¬ ratora, jak to juz powyzej wspomniano, mozna takze, przy ozesoiowym lub oal- kowitym wyeliminowaniu przetwornika ozestotllwosoi, zastosowac dwa lub kilka generatorów, których dodatkowe liozby obrotów, sluzaoe do sterowania szybko¬ sci synchronicznej Yg moga byc przekazywane poprzez przekladnie obiegowa na¬ tomiast, zasadnicze liczby obrotów sa pobierane najlepiej od wspólnej masy rozruchowej, która przy pracy normalnej jest napedzana przez dowolnego rodza¬ ju silnik poprzez sprzeglo o biegu wolnym* Poniewaz normalnie tylko ozesoi wspólnej drogi, a tym samym kazdora¬ zowo tylko czesc pierwotnyoh elementów uzwojeniowyoh, jest pokryta przez wtórne uzwojenia przedmiotów ruohomyoh* czyli pozostala czesc tyoh elementów uzwojeniowych nie jest sprzezona, uzwojenia pierwotne wykazuja duze rozpro¬ szenie* Powoduje to z jednej strony odpowiednie zapotrzebowanie mooy biernej / slepej / tych uzwojen, z drugiej zas strony duzy spadek napiecia rozprosze¬ nia daje odpowiednio niskie wartosol maksymalne / wartosol krytyczne /. sily synchronizujacej, jak równiez przewaznie niepozadana niezaleznosc oboiazenio- wa uzyteoznego natezenia pola, a zatem i normalnych magnetycznych sil pocia- - 27gowyoh, wywieranyoh na ruchome przedmioty* Fig* 25 przedstawia przyklad ukla¬ du polaczen do kompensowania indukoyjnosoi rozproszenia uzwojen pierwotnyoh lacznie z niepozadanymi dzialaniami takiego rozproszenia* Dla przejrzystosci rysunku zarówno tutaj jak i na fig* 26 - 28, uwidooznione jest tylko jedno pasmo kazdego uzwojenia* Kazdemu pasmu pierwotnego uzwojenia W^.* które jest zasilane przez sleó lut) inne zródlo pradu napieciem UN 1 niezmieniajaoa sie czestotliwoscia f^, jest wlaczony kondensator 27* który jest tak wymierzony* ze jego pojemnosciowy spadek napleoia znosi spadek napiecia rozproszenia uz¬ wojenia WA1* Poniewaz czestotliwosc sieci fg, praktycznie biorac jest stala* kompensacja ta zachowuje sie we wszystkich stanach robeozych* Pierwotne uzwo¬ jenie W^j jest zasilane od wtórnego uzwojenia 22 asynchronicznego przetworni¬ ka czestotliwosci 20) ze zmienna czestotliwoscia ffi1* Jezeli przed uzwojeniem Wfi^ równiez jest wlaczony kondensator to tylko dla okreslonej wartosci cze¬ stotliwosci fB1 otrzymuje sie kompensacje indukoyjnosci rozproszenia* W celu unikniecia tej niedogodnosci, kompensacje uskutecznia sie w pierwotnym obwo¬ dzie przetwornika czestotliwosci 20, posiadajacym praktycznie stala czesto—, tliwosó* Równolegle do pierwotnego uzwojenia 21 tego przetwornika jest wla - ozony kondensator 28, bedaoy w rezonansie z indukoyjnosola tego uzwojenia przy ozestotliwosoi f„ tj* tworzy obwód blokujacy* Wskutek tego przy biegu jalowym przetwornika 20, przetwornik ten jak równiez kondensator 28 / przy pominieciu elektrycznie pokrytych strat biegu jalowego / nie otrzymuje w ogó- 1* zadnego pradu sieci, natomiast przy obciazeniu pierwotny prad sieci JBN jest proporcjonalny, a w odniesieniu do przetwornika - przeoiwfazowy do wtór¬ nego pradu JB1* Nastepujacy wówczas w uzwojeniach 22 i Wfi. spadek napiecia rozproszenia jest mniej wieoej równy iloczynowi / Jg.* f-. /* Odpowiada to, bedao zredukowane na stronie pierwotnej, poniewaz ohodzi tutaj o maszyne a- synohroniozna spadkowi napleoia proporcjonalnemu do iloczynu / J™* f«/,który to spadek wobec tego, ze fg ¦ oonst* jest pfaktyoznle kompensowany we wszyst¬ kich stronach roboozyoh przy pomooy kondensatora 29, przez który przeplywa prad sieci J™, wraz z pierwotnymi spadkami napleoia rozproszenia* W tym u- kladzie polaczen sila elektromotoryczna, indukowana w uzwojeniu 22, wskutek dzialania kondensatora 29 jest w stosunku do jego wartosol biegu jalowego, zwiekszona o kazdorazowy wtórny spadek napleoia rozproszenia, tj* uzwojenie WB drujaoyoh wywolywanych przez to uzwojenie tak, jak gdyby bylo ono i przetwor¬ nik czestotliwosci 20 wolne od rozproszenia, zas ten ostatni byl przylaczony swa strona pierwotna do sieci* Dzieki temu uzyteczne pola wedrujaoe uzwojenia Wfi1 pozostaja niezalezne od ozestotliwosoi 1 obolazenia* Jezeli uzwojenie W^^ ma byó zasilane nie z sieci, jak to przedstawiono na fig* 25, lecz równiez od przetwornika ozestotliwosoi, to dla uzwojenia tego mozna zastosowac taki sam uklad polaczen jak i dla uzwojenia Wfi1* Jest rzeoza oczywista, ze przy pomooy tego ukladu polaozen mozna takze uzyskac czesciowa kompensacje lub przekom- pensowanle / tfberkompensation / spadków napiecia rozproszenia* - 28 -Fig* 26 przedstawia przyklad ukladu polaozen do transformatorowego azeregewego ukladu polaozen pierwotnyoh uzwojen V^,i Wg. ohooj czestotliwo¬ sci* Aaynohroni:,zny przetwornik ozestotliwosoi 20, zasilajacy uzwojenie ffi1 bo zmienna czestetliwosoia, podobnie jak i w ukladzie wedlug fig, 25 jeat kompensowany odnosnie jego pradu bieg* jalowego przy pomocy kondeuaatera 28j umieazezonego równolegle do pierwotnego uzwojenia 21* Prad Jj, pobierany ¦ aieoi i posiadajacy ezeatotliwosei aieoi t^ jest zatem znowu proporcjonalny i przeoiwfazowy do pradu Jfi1« Poniewaz pierwotna uawojenie W^ Jeat wlaozone w asereg z pierwotna atrona praetwornika ozestotliwosoi, prad J»^ jeat lden- tyoany z pradem aieoi Jjf a wieo zwiazany równiez s pradem ?_.« Kondenaator 30 laczy funkoje kondensatorów 27 i 2£ ukladu wedlug fig* 25 tj* kompensuje on spadki napieoia rozproszenia obu pierwotnych uswojen W^i ¥_ i praetwor¬ nika ozestotliwosoi 20 w pozadanej mierae we wasystkioh atanaoh roboezyeh* .Pig» 27 wyjasnia uklad polaozen do transformatorowego aaeregewego u- kladu polaoaen obu pierwotnyoh uzwojen WA1i Wfi1 w aaatoaowaniu do tego przy¬ padku w którym obydwa uswojenia winny byó zasilane ze smiennymi esestotliwor- solami* Uzwojenie W^ jeat tutaj snowu laallane przez wtórne uzwojenie 22 a- oynohronioznego praetwornika ozestotliwosoi 20, którego pierwotne uawojenie 21 jeat kompensowane odnosnie beswatowego pradu biegu jalowego / Leerlauf - Blindatron / aa pomeoa równolegle wlaczonego kondensatora 28* Aaynohróniosny przetwornik ozestotliwosoi 31 zasilajacy uzwojenie W., sa pomooa wtórnego u- swojenia 33 jeat zaopatrzony równolegle do pierwotnego jego uswojenia 32f w kondensator rezonansowy 34, dzialajaoy analogicznie jak kondenaator 28* Oby¬ dwa pierwotne obwody pradu 21, 28 1 32, 34 przetwornika sa polaosone s sie¬ cia w szereg poprzez kondenaator 35, osy11 przewodza staly prad aieoi J«* Poniewaz ten prad sieoiowy zgodnie s powyzszymi wywodami, jest zwiazany od¬ nosnie wielkosci i polozenia fazowego zarówno z pradem JAi uzwojen, jak 1 niezaleznie od tego - z pradem JB1 uzwojen, obydwa te prady uzwojeniowe mu¬ sza byó wzgledem siebie mniej wieoej jednakowe we wazystkloh atanaoh robo - ezyoh 1 pozostawac w tej aamej fazie w odniesieniu do pierwotnej strony prze¬ twornika, aozkolwiek prady te posiadaja w ogóle niejednakowe 1 niezalezne od, siebie czestotliwosci zmienne / wskutek liezby obrotów przynaleznego przetwor¬ nika /• Kondenaator 35 kompensuje, niezaleznie od kazdorazowych oseatotllwo- soi wtórnyoh, spadki napiecia rozproszenia wazystkloh uzwojen* Okoliosnosó, ze wzajemna zaleznosc pradów J*., Jfi1 odpowiada faktyoznle szeregowemu ukla¬ dowi polaozen, moze ona byó wyjasniona przy pomocy nastepujaoego przypadku krancowego* Jezeli np* uzwojenie W^ zoataje odlaczone, ozyll prad J^ zani¬ ka, to pierwotne uzwojenie 32 tworzy wraz z kondenaatorem 34 obwód blokuja¬ oy, który blokuje prad J„ 1 pobiera calkowite napleoie aieoi Ug« Wskutek tego przetwornik 20 pozostaje bez napleola dzieki ozemu prad Jfi1 równiez za¬ nika, jak gdyby jego wlasny obwód/uzwojenie Wfii / byl otwarty* Z wyjasnionyoh na fig* 26 i 27 przykladów transformatorowego szere¬ gowego ukladu polaozen dwóoh, ewentualnie takze kilku pierwotnych uswojen o - 29obcej ozestetliwosoi napedu wedlug wynalazku wynika z Jednej strony moznosc . ossozednosol na kondensatoraoh, sluzaoych do kompensaoji spadków napieoia rozproszenia, s drugiej zas strony mozna osiagnac takze to, ze wzajemne induk¬ cyjne oddzialywanie tyoh uzwojen, przy ioh nalozeniu na siebie lub polaozenluj pozostaje praktycznie nieosynne bez koniecznosci stosowania szozególnych srodków odsprzezeniowyoh w stosunku do pierwotnej strony przetwornika 1 w stosunku do sleei* Wreszoie za pomoca wymuszonej proporcjonalnosci pradów J^ Jfi1jpierwotnyoh uzwojen osiaga sie takze wspólna zaleznosc tyoh pradów od czestotliwosci fA1, ffi1 pierwotnych uzwojen. Przyklad taki pokazany jest na fig* 28* Obydwa przetworniki czestotliwosci 20 i 31 sa wlaczone w ten sam sposób, jak w ukladzie wedlug fig* 27* odpada tutaj jednak kondensator 35 gas obydwa uzwojenia WA1, Wfi1 sa zaopatrzone w dodatkowe wstepne oporniki o za¬ leznej czestotliwosci, którymi np* sa dla uzwojenia W^ - kondensator 38, zas dla uzwojenia !_, -kondensator 36 oraz równolegle do niego wlaozony dlawik 370 Za pomoca odpowiednich wielkosci 1 zaleznosol ozestotliwosoi tyoh wstep¬ nyoh oporników nie trudne jest osiagnac, ze obydwa prady uzwojeniowe J.. 1 , Jfi. 1 tym samym takze wywolywane przez nie pola wedrujace zwiekszaja sie sa¬ moczynnie wraz z róznioa / f^ - ffi1/ a wleo takze wraz z szybkoscia V_ ru* ohomego przedmiotu* Wraz z ta szybkoscia wzrasta wówczas z jednej strony war¬ tosc krytyocna sily synohroni&ujaoej, z drugiej zas strony takze i pionowe do drogi, magnetyozne sily pociagowe wywierane na ten ruchomy przedmiot przez pola wedrujace. Przy krzywej drodze mozna te korzystnie wykorzystac np* do zmniejszenia dzialania sily odsrodkowej ruchomego przedmiotu, które to dzia¬ lanie zwieksza sie równiez wraz z szybkoscia* Magnetyczne sily pociagowe, pionowe do drogi, dzialajace na zelazne ozesol ruchomego przedmiotu, moga byc wyzyskane do odoiazenia drogi przedmio¬ tu od Innych pionowych do drogi sil, jak np* eiezaru a zwlaszcza sily odsrod¬ kowej tego przedmiotu* Ostatnio wymienione odciazenie jest bardzo wazne sz- ozegolnie w okraglyoh krosnach tkackich / fig. 1,2/ azeby uniknac ocieranie sie nitek osnowy 3, staczajacych czólenka 1 lub przesuwania z ioh prawidlowe¬ go polozenia* Jest rzeoza zrozumiala, ze sily pooiagowe nie powinny byc o wiele wieksze od przeciwdzialajacych sil odsrodkowyoh, inaczej bowiem wyste¬ puje jednakowe szkodliwe dzialanie na wewnetrzna strone drogi ozólenka* Dla¬ tego tez wypadkowa magnetycznych sil pociagowyoh nalezy ograniczyc do odpo¬ wiedniej wartosol oo do jej wielkosci i kierunku, aczkolwiek jeszoze korzyst¬ niej jest te wypadkowa dopasowac samoczynnie do kazdorazowej sily odsrodkowej przy wszystkich szybkosolaoh* Przy nie nalozonych na siebie lub nie polaczo¬ nych uzwojenlaoh pierwotnych tj* gdy odnosnie pola wedrujacego powstaja nie¬ zaleznie od siebie w róznyoh miejscach przynaleznyoh do nich zelaznyoh. czesci ruchomego przedmiotu, wypadkowej magnetyoznyoh sil pooiagowyoh mozna nadac kazda dowolna wielkosc i kierunek* Jezeli np* w przedstawionym na fig. 1 u- kladzle ozesol zelaznych 6 17, zaopatrzonych w pierwotne uzwojenia W^ 1 Wg, przy którym to ukladzie uzyteczne pola wedrujace (f ., - 30 -oiwleglyoh stronach w ruohomym przedmlooie 1 1 tam nawraoaja do zelaznych ozesoi 8 19/ fig* 3/* ozesoiowe sily poolagowe, powodowano przez obydwa po¬ la, sa sobie przeoiwne, wskutek czego oalkowlta sila przez odpowiednie roz¬ lozenia zupelnie zanika lub tez moze byó ograniozona do wartosoi róznloowej skierowane] promieniowo do wewnatrz lub na zewnatrz* Jezeli natomiast pola wedrujace powstaja na tej samej stronie, wzglednie przy nalozeniu - w tym samym mlejsou ruohomego przedmiotu, wówczas oozywisole podtrzymuja sie one wzajemnie odnosnie magnetycznego dzialania sil pooiagowyoh* Jak przedstawio-r no na fig* 29, sila poolagowa moze byc przez wedrujaoe pola np, przez pole, wywolywane przez pierwotne uzwojenie W^. umieszozone w zlobkach zelaznej cze¬ sci 6, zmniejszona w ten sposób, ze ozesó zelazna 8, zaopatrzona we wtórne uzwojenie W.2, a umieszczona na ruchomym przedmiocie, wskutek nasyoenla tylko ezesolowo zamyka pole / kreskowana linia sily / druga zas czesc pola /pelna linia sily / zamyka sie poprzez zelazne i najlepiej nieruchome jarzmo 39,od¬ dzielone szczelina powietrzna od ozesoi zelaznej 8 i przynalezne do ozesoi pierwotnej* Miedzy jarzmem zwrotnym 39 a ezesola zelazna 8 powstaje zatem si¬ la poolagowa przeciwdzialajaca sile pociagowej powstajaoej miedzy czesciami zelaznymi 6 i 8* Nasycenie na tylnej stronie ozesoi zelaznej 8 moze byó uzu¬ pelnione lub zastapione przez umieszczenie w tej tylnej stronie ulegajaoyoh namagnesowaniu warstw posrednioh / szozelin powietrznyoh /• Dalsze rozwlnle- ole tych ostatnio wymienionyoh srodków prowadzi do konstrukcji przedstawionej na fig* 30* Czesc zelazna 8 pokazana na fig* 29 jest tutaj zastapiona przez pojedyncze zeby 40 najkorzystniej utworzone z blach 1 nie spojone ze soba fer¬ romagnetycznie* Fola wedrujace np* nalozone na siebie, / uzwojenie pierwotne WAlf WB1 al* umieaBOBOne wspólnie w rowkach czesci zelaznej 6 / wystepuja za¬ tem na pewnej niewielkiej ozesoi, przeohodzaoej poprzeoznle przez posrednie przestrzenie zebów, poza ruohomy przedmiot 1 powracaja do jarzma 39* Przez uwldooznlone na fig* 30 uksztaltowanie zebów w ozesoi zelaznej 6 i zebów 40, z któryoh te ostatnie sa szersze na stronie zwróconej do ozesoi zelaznej 6 i sa zwezone na stronie przeciwnej* mozna osiagnac to, ze magnetyczna gestosó linii sil w szczelinie powietrznej miedzy zebami 40 a jarzmem 39, jak to schematycznie uwidoczniono na rysunku, jest przewaznie znacznie wieksza ani¬ zeli w szczelinie powietrznej miedzy tymi zebami 40 a ozesola zelazna 6* Po¬ niewaz sila pociagowa wywierana przez dany strumien magnetyozny jest mniej wleoej równa kwadratowi gestosci linii sil, z jaka ta sila wohodzl wzglednie wychodzi, mozna przy pomocy ukladu wedlug fig* 30 uzyskac nie tylko ustanie, leos nawet i odwrcoenle oalkowltej sily pociagowej, która przebiega wówozas w kierunku jarzma 39* Fig* 31 1 32 przedstawiaja Inne uksztaltowanie ozesoi zelaznej przy pomocy którego ostatnio wymienione dzialanie moze byó uzyskane, w jeszoze wiekszym stopniu* Jak wynika z fig* 31 przewidziane jest tutaj tak* ze jarzmo 39 wykonane najkorzystniej z blachy i sluzaoe do nawrotu pól wedru¬ jacych, które tutaj np* sa wywolywane przez wspólne uzwojenie w , umiesz¬ ozone na zelaznej ozesoi 6 / polaczenie dwóch pierwotnyoh uzwojen mniej wle¬ oej tak, jak na fig* 23/* Poniewaz zeby 40 stanowiaoe przewody magnetyozne - 31 -dla przejscia pól wedrujaoyoh sa jednakze tuta] w przeoiwienstwie do fig#30, «aopatrzone w blachy przebiegajace równolegle de ioh przestrzeni posrednich, zawierajaoyoh uzwojenie pierwotne, dzieki temu moze byó osiagniete suniej- ssenle ioh przekroju poprseosnego w kierunku od zelaznej ozesoi 6 ku jarzmu 39 przez odpowiednie saniejssenle loh roaposoierania sie w kierunku plonówjm do drogi / fig. 32 /.Wskutek tego s jednej strony daje sie uzyskac wiekszy stosunek gestosci linii sil obu ssozelln powietrznyoh, anizeli przy wykona¬ niu wedlug fig* 30, z drugiej zas strony utrudnia ten rodzaj ublaohowanit; / ukladu blaoh / zebów 40 utrudnia takze zamykanie sie ozesoi pól wedruja - oyoh wewnatrz ruohomego przedmiotu / od zeba do zeba /, przeoiwdzialajaoe o- pisanemu oddzialywaniu na sile pociagowa. Drogi ruohomego przedmiotu w przed- stawionych tutaj konstrukojaoh najkorzystniej jest wykbnaó w postaoi krótko- zwartyoh klatek / np. wedlug fig. 16 /, w któryoh konoe ioh pretów 11 / fig# 30, 31 / przypadaja w ozolowyoh polaozenlaoh 12 / fig. 32 /, zas te prety 11 leza pomiedzy zebami 40* Jezeli klatki te sa wykonane z zeliwa i mianowicie odlane dokola zebów 40, pozwala to na uproszozenle budowy napedowyoh ozesoi przedmiotów i czynia konstrukoje bardziej zwarta* Calkowite uniknieoie mag- netyoznych sil poolagowyoh jest mozliwe do uzyskania przy swobodnym utrzymy¬ waniu ruchomych przedmiotów przez ozesoi zelazne przewodzaoe pola, ozyli np. przy usunieciu zebów 40 / fig* 30 1 31 /• Powoduje to jednak wskutek znaoz- nego aagnetyoznego oporu posredniej przestrzeni miedzy zelazna ozesola 6 i jarzmem 39, uwarunkowanej wlelkosol miejsca potrzebnego na wtórne drogi pra¬ du, bardzo duze pobieranie biernej aoey / Blindleistungsaufnahme / uzwojen pierwotnyoh, oo ogranioza moznosó zastosowania tego srodka. W tyoh szozegól- nyoh przypadkach w któryoh zapotrzebowanie moey biernej gra podrzedna tylko role mozna usunaó ponadto takze i Jarzmo 39, a niekiedy takze 1 same zelazne ozesoi uzwojen pierwotnyoh, ozy11 napedzanie uskuteoznlaó wówozas za pemooa pól wedrujaoyoh, zamykajaoyoh sie w przestrzeni powietrznej dokola pierwot¬ nyoh uzwojen i przy tym sprzezonyoh z wtórnymi drogami pradu, oo powoduje, najwyzej nieznaczne elektrodynamiczne odpyohanie miedzy pierwotnymi uzwoje¬ niami 1 ruchomym przedmiotem.Jak to pokazano tytulem przykladu na fig. 33 / okragle krosno tkao- kie / przy pomooy magnetyoznyoh sil poolagowyoh mozna osiagnac pionowe do drogi / tutaj równolegle do osi / sily P» , które przebiegaja prostopadle do glównego kierunku tyoh sil poolagowyoh uwarunkowanego rozmieszczeniem ozesoi zelaznyoh i uzwojen / tutaj kierunek ten jest promieniowy /. Moze to byó po¬ wodowane przez stozkowe uksztaltowanie zelaznej ozesoi jarzma 39, wzglednie w uzupelnieniu lub w zastepstwie tego srodka - przez osiowe przestawienie zelaznych ozesoi ruohomego przedmiotu / czólenka 1 /, przejmuJaoyoh pola , wzgledem srodkowej plaszczyzny przynaleznej oylindryoznej zelaznej ozesci 6.Dzieki temu daje sie np. osiagnaó odciazenie drogi od ciezaru przedmiotu 1, które wówozas w przeciwienstwie do dzialania ukosu wtórnyoh dróg pradu wedlug fig. 18, moga byó utrzymywane niezaleznymi od kazdorazowej wlelkosol 1 kie- - 32 -runku sil stycznyoh do drogi* Jezeli pierwotne uzwojenia sa zasilane przez proporo jonalne do ezestotllwosoi napleola, oo otrzymuje sie np# przy asyn - ehronioznyoh przetwornikaoh ozestotliwosel o stalym napieolu pierwotny* 1 ozestotliwosoi, a ponadto spadki napicoia rozproszenia w obwodzie pradu tyoh uzwojen sa kompensowane niezaleznie od ozestotliwosoi / np* wedlug fig* 25/ , to wedrujaoe pola i tym samym takze magnetyozne sily poolagowe pozostaja nie¬ zalezne od jakiejkolwiek szybkosci 1 obciazenia napedu* Jezeli potrzebna jest niezaleznosc szybkosci magnetyoznyeh sil pocia¬ gowych, np. dopasowanie do kazdorazowych sil odsrodkowyoh ruohomego przedmio¬ tu, wówczas mozna to osiagnac albo za pomooa znanyoh srodków do zmiany napie- ola w pierwotnym obwodzie pradu / np* za pomooa obrotowych lub skokowyoh transformatorów, szybkiego regulowania w obwodzie wzbudzajaoyoh generatorów synohronlcznyoh, zmlennikowyoh przetworników ozestotliwosoi, zwlaszcza z pod¬ wójnymi zespolami szozotek, zmiennych oporników /, które to srodki steruje sie w zaleznosoi od kazdorazowej szybkosoi albo tez bezposrednio za pomooa odpowiednioh ukladów polaozen uzwojen pierwotnyoh z opornikami zaleznymi od ozestotliwosoi / np* wedlug fig* 28 /• Poniewaz jest jednakze znaoznle korzy¬ stniej wedrujaoe pola urzadzenia napedowego, ze wzgledu na prostote i nieza¬ wodnosc praoy / np* odnosnie krytycznej wartosci sil styoznyoh do drogi/uczy¬ nic niezmieniajaoymi sie lub tylko nieznacznie zmieniajacymi sie, mozna mag¬ netyczne sily pociagowe, sluzaoe do odoiazanla drogi, wzglednie ioh dopasowa¬ nie do kazdorazowyoh sil odsrodkowych, wywolywac oalkowlole lub ozesolowo takze za pomooa dodatkowych pól, sluzacych nie do napedu, a dzialajacych naj¬ korzystniej na szozególne zelazne czesci ruchomego przedmiotu* Zaohodzaoym niekiedy pulsaojom magnetyoznyeh sil pooiagowyoh mogaoym wykonywac zaklócajaoe drgania ruohomego przedmiotu, jak równiez silne mecha¬ niczne zuzywanie 1 halasy, mozna zaleznie od przyozyny powstawania albo zapo¬ biec albo tez oalkowlole usunac przy pomooy podanych ponizej srodków* Znane w maszynach elektrycznyoh tzw* pulsaoje zlobkowe moga byc unieszkodliwione w znany sposób przez odpowiednie dostosowanie wartosci stosunku pierwotnej i wtórnej podzialki zlobkowanej, jak równiez przez ukosny przebieg zlobków* Srodek ostatni dziala przeoiwko styoznej sile górnych fal* Fole wedrujaoe, które bez nakladania sie na inne, powstaje we wtórnej ozesoi zelaznej, która podobnie jak odnosne uzwojenie wtórne, rozposciera sie w kierunku styoznym na podwójnym podziale biegunowym lub na jego oalkowitej wielokrotnosci, powoduje mianowicie magnetyczna sile pooiagowa, pozostajaoa . odnosnie jej wartosci, czasowo stala, punkt przylozenia której to sily oscy - luje jednak w kierunku styoznym do drogi* Przez umieszozenie dwóoh lub kilku niezaleznie od siebie nawinietych wtórnych czesci zelaznych, posiadajaoyoh w stosunku do odnosnego pola wedrujacego odpowiednie miejscowe przesunieoie fa¬ zowe, mozna osiagnac ustanie tyoh drgan w punkcie przylozenia sily w odnie - sieniu do wypadkowej poszczególnych sil pooiagowyoh.Nalozone na siebie pola wedrujace o róznym podziale biegunowym i/lub - 33 -o róznej oo do wielkosci i kierunku ozestotliwosoi poslizgowej / róznosc oze¬ stotliwosoi poslizgowej wedlug przykladu 3 w ukladzie polaozen wedlug fig.24/ powoduje drganie interferencyjne odpowiednio do wlelkosoi wywieranyoh przez te pola wspólnych sil pociagowych. Drgania te moga byc zmniejszone przez wzgledna skosnosó pierwotnyoh i wtórnyoh dróg pradu / skosnosó zlobków/, Jak równiez przez umieszczenie dodatkowych wtórnyoh ozesoi zelaznych nleuzwojo - nyoh lub inaczej uzwojonych / otrzymuje sie fazowe przesunieoie skladowyoh drgan interferencyjnych/. Calkowite ustanie takich drgan daje sie uzyskac przez naped wielokrotny, tj.. umieszczenie kilku samoistnie uzwojonyoh wtór - nyeh ozesoi zelaznyoh, które odnosnie sprzezonyoh z nimi a nalozonyoh na sie¬ bie pól wedrujacych, posiadaja odpowiednie przesunieoie fazowe drgan interfe¬ rencyjnyoh. To fazowe przesuniecie moze byc uzyskane przy pomooy niejednako¬ wych podzialów biegunowych lub tez przez miejscowe / np. soieoie elementów uzwojenia analogloznle do fig. 20 / wzglednie czasowe, przesunieoie fazowe wzgledne / osobne zasilanie pierwotnych uzwojen / podlegajaoyoh nakladaniu wedrujacych pól poszozególnyoh napedów ozesolowyoh# Przy pomooy takich uksztaltowan wzglednie rozmieszczen czesol zelaznych, które umozliwiaja znik¬ niecie wypadkowej magnetycznej sily pooiagowej / np. wedlug fig* 1,30,31,32 / mozna oozywisoie tlumic takze i pulsaoje sily pociagowej. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Elektryczny naped do jednego co najmniej przedmiotu, poruszajaoego sie po z góry wyznaczonej drodze, w szozególnosoi do czólenek okraglego krosna tkackiego, poruszajaoyeh sie synohronioznie do obiegowego wytwarzania os¬ nowy, znamienny tym, ze jest zaopatrzony w czesc pierwotna, wywolujaca o- gólne pole, zawierajace oo najmniej dwa elementarne pola wedrujaoe, na kazdym zas przedmiocie, poruszajacym sie wzgledem skladowej ozesoi tej pierwotnej ozesoi sa umieszczone drogi pradu, na które te pola wedrujaoe ., oddzialywuja wspólnie, przynajmniej ozesoiowo, przy czym bezwzglednym cze¬ stotliwosciom pól wedrujaoyoh sa nadane takie wartosol, odpowiadajaoe za¬ chowywane J szybkosoi poruszaJaoego sie przedmiotu, które ozestotliwosolom pradu indukowanych w tych drogach pradu, nadaja, przynajmniej grupowo,jed¬ nakowe wartosol bezwzgledne.

2. Naped wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze daje sie osiagnac ozestotllwosc bezwzgledna przynajmniej jednego z elementarnych pól wedrujacych.

3. Naped wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze czesc pierwotna sklada sie przynajmniej z dwóch oddzielnyoh ozesoi skladowych wytwarzajaoyoh ogólne pole, z których przynajmniej jedna jest ruchoma.

4. Naped wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze zmiana bezwzglednyoh ozestotli- wosol pól wedrujaoyoh odbywa sie przez zmiane przynajmniej jednej z tyoh - 34 -czestotliwosci, z jaka sa zasilane pierwotna elementy uzwojeniowe* 5* Naped wedlug Jednego z zastrz* 2 - 4, znamienny tym, ze bezwzgledne ose - stotliwosol pól wedrujaoyoh osiaga sie przez zmiane azybkosoi przynajmniej jednej s ruohomyoh ozesoi skladowyoh ozesoi pierwotnej* 6* Naped wedlug zastrz* 5, znamienny tym, ze przynajmniej pewna liozba pier¬ wotnyoh elementów uzwojeniowyoh jest zasilana pradem o tej samej ozesto - tliwosci, ewentualnie pradem stalym, potrzebne zas do napedu róznioe abso¬ lutnej ozestotllwosol przynaleznyoh pól wedrujaoyoh sa wywolywane za porno- oa ruohu tyoh elementów uzwojeniowyoh* 7« Naped wedlug jednego z zastrz* 2-6, znamienny tym, ze zmiany bezwzgled¬ nych ozestotllwosol pól wedrujaoyoh, potrzebne do zmiany szybkosci ruoho- mege przedmiotu* uskuteoznia sie w ukladzie / Zuordnung / utrzymujacym niezmienna wartosó ozestotliwosbi pradów indukowanych we wspoinyoh drogaoh pradu tego przedmiotu* 8* Naped wedlug jednego z zastrz* 2 - 7 znamienny tym, ze bezwzgledna oze — stetllwosó przynajmniej jednego * elementarnych pól wedrujaoyoh dzialaja¬ cych na ruohomy przedmiot, daje sie zmieniaó w stopniu umozliwiajacym o- slagnieele kazdej wartosci potrzebnej do pracy, lacznie z wartosoia zero¬ wa szybkosci przedmiotu* 9* laped wedlug jednego z zastrz* 1 - 8, znamienny tym, ze pola wedrujace sa zestawione w niezalezne od siebie pod wzgledem swego dzialania grupy, z . któryoh kazda stanowi oddzielny naped, zas te poszczególne napedy sa pola¬ czone w naped wielokrotny* 10* laped wedlug jednego z zastrz* 1-9, znamienny tym, ze sposród elemen - tarnyoh pól wedrujaoyoh, dzialajacych na ruchomy przedmiot, przynajmniej jedno porusza sie w kierunku przeciwnym w stosunku do innych* 11* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 10, znamienny tym, ze wszystkie pola wedrujace kazdego poszczególnego napedu poruszaja sie wzgledem ruchomego przedmiotu, jednokierunkowo, niekiedy zas takze przeoiwnle w stosunku do tego kierunku ruohu* 12* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 10, znamienny tym, ze sposród elemen¬ tarnych pól wedrujaoyoh kazdego poszozególnego napedu przynajmniej jedno porusza sie przeoiwkierunkówo wzgledem innyoh? 13* Naped wedlug jednego z zastrz* 1-12, znamienny tym, ze za pomoca dodat¬ kowych, nlesynohronizujaoyoh sil meohanioznyoh lub elektromagnetycznych zakres ogólnej sily dzialajaoej synchronizujaco zostaje przeniesiony w kazdorazowo zadanej mierze do zakresu o dzialaniu napedzajacym lub hamuja¬ cym / np* fig* 10 i 11 /• 14* Naped wedlug zastrz* 13, znamienny tym, ze do wytworzenia sily dodatkowej wykorzystane jest oo najmniej jedno elementarne pole wedrujace napedu,przy czym najkorzystniej równolegle do dróg pradu, sprzezonych z tym wedrujaoym polem, jest wlaczony opór, przewaznie omowy, 15* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 14, znamienny tym, ze czestotliwosci - 35 -elementarnyoh pól wedrujaoyoh posiadaja jednakowe wartosci bezwzgledne,ru-t ohomy zas przedmiot porusza sie przy tym s przynalezna szybkoscia rózna od zera* 16* Naped wedlug jednego z zastrz* 1-15, znamienny tym, ze drogi pradu na ruchomym przedmiocie sa utworzone w postaoi wspólnego uzwojenia, np* w po- staol klatki lub zwlaszoza przy nalozonyoh na siebie elementarnyoh polach wedrujacych, ewentualnie jako drogi pradu geometryoznle niezespolone* 17. Naped wedlug jednego z zastrz* 1-16, znamienny tym, ze rozposcieranie sie dróg pradu na ruohomym przedmiocie w kierunku ruchu jest równe parzy¬ stej wielokrotnosoi biegunowego podzialu pola wedrujaoego, sprzezonego z odnosnym miejsoem* 18. Naped wedlug zastrz. 16, znamienny tym, ze przy nalozonyoh na siebie ele¬ mentarnych polach wedrujaoyoh rozposcieranie sie wspólnych dróg pradu na ruchomym przedmiocie w kierunku ruohu jest równe sredniej wartosoi podwój¬ nego podzialu biegunowego oddzialywujaoyoh elementarnyoh pól wedrujacych* 19* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 18, znamienny tym, ze przez zastosowa¬ nie tzw* transformatorów odsprzezeniowych, posiadajaoyoh przeoiwkierunkowe sprzezenie magnetyczne, ezynl sie oalkowioie lub ozesoiowo nieozynna wza¬ jemna indukoje pierwotnych uzwojen / fig* 19 /• 20* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 19, utworzony z przynajmniej dwóoh na¬ pedów pojedynczyoh, znamienny tym, ze kazdy z tyoh pojedynczych napedów jest zaopatrzony w nalozone na siebie uzwojenia pierwotne, posiadajace róz¬ ne w stosunku do siebie polozenie, przy czym uzwojenia pojedynczych syste¬ mów napedowych, prowadzaoe jednakowe czestotliwosol sa wlaozane szeregowo* 21* Naped wedlug zastrz* 20, znamienny tym, ze wlaozone w szereg uzwojenia pierwotne sa utworzone* przynajmniej czesciowo z jednakowych elementów uz- wojenlowych, rozposoierajaoyoh sie co najmniej na dwóoh systemaoh napedo - wyoh, przy czym przez sciecie / Soherung / przynajmniej pewnej liczby tych elementów uzwoJeniowyoh ioh wzajemne polozenia w kazdym z przynaleznyoh sy¬ stemów sa rózne / fig* 20 /• 22* Naped wedlug jednego z zastrz. 1 - 21, znamienny tym, ze uzwojenia pier¬ wotne, wywolujaoe rózne elementarne pola wedrujace, sa polaozone przynaj¬ mniej ozesoiowo* 23* Naped wedlug zastrz* 22, znamienny tym, ze wspólne drogi pradu ruchomego przedmiotu sa utworzone jako dzialajaoe jednofazowo* 2A-* Naped wedlug zastrz* 22 lub 239 znamienny tym, ze polaczone uzwojenia pierwotne sa przylaczone do generatora synchronicznego, który jest wzbu - dzany przynajmniej dodatkowo pradem zmiennym, co najmniej o jednej czesto¬ tliwosci* 25. Naped wedlug zastrz. 22, znamienny tym, ze elementarne pola wedrujace o róznym podziale biegunowym sa wywolywane przez wspólne wielokrotnie zasila¬ ne elementy uzwojeniowe, umieszczone i wlaczone tak, jak uzwojenia o daja- cyoh sie przelaczac biegunach najkorzystniej w otwartym pasmowym ukladzie polaczen / fig. 23 /• - 36 -'26* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 25, znamienny tym, ze w oelu zmienno* soi nadawanych ozestotliwosoi, pierwotne uzwojenia sa zasilane przez prze¬ tworniki ozestotliwosoi ze zmienna llozba obrotów, okreslajaoa ozeatotli- wosó, przy ozym te przetworniki ozestotliwosoi sa przylaczone w korzystny sposób do tego samego zródla pradu, wraz z istnieJaoymi niekiedy uzwoje - niami pierwotnymi, prowadzacymi stala czestotliwosc / np* fig. 25 /• 27* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 26, znamienny tym, ze w oelu osiagnie¬ cia zmiennosci ozestotliwosoi uzwojenia pierwotne sa zasilane przez wlas¬ ne generatory, przy ozym ich naped odbywa sie w korzystny sposób poprzez, przekladnie sumujaoe o wspólnej podstawowej liozbie obrotów niekiedy syn- ohronioznej z sleola* 28* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 27, znamienny tym, ze okreslajaca oze- stotliwosó liczba obrotów urzadzen sluzaoyeh do zmiany bezwzglednych oze¬ stotliwosoi pól wedrujacych, jest nadawana takim czesciom instalacji/glów¬ nemu walowi okraglego krosna tkackiego / od któryoh odprowadzane sa takze te zabiegi roboose do których musi bys synchronicznym bieg ruchomego przedmiotu* 29* Naped wedlug jednego z zastrs. 1 - 28, znamienny tym, ze posiada urzadze¬ nie pomoonloze, które przy wylaczaniu z dzialania sródla energii, przewi¬ dzianego do normalnej praoy, przejmuje samoosynnie, z wlasnego zapasu e- nergii, dalsze zasilanie napedu az do przepisanego t j* synchronicznego u- stania biegu ruchomego przedmiotu* 30* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 29, znamienny tym, z* w kazdym pasmie pierwotnego uzwojenia wlaczony jest przynajmniej jeden przetwornik ozesto¬ tliwosoi a równolegle do niego wlaczone sa kondensatory, azeby spadek na¬ piecia rozproszenia w zasilanym przez ten przetwornik pierwotnym uzwojeniu napedu byl kompensowany, przynajmniej ozesolowo, niezaleznie od ozestotli¬ wosoi zasilania / np* fig. 25 /• 31 • Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 30, znamienny tym, ze sluzace do jego zasilania przetworniki ozestotliwosoi sa na stronie pierwotnej polaozone w szereg ze soba, a niekiedy takze i z pierwotnymi uzwojeniami napedowymi, nlezasllanymi poprzez takie przetworniki, przy ozym najkorzystniej równo¬ legle do pierwotnej strony poszczególnych przetworników wlaczone sa kon¬ densatory, azeby kompensowac ich prad biegu jalowego / np* fig* 26, 27 /• 32* Naped wedlug zastrz* 31, znamienny tym, ze jest zaopatrzony w zalezny od ozestotliwosoi opór w co najmniej jednym z transformatorów w szereg wla - ozonyoh pierwotnych uzwojen napedowyoh, przy pomooy którego prady we wszy¬ stkich tych uzwojeniaoh, przy zachowaniu jego stosunku, warunkowanego transformatorowym szeregowym ukladem polaczen, staja sie zalezne od oze - stotliwosoi tego uzwojenia, w którego obwodzie lezy opornik zalezny Qd ozestotliwosoi / fig* 28 /• 33* Naped wedlug jednego z zastrz* 1 - 32, znamienny tym, ze sily dzialajaoe na ruchomy przedmiot, przebiegajaoe pionowo do drogi 1 powodowane przez - 37 -magnetyczne pola, aa wykorzystane do oo najmniej ozesoiowej kompensaoji niepozadanych sil masowych, 34# Naped wedlug jednego z zastrz. 1-33, znamienny tym, ze jego ozesoi od¬ dzialywujace na uksztaltowanie i rozdzial ogólnego pola aa uksztaltowane i miejsoowo rozmieszczone w sposób, pozwalajacy na osiagniecie oo najmniej czesciowego usunieoia sil, normalnyoh do drogi, dzialajacych na ruchomy przedmiot, a wychodzacych z pól wedrujaoyoh. 35• Naped wedlug zastrz* 34, znamienny tym, ze ozesoi skladowe czesci pier¬ wotnej sa umieszczone po obu stronach drogi ruohomego przedmiotu, która posiada ksztalt, pozwalajacy na przejsoie przynajmniej pewnej czesci ogól¬ nego pola, gestosc zas linii sil w obu szczelinach powietrznych miedzy ru¬ chomym przedmiotem a obustronnie umieszczona ozescia pierwotna jest rózna, oo osiaga sie przez wymiarowanie przynaleznych przekrojów poprzecznych przejscia* 36. Naped wedlug jednego z zastrz. 1-32, znamienny tym, ze czesó pierwotna i ruohome przedmioty, lub tez jeden z nloh, jest pozbawiony ozesci fero - magnetycznyoh, zwlaszcza ozesci zelaznych. 31: Naped wedlug jednego z zastrz. 1 - 36, znamienny tym, ze drogi pradu na ruchomym przedmiocie, w oelu wytworzenia normalnych do drogi sil, sa sko¬ sne wzgledem normalnej drogi. 38. Naped wedlug jednego z zastrz. 1 - 37, znamienny tym, ze drogi pradu na ruchomym przedmiocie przebiegaja skosnie wzgledem przewodów, wzglednie zlobków uzwojen pierwotnyoh, w stopniu zapewniajacym dostateczne zmniej¬ szenie lub dlawienie pulsacji. 39* Naped wedlug jednego z zastrz. 1-38, znamienny tym, ze posiada przynaj¬ mniej dwie oddzielne wtórne ozesci zelazne oraz przynalezne drogi pradu na ruohomym przedmiocie rozmieszozone w polozeniu wzglednym wskutek ozego sty¬ czne do drogi drgania punktów przylozenia, magnetyoznyoh ozesciowyoh sil pooiagowyoh, normalnyoh do drogi, pozostaja bez wplywu na polozenie wypad¬ kowej tyoh sil pociagowych. Osterreichisohe Textilmasohinenfabrik G. Josephy's Erben Zastepoa : Kolegium Rzeczników Patentowyoh - 38 -na.2co AAn_Q9LL Uj tf r/g. 7 r/cy.P x^0noi.ior±gJ3rygj5_ wu l Jairia.19 13 W* fA1 M 'EAL °JUA1ffA1 We 'EB1 D^h w, BI na.20 15 Ki,2 wB1r2 \n WAV WB1,i ^W^ ^^S^t H 5/ sDoi. 23 19 16 rs K,*r r^J ga '.* HM 17 ^ « f ^ 5 0/ =5 JVW\rJ1 rx 2/ i rJ30 /C/ Wfl A/Mr ¦s-Wj -•4?—*Lr/2"hLrf?-4lr— ¦l/c V* 24 'ioi.24 4 PAr-4/A 23 41%: 18 4$\A: L K, F-J b & A" L"""r^/ " Ó y O , Ó v ' Wv//v-/o =5 A r/c ifó A 25 26Un ELoJ* ett; Un_ -*\ ±27 20J _TlgJ6_^fN=f0 T5 M/WH MAA/W W/ t ^ 4* 30 m -w 28 ^ MMAr-i 35± ca/i;" MM/H ¦^ wr.Ej.9M. "\k JN'JN #- MAAAr ^ . -AAAAr-1 ¦' ^*AA^ uwyw _i lii UnJn M/WIr ^ HMAr-1 *"L« U 33=L t - t* .•i AAMrJ 22^21 3/W£ rid.29 w* Um^ra L^J •^ ife Brnot. 30 Hi t wB1 rigJL ria.32 F"'i'd. 33 Wj \Pn J^l! PL