PL40611B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 31 stycznia 1958 r. «") %o [BIBLIOTEK AJ [Urzedu W* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY CD5}Slco A( J,, 5/oo Nr 40611 Kl.-8»-gr-40- Bogdan Gryczynski Poznan, Polska Sposób otrzymywania z cukrowniczego blota defeko-saturacyjnego produktów chemicznych Patent trwa od dnia 27 lipca 1956 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób racjonal¬ nego wykorzystania cukrowniczego blota de¬ feko-saturacyjnego, stanowiacego klopotliwy produkt odpadkowy w przemysle cukrowni¬ czym, gdyz otrzymuje sie go w ilosci okolo 8°/o w stosunku do wagi przerobionych bura¬ ków, co w wiekszych cukrowniach stanowi po¬ wazny problem, gdyz w ciagu jednej kampa¬ nii gromadzi sie go tysiace ton.Odpadowe bloto cukrownicze, ze wzgledu na jego sklad chemiczny, próbowano róznie zu¬ zytkowac. Zwrócono przede wszystkim uwage na takie mozliwosci w samym cukrownictwie, bloto bowiem zawiera prawie cala ilosc wap¬ na wprowadzonego do procesu fabrykacji cu¬ kru. Z tego wzgledu wynika kwestia jego re¬ generacji na drodze przez wypalanie w specjal¬ nych piecach, przy czym otrzymany dwutle¬ nek wegla moze byc ponownie wykorzystany da saturacji.Równiez ze wzgledu na zawartosc wapnia, fosforu, azotu i potasu bloto cukrownicze zna¬ lazlo zastosowanie jako dobry nawóz zwlaszcza na gleby kwasne. Jednakze szerszemu temu za¬ stosowaniu przeszkadzaja pewne jego specy¬ ficzne wlasnosci fizyczne. Mianowicie normal¬ ne bloto ze zwalów lub jako pewnego rodza¬ ju kompost z odstojników, jest masa wilgotna, mazista, trudno dajaca sie rozrzucic na glebe i stad trudno dzialajaca oraz trudna do tran¬ sportu. Stad tez jego uzycie ogranicza sie do najblizszych okolic cukrowni. Natomiast bloto wysuszone naturalnie, czy tez sztucznie daje sie dobrze rozsiewac na glebe oraz dziala szyb¬ ko i skutecznie. Literatura fachowa w duzym stopniu podkresla te wlasnosci blota cukrow¬ niczego jako nawozu, omawia sposoby jego su¬ szenia oraz zaleca ewentualne dodawanie in¬ nych skladników, na przyklad saletry wapnio¬ wej, zwiazków fosforu itp.Poza tym bloto cukrownicze znalazlo tez jeszcze zastosowanie jako domieszka do su¬ chej paszy dla trzody chlewnej i bydla oraz do otrzymywania cementu, wapna hydraulicz-nego lub cegiel i innych mas izolacyjnych, Jrzez wymierzanie z innymi skladnikami i pod¬ danie procesowi wypalania., Wszystkie te sposoby wykorzystania blota cukrowniczego nie ida jednak w kierunku zuzytkowania jego skladników organicznych, które sa najcenniejsze. Dlatego zuzytkowanie wszystkich skladników blota zarówno orga¬ nicznych jak i nieorganicznych daje dopiero pelna racjonalna mozliwosc jego wykorzystania i stanowi istote mniejszego wynalazku.Glównym skladnikiem blota cukrowniczego jest jak wiadomo weglan wapnia, a poza tyin zwiazki fosforu, azotu i potasu oraz ciala orga¬ niczne. Procentowy jego sklad jest zalezny od ilosci uzywanego wapna w procesie defeka¬ cji, skladu przerobionych buraków i zawar¬ tosci wody, która waha sie w granicach 45—60%. Na ogól mozna przyjac, ze w suchym blocie wyzej wymienione poszczególne skladni¬ ki zawarte sa w ilosciach: kwas fosforowy 1 — 2,5°/« azot 0,2 — 0,4°/» potas 0,05 — 0,3°/« weglan wapnia 55 — 75V# ciala organiczne 10 — 159/» Poza wapnem, które zostaje wprowadzone do procesu fabrykacji cukru, wszystkie inne skladniki pochodza z buraka i przechodza do blota jako zwiazki nierozpuszczalne z wap¬ niem, albo jako zaabsorbowane przez weglan wapnia.Jest wiec oczywiste, ze w sklad cial orga¬ nicznych blota, poza pewna iloscia cukru (oko¬ lo 0,2Vo), wchodza sole wapniowe kwasów or¬ ganicznych zawartych w buraku, jak kwasu szczawiowego, mrówkowego, maslowego, mle¬ kowego, dalej aminokwasów, które sa glów¬ nymi nosnikami azotu, np. kwasu asparagino- wego i glutaminowego oraz inne zwiazki, np. betaina i saponina.W cukrownictwie bloto defeko-saturacyjne najczesciej gromadzi sie na zwalach, albo nie¬ kiedy rozbeltuje sie je woda odpadowa i prze¬ tlacza do specjalnych odstojników. Lezace na zwalach bloto ulega przemianom, a zwlaszcza zawarty w nim cukier ulega fermentacji i w obecnosci weglanu wapnia daje sole wap¬ niowe róznych kwasów organicznych. Nato¬ miast bloto splukiwane woda odciekowa mie¬ sza sie z ziemia buraczana, zawarta w wo¬ dzie od plukania buraków i osadza w odstoj- nikach jako szlam, bogatszy w zwiazki fosforu i azotu. W odstojnikach oczywiscie zachodza tez procesy fermentacyjne, których produktem sa. rózne sole wapniowe kwasów organicznych.Wedlug wynalazku, majac na uwadze za¬ warte w blocie zwiazki organiczne, a zwlaszcza sole wapniowe kwasów organicznych, mozna zastosowac, w celu uzyskania z niego cennych produktów, sucha destylacje i otrzymywac ke¬ tony oraz inne zwiazki. W tym celu wysuszone bloto poddaje sie prazeniu, najlepiej bez do¬ stepu powietrza i uzyskuje na tej drodze frak¬ cje plynna w ilosci 6—8°/o (zaleznie od skladu blota), liczac #na wage suchego blota oraz frak¬ cje gazowa — palna, zawierajaca zwiazki amonu i aminy, które mozna chwytac przez przepuszczenie przez pluczki z kwasami nie¬ organicznymi. Frakcja plynna sklada sie w glównej mierze z mieszaniny ketonów, któ¬ re po - ewentualnym rozfrakcjonowaniu stano¬ wia cenne rozpuszczalniki zywic naturalnych i sztucznych, surowce do niektórych plastyków i maja-zastosowanie w fabrykacji lakierów.Wedlug wynalazku okazuje sie poza tym, ze w zaleznosci od tego czy stosuje sie bloto de¬ feko-saturacyjne swieze czy tez skladowane przez dluzszy czas w zwalach lub odstojnikach, otrzymuje sie ilosciowo i rodzajowo rozmaite produkty w oddestylowanej frakcji plynnej, tak na przyklad po dluzszym skladowaniu uzyskuje sie w frakcji plynnej wieksza za¬ wartosc ketonów.Sposobem wedlug wynalazku mozna tez uzyskac ciekawe produkty chemiczne, gdy za¬ miast czystego blota destylacji poddaje sie blo¬ to defeko-saturacyjne. zmieszane z odpadami pochodzenia przemyslu fermentacyjnego i pa¬ pierniczego.Wedlug wynalazku destylacje mozna prze¬ prowadzac pod zwyklym cisnieniem lub zmniej¬ szonym, wzglednie tez pod cisnieniem wyz¬ szym od atmosferycznego. Frakcja gazowa po przepuszczeniu przez pluczki z kwasami, z któ¬ rymi tworzy odpowiednie sole amin itp., ma po wyosobnieniu duze zastosowanie w przemy¬ sle chemicznym i jako palna moze byc uzyta do ogrzewania w procesie suszenia i prazenia samego blota.Bloto wyprazone, tak zwana sucha pozosta¬ losc po prazeniu, sklada sie glównie z wegla¬ nu wapnia i zawiera caly posiadany fosfor, po¬ tas i nieznaczne ilosci azotu. Z racji wiec tych skladników moze byc uzytkowana wedlug zna¬ nych sposobów, a wiec jako dobry nawóz, — 2 —zwlaszcza na gleby kwasne (postac sucha, syp¬ ka, latwa do transportu i rozsiewu) lub jako dodatek do paszy dla trzody chlewnej i by¬ dla lub poddana procesowi wypalania w ce¬ lu regenerowania na wapno do defekacji lub tez poddana wypalaniu, ewentualnie z innymi dodatkami, moze byc uzywana do otrzymy¬ wania cementu, np. „chlorocementu", wapna hydraulicznego, cegiel itd.Przyklad: 100 kg suchego blota poddaje sie prazeniu bez dostepu powietrza w tempera¬ turze 300—500°C i otrzymuje sie 86,6 kg suchej pozostalosci, 7,55 kg frakcji plynnej oraz duza ilosc gazów palnych, zawierajacych zwiazki amonu i aminy. Gazy palne po przejsciu przez pluczke kwasowa mozna wykorzystac do ogrze¬ wania w procesie suszenia i prazenia samego blota. Frakcja plynna po rozdestylowaniu daje destylaty nastepujace: do 95°C — 12,5«/o (aceton, metylo-etylo-keton) 95 — 105*C — 54«/» (metylo-propylo-ketony) 105 — 135°C — 22V« 135 — 160^0 — 10V» pozostalosc — l,5Vt Ilosc i sklad frakcji plynnej zaleza od skladu uzytego blota. Sucha pozostalosc — bloto wy¬ prazone — stanowi dobry nawóz, zwlaszcza na gleby kwasne itp. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania z cukrowniczego blota defeko-saturacyjnego produktów chemicz¬ nych, znamienny tym, ze suche lub wysu¬ szone bloto poddaje sie suchemu prazeniu, zbierajac odpedzona frakcje plynna, która rozdziela sie nastepnie na poszczególne skladniki zaleznie od celu dalszego uzycia, a gazy nieskroplone przepuszcza sie przez pluczke z kwasem w celu wyodreb¬ nienia zwiazków amonu i amin, przy czym gazy zuzywa sie ewentualnie do ogrzewa¬ nia w procesie suszenia i prazenia samego blota, sucha zas pozostalosc po prazeniu sta¬ nowi nawóz lub po wypaleniu wapno budo¬ wlane.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie cukrownicze bloto defeko-sa- turacyjne zaraz po jego otrzymaniu lub póz¬ niej ze zwalów lub odstojników.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze stosuje sie bloto cukrownicze samo lub z innymi dodatkami, na przyklad od¬ padami przemyslu fermentacyjnego, papier¬ niczego itp. Bogdan Gryczynski Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL