RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40568 Jan Zielenieirski Warszawa, Polska KI. 4fi-rr-5ftl 45* AA/OZ Wyrywacz do okopowych, zwlaszcza do buraków Patent trwa od dnia 25 lipca 1956 r.Zbiór buraków odbywa sie sposobem recznym i mechanicznym. & Sposób reczny polega na bezposrednim wyry¬ waniu buraków rekami lub po uprzednim pod¬ kopaniu ich jednym z narzedzi rolniczych, przy czym oglawianie buraków z lisci stanowi odreb¬ na czynnosc absorbujaca dodatkowo czas pra¬ cownika rolnego.Mechaniczny zbiór buraków za pomoca kopa¬ rek, aczkolwiek jest wydajniejszy od recznego, pozostawia czesc' plonu w ziemi, co pociaga za soba obnizenie urodzajnosci gleby odnosnie ho¬ dowli buraków wskutek znanych procesów bio¬ logicznych.Przedmiotem wynalazku jest wyrywacz do okopowych, zwlaszcza do buraków, nie wymaga¬ jacy dodatkowego podkopywania i oglawiania buraków, przyczym praca wyrywacza nie jest uciazliwa dla robotnika.Na rysunku fig. 1 przedstawiony jest wyry¬ wacz wedlug wynalazku w widoku z przodu, fig. 2 i 3 przedstawiaja raczki wyrywacza, a fig. 4 przedstawia przekrój podluzny jednego z uchwytów.Wyrywacz sklada sie z dwóch nozycowo ze soba polaczonych ramion 1 i 2, zaopatrzonych w dolnej czesci w kulistotrapezowe uchwyty 3 i 4, nóz 5, pedal 6, a w górnej — w-raczki 7 i 8. Uchwyty 3 i 4 sa swa wklesloscia skie¬ rowane ku wewnatrz, a mniejsza ostra podsta¬ wa ku dolowi. Uchwyty 3 i 4 skladaja sie z metalowej warstwy zewnetrznej 14 oraz z warstwy wewnetrznej 15, wykonanej z ma¬ terialu o duzym wspólczynniku tarcia pomie¬ dzy tymi uchwytami, a zewnetrznymi sciankami tkankowymi buraka — np. z gumy. Warstwa zewnetrzna u dolu jest dluzsza od warstwy we¬ wnetrznej, przy czym jej zakonczenie posiada profil o ksztalcie waskiego klina 19* W czesci dolnej nad jednym z uchwytów znajduje sie nóz 5 do oglawiania buraków. Nóz 5 jest umieszczony poziomo, ostrzem swym skierowa¬ ny ku srodkowi. Nóz ten jest przymocowany w srodku swego brzeszczotu od strony grzbie¬ tu do sprezyny plaskiej 16, która drugim swynt koncem jest przymocowana na stale do prze¬ ciwleglego ramienia za pomoca sruby lub nitu 20. Nad nozem do sprezyny plaskiej 16 jestprzyspawany zaczep 21, do którego jest przy¬ wiazana linka 17. Linka ta jest przeciagnieta przez kólko bloczkowe 18, przy czym drugi jej koniec jest przymocowany do pedalu 6. Stero¬ wanie noza w odmianie wyrywacza odbywa sie za pomoca linki sterowniczej, której drugi ko¬ niec jest przymocowany do specjalnego uchwy¬ tu przymocowanego przy jednej z raczek 7 lub 8, badz do tasmy pociagowej 13, przy czym osadzenie kólka bloczkowego 18 jest dokonane pod zmienionym katem. Pedal 6 posiada ksztalt dosc znacznie wygietego bieguna, jednym kon¬ cem obrotowo osadzonym na trzpieniu 22 w punkcie srodkowym kulisto-trapezowego uchwytu 4, od jego strony zewnetrznej tworzac kat ostry z plaszczyzna ramion 1 i 2. Pedal ten o wyokraglonym ksztalcie pracuje jako dzwig¬ nia dwuramienna, przy czym zewnetrzna stro¬ na wyokraglenia pedal ten opiera sie o ziemie.Przy wyrywaniu buraków wspólpracuje on z ramionami wyrywacza poprzez skrecenie osiowe buraka, przy jednoczesnym podwazeniu go w góre. Skrecanie osiowe buraka ma na celu wzruszenie go z ziemia, co nastepnie ula¬ twia poderwanie go do góry.Górne konce ramion 1 i 2 sa zaopatrzone w raczki 7 i 8 wykonane z dowolnego mate¬ rialu, W pewnej odleglosci od raczek 7 i 8 na ramionach 1 i 2 przyspawane sa zaczepy 9 i 10, na których sa osadzone obrotowo walki U i 12 posiadajace ksztalt cylindrycznych tulejek. Po¬ przez walki 11 i 12 przeciagnieta jest tasma bez konca 13 na podobienstwo pasa transmi¬ syjnego. Tasme 13 jej górna czescia, przy wy¬ zywaniu buraków, zaklada sie na barki osoby wyrywajacej.Zamiast tasmy bez konca w odmianie wyry¬ wacza moze byc zastosowana tasma z dwoma koncami, którymi tasma ta jest zamocowana bezposrednio do zaczepów 9 i 10.W celu wyrwania buraka za pomoca wyry¬ wacza nalezy lekko przechylic sie, tasme 13 zalozyc górna jej czescia na barki, podczas gdy dolna czesc pest przeciagnieta poprzez walki 11 i 12. Rekami obejmuje sie silnie raczki 7, 8 manipulujac tak ramionami 1, 2, aby uchwyty dolne 3, 4, opierajac sie o ziemie okalaly glowe buraka. Opierajac sie dosc silnie rekami o racz¬ ki 7, 8 sprawia sie, ze uchwyty dolne 3, 4 za¬ glebiaja sie w ziemie dookola wyrywanego bu¬ raka Kiedy uchwyty te sa juz na takiej glebo¬ kosci, ze nóz znalazl sie bezposrednio przy glo¬ wie buraka, wtedy za pomoca raczek 7, 8 daje sie dosc silny docisk rekami ku wewnatrz, dzieki czemu uchwyty 3, 4 obejmuja mocno glowe buraka. Dociskajac wciaz rekami ku wewnatrz i opierajac prawa noge na pedale fi przystepuje sie do wyrywania buraka. Poprzez przycisniecie pedalu 6 linka 17 przyciaga nóz 5 do ramienia 1 i burak zostaje oglowiony.Nastepnie osoba wyrywajaca lekko wyprosto¬ wuje sie. Tasma 13 sciska górne czesci ramion 1 i 2 ku srodkowi, jednoczesnie sciska uchwyty 3 i 4 oraz ciagnie caly przyrzad do góry. Ciagle dociskajac ku srodkowi równoczesnie podrywa sie raczki 7 i- 8 ku górze, przy jednoczesnym mocnym nacisnieciu pedalu 6 ku koncowi. Pe¬ dal 6 dziala na uchwyt 4 w ten sposób, ze skre¬ ca go dosc silnie w lewo, z jednoczesnym pod¬ wazeniem go ku górze. Dzieki jednoczesnej wspólpracy miesni obu- bark, obu rak oraz pra¬ wej nogi nastepuje wyrwanie buraka z ziemi. PL