* - - r0 Opublikowano dnia 23 grudnia 1957 r.BIBLIOTEKA Urzedu ? ?:entov»ego l POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40166 KI. 42 h, 34/13 Warszawskie Zaklady Foto-Optyczne*) Warszawa, Polska Sposób l urzadzenie do badania ustawienia ukladu optycznego, zwlaszcza obiektywów w aparatach fotograficznych Patent trwa od dnia 6 kwietnia1 1950 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadze¬ nie do badania ustawienia ukladu optycznego, zwlaszcza obiektywu w aparatach fotograficznych, j polegajacy na ustaleniu jednorazowym pomia¬ rem za pomoca kolimatora z przesuwnym testem zaleznosci miedzy odlegloscia robocza obiekty¬ wu a glebia kamery. W przypadku zaistnienia róznicy miedzy wspólistniejacymi wielkosciami mozna jednoznacznie okreslic grubosc podkladki kompensacyjnej lub wielkosc podtoczenia kol¬ nierza obiektywu po to, aby plaszczyzna ognisko¬ wa obiektywu przypadla1 w plaszczyznie filmu, matówki lub klinów telemetrycznych, co zapew¬ nia uzyskanie optymalnej ostrosci obrazu, a tym samym wlasciwa prace aparatu fotograficznego.W figtt&adku np< ustawiania prostych obiekty- ^ów^&eryskopowych w aparacie fotograficznym -mozna przez przesuwanie soczewek wzgledem *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwór¬ cami wynalazku sa dr Alojzy Kotecki i Józef Barczyk. siebie uzyskac jednoczesne zestawienie obiekty¬ wu i ustawienie jego w aparacie fotograficznym.Znane sposoby wizualnego badania ustawienia ukladu optycznego w aparatach fotograficznych wymagaja przeprowadzenia co najmniej dwóch pomiarów, a mianowicie za pomoca np. suw¬ miarki dokonuje sie pomiaru odleglosci matów¬ ki od plaszczyzny oporu utrzymujacej obiektyw oraz za pomoca lawy optycznej — odleglosc ro¬ bocza zastosowanego w danej kamerze obiekty¬ wu. Przez porównanie wyników tych pomiarów mozna okreslic dopiero róznice i zastosowac od¬ powiednia kompensacje.Powyzszy sposób wymaga wykonania kilku za¬ biegów roboczych, przeto jest dlugotrwaly i ucia¬ zliwy.Przedmiot wynalazku pozwala uzyskac poza¬ dane wyniki w sposób prosty i szybki, a dzieki prostej konstrukcji urzadzenia badanie aparatu fotograficznego moze byc dokonywane przez pracownika malo wykwalifikowanego.Dla blizszego wyjasnienia, przedmiot wynalaz¬ ku uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 Sprzedstawia urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wynalazku, fig. 2—5 biegi promieni w róznych zachodzacych przypadkach, a fig. 6—7 ilustruje sposób okreslania kompensacji.Jak przedstawiono na fig. 1, urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z kolimatora K w posta¬ ci rury zaopatrzonej na jednym koncu w obie¬ ktyw Ofc, a na drugim w wspólsrodkowa rure Rf wyposazona w test T, która jest wsuwataa do rury K wzdluz osi optycznej ukladu za pomoca pokretki P zaopatrzonej na przyklad w kólko ze¬ bate wspólpracujace z zebatka rury Hf. Zestaw kolimatora z przesuwnym testem jest umieszczo¬ ny na dwóch pryzmach AA', przymocowanych do wsporników W W osadzonych na podstawie B. No wsporniku W" jest umieszczony stolik C, na którym ustawia sie badany aparat fotogra¬ ficzny Kfl, Glówna czescia urzadzenia jest koli- mator z przesuwnym testem, który zastepuje testy rozstawione na róznych odleglosciach, po¬ trzebne do cechowania skali odleglosciowej apa¬ ratu fotograficznego.W zwyklym kolimatorze test znajduje sie w plaszczyznie ogniskowej obiektywu kolimatora, a obraz jego powstaje ,w nieskonczonosci.Jezeli bedzie sie przesuwac w kolimatorze test od ogniska do obiektywu, to jego obraz bedzie znajdowal sie w skonczonej odleglosci i zblizac sie bedzie z nieskonczonosci do obiektywu. Po¬ zorny obrsfz testu jest przedmiotem dla spraw¬ dzanego aparatu. Pek promieni pozornego przed¬ miotu wychodzacego z kolimatora pada do obiek¬ tywu kamery i daje ostry obraz na matówce lub na blonie filmowej. Na fig. 1 jest ilustrowany przebieg promieni w dwuobiektywowej lustrzan¬ ce zaopatrzonej w obiektyw celowniczy Oc, lu¬ sterko Z, obiektyw zdjeciowy Oz or&s w matówke M.M{ dla przypadku, kiedy test znajduje sie w plaszczyznie kolimatora, a plaszczyzna ogni¬ skowa obiektywu kamery w plaszczyznie ma- tówki. yr powyzszym przypadku odleglosc robocza obiektywu równa1 sie glebia kamery.Jezeli jednak majac test ustawiony w plaszczy¬ znie ogniskowej obiektywu kolimatora otrzyma sie na matówce obraz nieostry — bedzie to zna¬ czylo, ze plaszczyzna ogniskowa obiektywu ka¬ mery nie przypada w plaszczyznie matówki, a1 wiec istniej© równica pomiedzy odlegloscia ro¬ bocza i glebia kamery.Celem ustalenia tej Fóaajcy przesuwa sie test kolimatora do takiego polozenia, az ujrzy sie ostry obraz na matówce przylozonej do biezni filmu kamery.Na podzialce kolimatora odczytuje sie wartosc, która jest róznica jaka istnieje pomiedzy odle¬ gloscia robocza obiektywu i glebia kamery. Róz¬ nice te kompensuje sie podkladka odpowiedniej grubosci na kolnierzu obiektywu.Fig. 2 podaje przyklad, kiedy test T przypa¬ da w plaszczyznie ogniskowej F obiektywu koli¬ matora (*£ a plaszczyzna ogniskowa F' obiekty¬ wu kamery Oz lezy w plaszczyznie matówki M.W tym przypadku obraz na matówce jest ostry.Wedlug fig. 3 test przypada w plaszczyznie ogniskowej obiektywu kolimatora, a plaszczyzna ogniskowa obiektywu kamery nie lezy w pla¬ szczyznie matówki — obraz na matówce jest nie¬ ostry, plaszczyzna matówki moze przypasc przed plaszczyzna ogniskowa M' lub za plaszczyzna M".Aby ustalic polozenie plaszczyzny ogniskowej obiektywu kamery wzgledem plaszczyzny ma¬ tówki zbliza sie test do obiektywu kolimatora lub oddala go do polozenia takiego, az ujrzy sie na1 matówce ostry obraz testu,(fig. 5 i 4).Jezeli test przypadnie przed plaszczyzna ogni¬ skowa {fig. 4), to plaszczyzna matówki znajduje sie przed plaszczyzna ogniskowa obiektywu ka¬ mery. Jezeli zas test przypadnie poza plaszczyzna ogniskowa (fig, 5), to plaszczyzna1 matówki znaj¬ dzie sie poza plaszczyzna ogniskowa obiektywu kamery.Istniejej zwiazek pomiedzy wartoscia „x" — odlegloscia plaszczyzny testu wzgledem plaszczy¬ zny ogniskowej obiektywu kolimatora i warto¬ scia „a" — odlegloscia plaszczyzny matówki wzgledem plaszczyzny ogniskowej obiektywu ka¬ mery fotograficznej.Na fig. 4 wartosc ,,—xx" odpowiada wartosci Na fig. 5 wartosc „+*2'' odpowiada wsfrtosci „+a2".Przy badaniu nalezy wlasnie obiektyw w ka¬ rze fotograficznej przesunac o wartosc „a" wzgledem plaszczyzny matówki, filmu lub kli¬ nów telemetrycznych.Przy wartosciach „+" nalezy oddalic obie¬ ktyw — podkladajac grubsze podkladki na kol¬ nierzu obiektywu (fig. 7), przy wartosciach „—" zbliza sie obiektyw — dajac ciensza podkladke wzglednie podtaczajac kolnierz obiektywu (fig.6).Cechowanie kolimatora z przesuwnym testem konieczne do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku dokonuje s}e w ten sposób, ze zmie¬ nia sie na kolnierzu obiektywu kamery fotogra¬ ficznej grubosc podkladki i ustala dla kazdej wartosci „a" odpowiednia wartosc „#" na koji- matorze. Dla przypadku kiedy odleglosc robocza — 2obiektywu równa sie glebi kamery, to a = o i x= o.Zaleznosc powyzsza przedstawia sie graficznie wzglednie cechuje sie skale na1 kolimatorze bez¬ posrednio w wartosciach „a". PL