2 Opublikowano dnia 15 stycznia 1958 r.Urzedy Patentowego I *1P* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40189 KI. 21 c, 64/01 Rejon Przemyslu Lesnego*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Opole, Polska Automatpcznp regulator napiecia pradnicp pradu zmiennego Patent trwa od dnia 14 czerwca 1956 r.Automatyczny regulator napiecia, bedacy przedmiotem wynalazku jest przeznaczony do sa¬ moczynnego utrzymywania stalosci napiecia pradnicy pradu zmiennego.Znane dotychczas regulatory napiecia maja szereg wad wlasciwych poszczególnym ich ro¬ dzajom. Regulatory wibracyjne posiadaja w swym czlonie pomiarowym czule przekazniki o zuzywajacych sie stykach, co obniza niezawod¬ nosc i dokladnosc dzialania tych regulatorów.Regulatory wzglednie stabilizatory napiecia ze wzmacniaczami magnetycznymi (transduktorami) odznaczaja sie pewna powolnoscia dzialania i wymagaja, podobnie jak wiekszosc innych uzy¬ wanych dotychczas regulatorów, dostosowania ich do,wielkosci napiecia, pradu i opornosci uzwojen wzbudnicy.Regulator wedlug wynalazku moze byc stoso¬ wany przy dowolnych wzbudnicach, a pozba¬ wiony wad regulatorów wibracyjnych i wyma- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. mgr Aleksy Krylów. gajacy nie skomplikowanych zabiegów konser¬ wacyjnych pozwala na uzyskanie znacznej obniz¬ ki kosztów jego produkcji, montazu i eksploa¬ tacji.W Celu uzyskania duzej dokladnosci i szyb* kosci dzialania przy zachowaniu stabilnosci re¬ gulacji zastosowano uklad? w którym nastepuje szybkie wytworzenie sygnalu regulacyjnego i specjalnie duze jego wzmocnienie przy zastoso¬ waniu formowania wzmocnienia w celu skró¬ cenia czasu przebiegów regulacyjnych. Aby unik¬ nac przeregulowaria przy uzyskane] czulosci regulatora wprowadzono do wzmacniacza obok dodatniego sprzezenia zwrotnego dostatecznie silne ujemne sprzezenie zwrotne w postaci krót¬ kotrwalych impulsów. W ukladzie przewidziano mozliwosc latwej regulacji wielkosci impulsów w celu lepszego dostosowania szybkosci przebie¬ gów regulacyjnych do stalej czasu regulowanego zespolu maszyn. W ukladzie przewidziano rów¬ niez mozliwosc wprowadzenia innych sygnalów dla otrzymania zlozonych przebiegów procesów regulacyjnych. W czlonie wykonawczym regula¬ tora1 zastosowano przerwnik o stykach z na-kladkami zapewniajacymi dobre przewodzenie.Wielkosc wspólczynnika powrotu przerwnika nie sowanie w ukladzie ujemne sprzezenie zwrotne, co ulatwia w duzym stopniu budowe i konser¬ wacje regulatora.Regulowane napiecie pradnicy 1 zostaje dopro¬ wadzone do obwodów regulatora za pomoca uzwojenia pierwotnego 17 transformatora 2, wla¬ czonego bezposrednio lub za posrednictwem prze- kladnika napieciowego nie uwidocznionego na rysunku. Napiecie zmienne uzwojenia 19, wy¬ prostowane przez uklad prostowników 3 i wy¬ gladzone przez kondensator 4 zasila czlon pomia¬ rowy regulatora, zlozony z uzwojen sterujacych 20, 22 oraz 21, 23 dwóch wzmacniaczy magnetycz¬ nych 5 i 6, lub jednego wzmacniacza o podwój¬ nym rdzeniu, opornika 7 i oporu nieliniowego, którym jest jarzeniowy stabilizator napiecia 8.Uzwojenie 18 transformatora 2 wraz z uzwoje¬ niami mocy 28 i 29 wzmacniaczy magnetycznych ' i ukladem prostowników suchych 9 tworza, czlon wzmacniajacy o silnym wewnetrznym sprzezeniu zwrotnym, który sluzy do zasilania cewki 10 przerwnika i obwodu ujemnego sprzezenia zwrotnego. Styki glówne 31 przerwnika, zabez¬ pieczone kondensatorem 12, zwieraja opornik 13 w obwodzie wzbudzenia wzbudnicy 14 i powo¬ duja zmiane napiecia wzbudnicy i zasilanej przez nia pradnicy 1.Styki pomocnicze 30 przerwnika wytwarzaja impulsy ujemnego sprzezenia zwrotnego w uzwo¬ jeniach' 26 i 27 wzmacniaczy i wywoluja powrót przerwnika do polozenia pierwotnego. Opornik 11 sluzy do regulacji wielkosci i czasu trwania impulsów ujemnego sprzezenia zwrotnego. Opor¬ nik 7 sluzy do regulowania i ustalania wielkosci napiecia znamionowego pradnicy.Przy najwiekszym, dopuszczalnym ze wzgledu ma charakterystyke wzbudnicy, obciazeniu prad¬ nicy 1 i napieciu znamionowym na jej zaciskach prady plynace przez opornik 7 i stabilizator ja¬ rzeniowy 8 sa jednakowe, a przeplywy (ampero- zwoje) przeciwnie wlaczonych uzwojen steruja¬ cych 20, 21 oraz 22, 23 nawzajem sie znosza. Styki glówne 31 przerwnika zwieraja wtedy stale opornik 13, a w obwodzie wzbudzenia wzbudn- cy 14 plynie najwiekszy prad.Przy powolnym wzroscie napiecia pradnicy, wywolanym np. zmniejszeniem obciazenia prad¬ nicy, prad w obwodzie stabilizatora 8 wzrasta proporcjonalnie do zaistnialej odchylki napiecia, co powoduje wysterowanie wzmacniaczy magne¬ tycznych. Wzmocniony w ukladzie wzmacniaczy sygnal powoduje wibracje styków glównych 31, przerwnika z amplituda zalezna od wielkosci odchylki napiecia, co powoduje obnizenie sie napiecia pradnicy 1. W tym przypadku styki ponpcnicze 30 nie sa zwierane.Przy gwaltownym wzroscie napiecia pradnicy nastapi otwarcie styków glównych 31 oraz zwar¬ cie styków pomocniczych 30 przerwnika, wla¬ czenie opornika 13 i obnizanie sie napiecia prad¬ nicy poczatkowo szybkie, które jest nastepnie zwalniane na skutek okresowego zwierania opor¬ nika 13, wywolanego impulsami ujemnego sprze¬ zenia zwrotnego, az do uzyskania przez pradni¬ ce napiecia znamionowego.Przy obnizaniu sie napiecia pradnicy 1 zacho¬ dzi zjawisko odwrotne, styki glówne 31 przer¬ wnika sa zwierane na przeciag dluzszych okre¬ sów czasu, co powoduje wzrost napiecia do war¬ tosci znamionowej.Uzwojenia 24 i 25 umozliwiaja wprowadzenie dodatkowych sygnalów sterujacych lub sprzeze¬ nia zwrotnego, dla otrzymania zlozonych prze¬ biegów procesów regulacyjnych. PL