Opublikowano dnia 27 stycznia 1958 r. m * % BIBLIOTEKA '¦u ? centowego I - ¦¦¦¦•¦?!L$jyaaLl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40587 , KI* 14-o, 1» Wladyslaw Stanecki Swidnica Slaska, Polska AAOu Tlokowy wielocylindrowy silnik parowy o gwiazdzistym ukladzie cylindrów roboczych i wspólnej komorze rozprelania Patent trwa od dnia 1 marca 1951 r* Tlokowe silniki parowe sa skomplikowane i ciezkie dzieki posiadaniu prowadnic, krzy- zulcóWj dlugich drazków i korbowodów w pa¬ rowozach oraz osobnych ciezkich kól zamacho¬ wych w maszynach parowych stalych.W tlokowym silniku parowym wedlug wy¬ nalazku sam silnik jest kolem zamachowym w maszynach stalych, a w parowozie kolem nosnym, które jako silnik bezposrednio nadaje mu ruch postepowy przy zniesieniu posrednie¬ go napedzania korbowodem oraz przy wyelimi¬ nowaniu skomplikowanej przekladni, krzyzul- ca, prowadnic i drazków oraz mimosrodu^ Silnik wedlug wynalazku moze byc napedza¬ ny sprezona para wodna, sprezonym powie¬ trzem lub spalinami, a jako kolo nosne posia¬ da opone lub stosowna obrecz.Na rysunku uwidoczniono przyklady wyko¬ nania silnika wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny wzdluz linii C—C na fig. 6 poprzez dwa cylindry ro¬ bocze 16, 31 z rozrzadem i komorami, oraz poprzez wal obrotowy 42 z wykazaniem ulo- zyskowan oraz ruchomych czesci silnika z za¬ znaczeniem kierunku obiegu pary lub innego gazu przy ruchomym obrotowo kole zebatym 12 na nieruchomej osi 42, fig. 2 — podobny przekrój czesciowy odmiany silnika o ko¬ le zebatym osadzonym na nieruchomym wale 42, fig. 3 — czesciowo w przekroju wzdluz walu 42y z uwidocznieniem ulozyskowania, a fig. 4—7 przedstawiaja ogólnie przekrój wzdluz linii A—A na fig. 1 poprzez wszystkie robocze cy¬ lindry silnika w poprzek zasilajaco-nosnego walu 42 przy róznych polozeniach ruchomych elementów silnika w jednym calkowitym cyklu jego pracy, z wykazaniem kierunku obiegu pa¬ ry lub innego gazu oraz kierunku obrotu kól zebatych i silnika, a w szczególach, fig. 4 — przekrój walka wzdluz linii A—A ha fig. 1 bezposrednio przed zasilaniem.Tlokowy silnik parowy wedlug wynalazku posiada trzy lub wiecej cylindrów roboczych rozmieszczonych w gwiazde i tylko jedna wspólna komore robocza. W jednym tylko ro¬ boczym cylindrze sa otwory lub jeden otwórdo wyplywu na zewnatrz gazu rozprezonego, , rozrzadzany tylko*, przez jeden tlok roboczy polaczony" sztywni z tloczkiem o mniejszej t srednicy do rozrzadzania zasilania poprzez je¬ den otwór lub poprzez wiecej otworów osadzo¬ nym w jednym cylindrze wspólsrodkowym do roboczego cylindra. W cylindrze tym jest roz¬ rzadzany' wyplyw w osobnym cylindrze o mniej¬ szej srednicy polaczonym z zasobnikowa komo¬ ra 22, do której poprzez przedluzenie walu 42 doplywa goraca7 sprezona para wodna przezna¬ czona do zasilania i obrotowego napedzania silnika.Silnik wedlug wynalazku posiada szesc cy¬ lindrów roboczych rozmieszczonych w gwiazde przy jednej wspólnej komorze roboczej 20 (fig. 4—6). Kazdy z pieciu cylindrów roboczych po¬ siada tlok roboczy 32, a roboczy cylinder 16 — tlok roboczy 13, które sa przesuwne i za po¬ srednictwem korbowodów 10, 33 zlaczone odpo¬ wiednio z ramionami 7, 34 korb silnikowych, z których kazda stanowi jedna calosc z kolem zebatym 7 i osadzona obrotowo w dwóch lo¬ zyskach gaznika wykonanego w jednej calosci z odpowiednim cylindrem roboczym. Tylko je¬ den cylinder roboczy 16 posiada gaznik z oslo¬ na zamykajaca komore 6 ograniczona scianka¬ mi gaznika i tlokiem roboczym 13, przeznaczo¬ na do cisnieniowego oliwienia wszystkich ele¬ mentów ruchomych silnika.Tylko jeden cylinder roboczy 16 posiada otwory wylotowe 14 dla- rozprezonego gazu rozrzadzone przez tlok roboczy 13, który na stale jest zlaczony za pomoca drazka 15 z tlocz¬ kiem 21 osadzonym szczelnie i przesuwnie w cylindrze 17, który jest w jednej calosci wy¬ konany z roboczym cylindrem 16, przy czym tylko scianka 18 oddziela komore zasobnikowa 22 od wspólnej dla szesciu cylindrów robo¬ czych komory roboczej 20. W cylindrze 17 sa wykonane otwory 19 nieustannie kontaktujace z komora zasobnikowa 22, a rozrzadzane tlocz¬ kiem 21. Zespól cylindrów roboczych 16, 31 jest szczelnie osadzony obrotowo w miejscach 25 (fig. 1) i lozyskami walkowymi 27, 38 na nie¬ ruchomym wale 42 posiadajacym otwory 28 i kanal 43, do którego jest w znany sposób doprowadzana goraca sprezona para wodna lub inny sprezony gaz niepalny. Kanal 43 poprzez otwory 28 kontaktuje z komora 22. Wal 42 jest osadzony nieruchomo w lozysku 24 wspornika 26 i w lozysku 41 wspornika 40. Pokrywa 31 jest osadzona czopami 9 obrotowo oraz swym , przedluzeniem, na którym znajduje sie kolo zebate 23, jest nalozona na osiowe wydluze¬ nie zespolu roboczych cylindrów, a zarazem pokrywa 31 stanowi jedna calosc z rura wy* lotowa 1, która kontaktuje szczelnie z otwora¬ mi 14. Druga pokrywa U od strony kól zeba¬ tych 7 i w ich osiach obrotowych jest równiez osadzona obrotowo czopami 9 i posiada z nia w jednej calosci wykonana obrecz 35. Obie po¬ krywy 11, 31 sa ze soba polaczone w miejscach 2, 3 i stanowia oslone calego silnika.Zazebiajace sie z szescioma kolami zebatymi 7 wspólne dla nich kolo zebate 12 jest osadzo¬ ne obrotowo lozyskami 37, 39 na nieruchomym wale 42 i posiada z nim w jednej calosci wy¬ konana obrecz 36. Calosc na nieruchomym wa¬ le 42 jest uszczelniona i zabezpieczona przed przesunieciem. Rura wylotowa 1 dla rozprezo¬ nego gazu jest zakrzywiona w kierunku strzal¬ ki £ przeciwnym do kierunku M obrotu silni¬ ka (fig. 6). Pierscienie 35, 36 sa przeznaczone do znanych hamulców lub sprzegiel (nie przed¬ stawionych na rysunku). Tloki robocze 13, 32 i kotby silnikowe sa w ten sposób rozstawione, iz bezposrednio przed zasilaniem lub w chwili zasilania wspólnej komory roboczej 20 (fig. 4), tloki robocze 32 znajduja sie w odkorbowym martwym polozeniu, a rozrzadczy tlok 13 jest przed osiagnieciem swego martwego polozenia o kat 30° korby silnikowej.W drugim przykladzie wykonania silnika we¬ dlug fig. 2 calosc jest obrotowo osadzona lo¬ zyskami 27, 38 oraz uszczelniona w miejscach 25 na nieruchomym wale 42. Lozysko 27 jest osadzone przedluzeniem przyosiowym 47 zespo¬ lu cylindrów roboczych silnika, przy czym ka¬ nal 43 i lozyska 27 sa uszczelnione nakretka¬ mi 45, 46. Kolo zebate 12 stanowi jedna nieru¬ choma calosc z walem 42, który jest zabezpie¬ czony swoim kolnierzem przed przesunieciem # i obrotem. Jest on osadzony w stanowiacych jedna calosc 2 oslona 52 i ze wspornikami 49, 50, lozyskach 48, 51 (fig. 3).Dzialanie silnika wedlug wynalazku jest na¬ stepujace. Uruchomienie silnika nastepuje przez czesciowy obrót silnika na nieruchomym wale 42 w kierunku wedlug strzalki M (fig. 3) oraz przez otwarcie zaworu przepustnicy pola¬ czonej z kotlem parowym i z kanalem 43.Sprezona goraca para wodna, która do ro¬ boczej komory 20 moze dostac sie tylko przez otwory 19, doplywa kanalem 43 i poprzez otwo¬ ry 28 do komory zasobnikowej 22, w której gromadzi sie, a stad jest skierowana poprzez otwory 19 do komory cylindra rozrzadczego zamknietego tloczkiem 21 (fig. 1) przy zaslonie¬ tych otworach 14 przez tlok roboczy 13. Gdy wskutek obrotu silnika jego elementy rucho¬ me przyjma polozenie wedlug fig. 4, wówczastloki robocze 32 (fig. 6) znajda sie w odkor- bowym martwym polozeniu, a równoczesnie tlok roboczy 13 znajdzie sie pod katem 30*, przed tym polozeniem. Wówczas rozpoczyna sie zasilanie silnika, gdyz wskutek odsloniecia przez tloczek 21 otworów wlotowych 19, po¬ przez te otwory sprezona para wodna doplywa z zasobnikowej komory 22 do wspólnej komory roboczej 20, az do czasu ustapienia ruchomych elementów silnika wedlug fig. 3, a wówczas wszystkie tloki robocze 13, 34 wykonuja sko¬ ki. Tloczek 21 odcina kontakt otworów 19 ze wspólna robocza komora 20, wskutek czego rozpoczyna sie rozprezanie przy korzystniej¬ szych momentach obrotowych do lepszego wy¬ zyskania preznosci pary. Rozprezanie trwa az ruchome elementy silnika przyjma polozenie wedlug fig. 6, a wówczas przy odcietej komu¬ nikacji otworów 19 i komory cylindra 17 ze wspólna robocza komora 20, otwory wylotowe 14 komunikujace z rura wylotowa 1 dla rozprezo¬ nego gazu, zostaja odsloniete przez tlok robo¬ czy 13. Rozprezony gaz wyplywa ze wspólnej roboczej komory 20 poprzez otwory 14 do rury wylotowej 1, a z niej na zewnatrz w kierunku wedlug strzalki E, napedzajac silnik w kierunku wedlug strzalki M przeciwnym do kierunku E w celu polepszenia sprawnosci silnika. Poczaw? szy od polozenia bezposrednio po polozeniu ru¬ chomych elementów silnika wedlug fig. 4, oraz w polozeniu wedlug fig. 5 az do polozenia we¬ dlug fig. 6, silnikowi zostaje nadany ruch obro¬ towy w kierunku strzalki M. Poczawszy od po¬ lozenia ruchomych elementów silnika wedlug fig. 6, az do polozenia tloków roboczych 52 oraz ramion 34 korb silnikowych wedlug fig. 7 odbywa sie wyplyw rozprezonego gazu ze wspól¬ nej roboczej komory 20 na zewnatrz wedlug za¬ znaczonych strzalek na fig. 1, 6. Korbowody 10, 33 przenosza ruch posuwowy tloków robo¬ czych 13, 32 na obrót ramion 8, 34 korb silni¬ kowych, a wraz z nimi na obrót kól zebatych 7 w kierunku ^strzalek / w sposób podobny jak w silnikach znanych (spalinowych).Wskutek obrotu kól zebatych 7 w kierunku strzalek I obraca sie wraz z nimi wspólne kolo zebate 12 w kierunku wedlug strzalki N w lo¬ zyskach 37, 39 na nieruchomym wale 42 wraz z obreczem 36 i wydluzeniem 44. Caly silnik razem z kolem zebatym 23 (fig. 1} obraca sie w kierunku strzalki M przeciwnym do kierun¬ ku N obrotu kola zebatego 12 w lozyskach 27, 38 na nieruchomym wale 42. Dzialajac znanymi hamulcami lub sprzeglami, nie przedstawiony¬ mi na rysunku* mozna nadawac silnikowi wraz z kolem zebatym 23 i kolu zebatemu 28 zmien* ne predkosci obrotowe.W drugim przykladzie wykonania silnika we¬ dlug wynalazku (fig. 2 i 3) jest tylko ta róz¬ nica, ze kolo zebate 12 jest nieruchome wraz z nieruchomym walem 42, zamocowanym we wsporniku 48—52 po jednej stronie silnika, a silnik nie posiada obreczy 35, 36, ani zadnych urzadzen do zmian predkosci obrotowej. PL