Opublikowano dnia 10 czerwca 1958 r.HrUk IjjBlIOTE $w» POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40895 KI. 21 g, 7 VEB Werk fur Signal-und Sicherungsteclmik Berlin*) Berlin-Treptow, Niemiecka Republika Demokratyczna Induklor przekaznikowy Patent trwa od dnia 8 sierpnia 1955 r.W urzadzeniach telekomunikacyjnych, np. w te¬ lefonicznych oraz w urzadzeniach zabezpieczenia ruchu pociagów, do sygnalizacji uzywa sie czesto pradu zmiennego lub tez prad staly z baterii przeksztalca sie na prad zmienny, zwykle malej czestotliwosci, np. 12,25 Hz. Uzyskuje sie to róz¬ nymi sposobami. Najbardziej znane wykorzystuja przetworniki maszynowe, przelaczniki biegunów, urzadzenia z kotwica drgajaca i rózne uklady lampowe. W pewnych przypadkach mozna takie prady zmienne wytwarzac w prosty sposób rów¬ niez za pomoca induktorów korbkowych.Wszystkie te znane sposoby maja duze wady.Induktory silnikowe, czyli przetwornice maszy¬ nowe, posiadaja stosunkowo mala sprawnosc, wskutek czego wymagaja kosztownych w nabyciu i eksploatacji baterii. Koszty nabycia induktorów silnikowych sa wysokie, a zuzycie materialów po¬ trzebnych do ich wyrobu, glównie miedzi i blachy krzemowej, sa znaczne. Poza tym, wymagaja one specjalnej obslugi. Korzystniejsze sa przelaczniki biegunów i przetworniki z kotwica drgajaca, pra¬ cujace wedlug znanej zasady samoczynnego prze¬ rywania. Chociaz sprawnosc tych ostatnich urza- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest Fritz Liewald. dzen z biegiem czasu bardzo sie podniosla, posiadaja one jednak stosunkowo mala niezawod¬ nosc z powodu szybkiego wypalania sie styków i duzych wymagan co do regulacji kotwiczki drga¬ jacej. Równiez wymagaja one duzych wydatków na srodki tlumiace iskrzenie i srodki do wygla¬ dzania wytworzonych pradów.Wytwarzanie pradów zmiennych za pomoca ukladów lampowych posiada równiez duze wady.Wadami tymi sa stosunkowo duzy koszt urzadze¬ nia, mala jego moc, koniecznosc fachowej obslugi oraz mala niezawodnosc, zwlaszcza przy pracy w warunkach uciazliwych. Równiez induktory korbkowe wymagaja stosunkowo duzo wysoko- wartosciowej 6tali. Ich obsluga jest klopotliwa, wymaga dodatkowego miejsca i recznej manipu¬ lacji. Znane sa równiez róznego rodzaju Induktory przekaznikowe.Wedlug wynalazku w duzym stopniu unika sie wad znanych urzadzen w ten sposób, ze wytwarza sie prady zmienne o prostokatnym przebiegu za pomoca wymiennych przekazników, z których kazdy posiada co najmniej jeden styk przemienny, poprzez który w ukladzie samoprzerywajacym na przemian wlacza si^»prad w obwód wejsciowy transformatora, obwód kidukcyjnosci lub konden¬ satora wzglednie indukcyjnosci i kondensatora./Wynalazek zostal wyjasniony na rysunku. In- duttot wedlug wyna^apku sklada sie zasadniczo * z, dwjjch styków prfeenfiennych 1 dwóch przekaz¬ ników 2, poprzez które prad staly bateryjny lub sieciowy jest na przemiaa doprowadzany z zada¬ na czestotliwoscia do zacisków pierwotnego uzwo¬ jenia 3 transformatora 4. Dla dobrego wygladze¬ nia pradu i stlumienia iskrzenia przylaczono równolegle do pierwotnego uzwojenia 3 i wtór¬ nego uzwojenia 5 kondensatory 6 i 7. W pier¬ wotnym uzwojeniu 3 transformatora 4 plynie prad w kierunku zmiennym. Prad ten po stronie wtórnej wytwarza równiez prad zmienny. Styki przelacza¬ jace 1 naleza do normalnych okraglych lub plas¬ kich przekazników 2, takich jakie sa uzywane w technice telekomunikacyjnej. Styki te sa ste- .. rowane przekaznikami w ukladzie samoprzerywa- jacym. Przekaznik 2 moze stanowic zespól, skla- v dajacy sie w zaleznosci od wymaganej czesto¬ tliwosci z dwóch lub wiecej przekazników. Taki zespól dziala w ten sposób, ze w kazdej chwili okreslony styk jednego lub drugiego przekaznika przejmuje okreslone zadanie. Zespól przekazni¬ ków umozliwia opóznienfe czasu przelaczania kontaktów. Nastawienie styków jest przy tym miarodajne dla uzyskania równomiernego przela¬ czania, podczas gdy szybkosc przelaczania wzgled¬ nie czas przelaczania i krzywa otrzymanego pradu zalezna ed rodzaju uzwojenia, jego amperozwo- jów, czasu przyciagania i puszczania przekaznika, jak równiez od zastosowanego zelaza i punktu pracy na jego krzywej BH. "Na czestotliwosc prze¬ kaznika induktorowego wedlug wynalazku mozna wplywac przez odpowiedni dobór czasów przy¬ ciagania i puszczania jednego lub kilku przekaz¬ ników. Uzyskuje sie to miedzy innymi przez wstepne spolaryzowanie magnetyczne, np. za pomoca magnesu trwalego lub dodatkowego uzwo¬ jenia przesuwajacego odpowiednio rezonans kot¬ wicy przekaznika. W tym celu, by mozna bylo przelaczac przekazniki bezpradowo, celowe jest zastosowanie tranzystorów, prostowników o sztucz¬ nie podwyzszonym napieciu zaporowym, np. przez dodatkowy przekaznik lub ukladów lampowych.Lampy moga byc przy tym sterowane za pomoca przekazników oraz pracowac ze stalym lub auto¬ matycznie zmienianym napieciem poczatkowym. Do tego celu miedzy innymi moga byc równiez zasto¬ sowane lampy wyladowcze z zimna katoda. Jezeli wystepuja duze wahania napiecia sieci lub baterii zaleca sie, aby przekaznik induktora pracowal mniej wiecej w zakresie nasycenia, a to w celu uniezaleznienia go od tych wahan i osiagniecia najdalej idacej stalosci czestotliwosci. Dla uzy¬ skania dobrego tlumienia iskrzenia, wzglednie zeby zapobiec zwarciom poprzez styki, mozna równiez zastosowac inne znane srodki, jak opor¬ niki urdoksowe, magnesy gaszace, lampki ogra¬ niczajace amplitude itd.Do wygladzania wzglednie oczyszczania otrzy¬ manego pradu zmiennego z harmonicznych, wytwarzanych zwlaszcza przez odbijanie sie sty¬ ków i iskrzenie oraz do wygaszania iskrzenia wlacza sie równolegle do uzwojenia pierwotnego 3 i wtórnego 5 transformatora 4 kondensatory 6, 7, które powinny byc tak obliczone, zeby wraz z in- dukcyjnosciami transformatora tworzyly filtr prze¬ puszczajacy wytwarzane male czestotliwosci, np. 12 czy 25 Hz. Poniewaz z jednej strony' pobór pradu przez urzadzenie jest maly, z drugiej, zas strony sprawnosc transformatora jest bardzo duza, to i sprawnosc calkowita urzadzenia jest duza.Wszystkie znane dotychczas urzadzenia byly tak konstruowane, zeby wytwarzany prad zmienny byl jak najbardziej zblizony do sinusoidalnego.Jednak normalne przyrzady, jak np, wstepnie magnesowane lub dwucewkowe przyrzady na prad zmienny, dzwonki, przekazniki spolaryzowane lub magnesy blokadowe, pracuja gorzej przy pradzie zmiennym sinusoidalnym niz zblizonym do pro¬ stokatnego, gdyz prad zmienny prostokatny dziala w ciagu kazdego jego okresu dluzej niz prad sinu¬ soidalny. Przekazywanie mocy jest wiec przez to znacznie lepsze. Wedlug wynalazku ten fakt wy¬ korzystuje sie i z góry dazy sie do wytworzenia pradu jak najbardziej prostokatnego. Dzieki temu z latwoscia unika sie chwiejnego ustawienia sie lub koniecznosci doregulowania kotwicy prze¬ kaznika. Chwiejne ustawienie sie kotwicy, jak wiadomo, powoduje zmiennosc czasów przyciaga¬ nia i puszczania, a wiec i zmiany czestotliwosci.Opisane przykladowo urzadzenie wedlug wyna¬ lazku sklada sie tylko z normalnych okraglych lub plaskich przekazników i jednego transforma¬ tora oraz jednego lub paru kondensatorów. Koszt wyrobu, tego urzadzenia jest wiec zmniejszony do minimum a wszystkie czesci sa trwale. Urzadze¬ nie takie nie wymaga równiez zadnego specjal¬ nego dozoru. Przy takich wlasciwosciach, niskiej cenie, wysokiej sprawnosci, malym zuzyciu, malej czulosci na zaklócenia i malych wymaganiach od¬ nosnie dozoru, przy uzyciu standartowych, seryj¬ nie wyrabianych czesci dobrego pochodzenia, induktor przekaznikowy wedlug Wynalazku prze¬ wyzsza znacznie urzadzenia znane. Jego moc moze byc regulowana w szerokich granicach. Poszcze¬ gólne jego czesci sa latwo wymienne.Pozadane opóznienia uzyskuje sie przez uzycie znanych srodków, jak np. wstawienie uzwojen równoleglych lub uzwojen przeciwsobnych albo kondensatorów. — 2 —Dla otrzymania pradu zmiennego sinusoidalnego, gdy jest to potrzebne do celów specjalnych, mozna zastosowac na wyjsciu filtry lub inne urza¬ dzenia. Dzieki temu induktory moga byc uzyte do zasilania np. aparatów radiowych.Induktor wedlug wynalazku moze byc uzyty równiez do zamiany pradu zmiennego pewnej czestotliwosci na prad zmienny innej czestotli¬ wosci, podobnie jak do zamiany pradu zmiennego na prad staly. PL