Opublikowano dnia 10 grudnia 1987 i\ m^k POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40551 Jan Pawlica Zakopane, Polska KI. W b, 13/27 7H 9/0 $ d f \ ki U t Urzqdzenie do mocowania nart do butów Patent trwa od dnia 13 pazdziernika 1956 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do mo¬ cowania nart do butów.Znane wiazania do nart, a zwlaszcza nart zjazdo¬ wych posiadaja wiele wad. Jedna z glównych ich wad jest to, ze w czasie upadku jadacego nie zwalniaja one nóg z butami z wiazan narty, powo¬ dujac tym samym liczne wypadki zlaman, zwich¬ niec, zerwan sciegien itp. kontuzje narciarzy.W znanych wiazaniach zdarzaja sie dosc czeste wypadki rozluznien butów w wiazaniach, powodu¬ jac dodatkowa strate czasu na ich powtórne urno cowanie. Dalej wiazania te nie pozwalaja na prze¬ suwanie buta po osi narty w celu odszukania wlasciwego punktu ulozenia ciezaru narciarza na narcie, który to punkt dla kazdej pary nart jest polozony w innym miejscu, chociaz sa one jedna¬ kowych rozmiarów. Wiazania dawnego typu wy¬ magaja wiercenia w nartach nowych otworów, na sruby mocujace wiazania, przez co narty ulegaja oslabieniu i czestym zlamaniom. Inna wada do¬ tychczasowych wiazan jest wypadanie nogi z buta, powodujace oslabienie oddzialywania sily narcia¬ rza na narte podczas jazdy. Czesci, wiazan dawne¬ go typu, wystajace nadmiernie na boki, utrudniaja w szczególnosci jazde w terenie bardziej spadzis¬ tym, a zwlaszcza w czasie zeslizgu i wykonywania skretów, powodujac swym zaczepianiem o teren upadek jadacego.Urzadzenie wedlug wynalazku usuwa w sposób radykalny wszystkie wymieniane wady znanych wiazan. Najwazniejsza zaleta tego urzadzenia jest to, ze noga w momencie upadku wyzwala sie cal¬ kowicie z tego urzadzenia, co najczesciej zapobie¬ ga powazniejszym kontuzjom. Urzadzenie to umoz¬ liwia przesuniecie buta wzdluz osi narty w celu ustalenia wlasciwego punktu ulozenia ciezaru nar¬ ciarza. Z ta sprawa laczy sie wykorzystanie elastycznosci nart, ich nosnosci, szybkosci oraz ich pracy na nierównosciach terenu. Zastosowanie re¬ gulacji srubowej pozwala na nalezyte ulozenie osi podluznej buta po osi narty, co ma podstawowe znaczenie dla dobrego prowadzenia narty w czasie jazdy. Nie zdarza sie przy tym urzadzeniu, tzw. wypadanie nogi z buta, gdyz zastosowanie paskazespalajacego but z narta — którym okreca sie górna czesc buta w okolicy ponad pieta i ponad kostka zapobiega . temu calkowicie. Mocowanie buta w urzadzeniu wedlug wynalazku jest latwe, gdyz polega jedynie na wcisnieciu kulki dociska- cza sprezynowo-kulkowego w kolnierz tylnego okucia buta oraz opasaniu buta paskiem. Ma to znaczenie, zwlaszcza w czasie zlych warunków atmosferycznych. Znane wiazania odrózniaja lewa narte od prawej narty, natomiast przy urzadzeniu wedlug wynalazku kazda z dwóch nart moze byc zakladana na dowolna noge. W zwiazku z tym unika sie nadmiernego tepienia wewnetrznych kra¬ wedzi stalowych dkuc nart. Krawedzie te poprzez zmiane lewej narty na prawa noge i odwrotnie zachowuja dwukrotnie dluzej swa ostrosc, wplywa to na sprawnosc jazdy na nartach.Urzadzenie do mocowania nart do butów zostalo blizej wyjasnione na zalaczonym rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia urzadzenie do mocowania nart w rzucie na plaszczyzne pionowa w przekro¬ ju wzdluz osi dociskacza sprezynowo-kulkowego, a fig. 2 — przedstawia widok z góry dociskacza czesciowo w przekroju w powiekszonej skali.Urzadzenie do mocowania nart do butów sklada sie z dociskacza sprezynowo-kulkowego 1, z oku¬ cia 3, oraz metalowej podkladki 5.Dociskacz sprezynowo^kulkowy 1 sklada sie z tulei 7, zewnetrznie i wewnetrznie gwintowanej.Tuleja 7 jest osadzona obrotowo w gwintowanym pierscieniu 8 przymocowanym do narty wkretka¬ mi 17, wpuszczonymi do otworów 16 w lapkach 9 i do otworów 18 w metalowej podkladce 5.Wewnatrz tulei 7 z jednego jej konca jest osadzo¬ na kulka 10. Kulka 10 jest tak osadzona, ze dzieki zagieciu ku wewnatrz czolowego obrzeza 14, tulei 7, kulka 10 nie moze wypasc na zewnatrz.Kulka 10 od wewnatrz jest naciskana sprezyna 11, ktcirej sile nacisku reguluje sie za pomoca gwin¬ towanego korka wewnetrznego1 12. Korek 12 na zewnetrznej stronie posiada rowek 13, sluzacy do wkladania wen skalowanego srubokreta stalowe¬ go, którym reguluje sie nacisk sprezyny 11 na kulke. Drugi koniec tulei 7 jest zatkany korkiem — kauczukowym 15, uniemozliwiajacym przedosta¬ wanie sie sniegu doi tulei 7. Pierscien 8 w górnej czesci posiada gwintowany otwór ze sruba docis¬ kowa 6, która w sposób trwaly ustala polozenie gwintowanej tulei 7. W przedniej czesci tulei 7 dookola jej obrzeza od strony kulki 10 znajduje sie pierscieniowo biegnacy rowek 19. Na obrzeze tulei 7 od strony rowka 19 nasadzony jest pierscien metalowy 20, posiadajacy od wewnatrz wystep 21.Wystep 21 przy nakladaniu pierscienia 20 na tule- je 7 musi byc tak ustawiony, aby trafil na pomoc¬ niczy rowek 22 (na rysunku nie pokazany) po czym pierscien 20 wsuwa sie az do opotu o scianke pierscieniowego rowka 19. Po takim nalozeniu pierscien 20 obraca sie az zaczep 23 znajdzie sie u góry. Pierscien 20 ma moznosc obracania sie dookola tulei 7 dzieki temu, ze zaczep 21 miesci sie luzno w pierscieniowym rowku 19. Zaczep 23 sluzy jako c^pór dla tylnego okucia 3, które opie¬ rajac sie o niego swym kolnierzem uniemozliwia wyzwolenie buta przy pomocy jego podnoszeniu sie do góry. Zaczep 23 sluzy ponadto do umiesz¬ czenia w nim plaskiej klamry elastycznej 2, poprzez otwór której jest przeciagniety pasek, którym mo¬ cuje sie but do narty. Elementem wspólpracuja¬ cym z dociskaczem sprezynowo-kulkowym 1 jest okucie 3 przymocowane do obcasa buta za pomoca wkretek. Okucie 3 sklada sie z kawalka blachy, wygietej wedlug krzywizny obcasa oraz z kolnie¬ rza 4 prostopadle przyspawanego do zewnetrznej strony blachy. Kolnierz 4, stanowiacy gniazdo za¬ czepowe dla kulki 10, u dolu jest otwarty, co umoz¬ liwia latwe wcisniecie kulki dociskacza w kolnierz przy wkladaniu buta w urzadzenie wedlug wyna¬ lazku.Zamocowanie narty do buta za pomoca urzadze¬ nia wedlug wynalazku odbywa sie w ten sposób, ze po zmocowaniu przedniej czesci buta z narta, tylna czesc buta wciska sie okuciem 3 w dociskacz az kulka 10 tego dociskacza zostanie umiejscowio¬ na w kolnierzu 4. Nastepnie po przekreceniu pierscienia metalowego 20 tak, aby zaczep 23 zna¬ lazl sie u góry paskiem przewleczonym poprzez otwór w elastycznej plaskiej klamrze 2 przywiazuje sie narte do buta. Dzieki zaczepowi 23 blokujacemu ruchy kolnierza 4 ku górze noga wraz z butem wyzwala sie tylko w przypadku upadku narciarza. PL