Wynalazek dotyczy przyrzadu do stwierdzania obecnosci gazów; Przyrzady tego rodzaju stosuje sie szczególnie w tym celu, by w kopalniach wskazywac na poja¬ wienie sie gazów wybuchowych, np. tak zwanej kurzawki. Jak wiadomo, domieszki gazowe! w powietrzu mozna wykrywac z pomoca komory dyfuzyjnej. Komora tego rcdzc ju szczególnie nadaje sie dla kopaln, poniewaz niema tu zmian temperatury.Mimo to komora dyfuzyjna nie bywa dotad stosowana do wykrywania kurzawki w ko¬ palniach z tej przyczyny, ze po kazdorazo- wem dzialaniu nalezy ja przenosic do miej¬ sca, gdzie znajduje sie powietrze swieze, u- suwajace z komory gazy, które sie do niej przedostaly.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest przyrzad zaopatrzony w komore dyfuzyjna i umozliwiajacy ponowne wykrywanie ga¬ zów na tern samem miejscu. Ponowne dzia¬ lania umozliwiono W wynalazku przez to, ze przyrzad jest zaopatrzony w zbiornik, zawierajacy powietrze w ilosci, wystarcza¬ jacej na* kilkakrotne przeplókiwanie kotmo- ry. Azeby komore po uzyciu przygotowac do ponownego dzialania, wystarczy wpro¬ wadzic do komory czesc powietrza ze zbior¬ nika.Na rysunku podano przyklad wykona- nia wynalazku. Fig. 1 przedstawia przyrzad w przekroju podluznym po linji A — 5, fig. 2—przyrzad w przekroju poziomym po linji C — D.Szczelny zbiornik J jest zaopatrzony w zawór 2 do napelniania go powietrzem. Po¬ nad zbiornikiem 1 umieszczona jest\\skrzy¬ nia 3, w której znajduje si$ kantora dyfu¬ zyjna! 4. Górne, scianami skrzyni 3 ma w srodkowej czesci przedluzenie cylindrycz¬ ne, w które jest wszlifowany kran 6, prze¬ stawiany raczka, 7. Koniora dyfuzyjna 4 jest otwarta od góry, vwobec czego podane na fig. 2 kanaly $, "9) 10 kreati 6 sa polaczo^ ne stale z wnetrzem kofnory. Na równej wysokosci z pozAóima czescia kanalów 8, 9, 10 znajduja sie w oprawie kranu trzy o- twory //, 12, 13. Otwór 11 jest polaczony rura 14 z jednem kolanem 15 przyrzadu 16 w ksztalcie litery U do mierzenia cisnie¬ nia. Otwór 12 jest polaczony rura 17 ze zbiornikiem 1, zawierajacym powietrze do plókanicf, otwór 13 natomiast laczy sie rura 18 ze skrzynia 3, zawierajaca komore 4. Do skrzyni 3 wchodzi poza tern jeszcze rurka gumowa 19 z przyrzadem do pompo¬ wania powietrza, np, w postaci balonu gu¬ mowego. Rura 18 przechodzi przez sckttie skrzyni 3 z pewnym luzem, wobec czego nie moga powstac róznice cisnienia w skrzy¬ ni 3 i nazewnatrz.Przyrzad dziala w sposób nastepujacy.Dla wykrycia gazu przyrzadem niniejszym nalezy kran 6 przestawic w polozeniet wska¬ zane na fig. 3. W tem polozeniu wnetrze komory dyfuzyjnej jest polaczone kanalami 9 i 11 i rura 14 z manometrem 15, 16* Gdy rura 19 przez nacisniecie balonu gumowego wpusci sie do skrzyni 3 powietrze z oto¬ czenie i, wtedy domieszki gazowe w powie¬ trzu, posiadajace mniejszy ciezar wlasciwy, powoduja z powodu azybszej dyfuzji po¬ wiekszenie cisnienia wewnatrz komory dy¬ fuzyjnej 4i a przez to podniesienia sie sluptt plynu w manometrze 16. Jezeli natomiast domieszki gazowe w powietrzu sa ciezsze, natenczas powietrze w komorze dyfunduje predzej niz ciezkie gazy, wobec czego ma¬ nometr wskazuje zmniejszenie cisnienia.Po ukonczeniu pomiaru komora dyfuzyjna jest napelniona czesciowo domieszkami ga- zowemi. Celem usuniecia ich i przygotowa¬ nia komory do ponownego dzialania nalezy kran 6 przestawic w polozenie, wskazane iiai fig- 6. W polozieniu tem wnetrze komory dyfuzyjnej jest polaczone kanalaimi 10 i 12 i rura 17 ze zbiornikiem powietrza zapaso¬ wego, a kanalami 9,13 i rurc^ 18 ze skrzynia 3, zawierajaca komore dyfuzyjna. Strumien powietrza plóczacego plynie wobec tego ze zbiornika 1 do wnetrza komory dyfuzyjnej, a stad do skrzyni 3, otaczajacej komore. Ze skrzyni 3 strumien moze wychodzic naze¬ wnatrz wzdluz rury 18. Po dostatecznem przedmuchaniu komory swiezem powietrzem przestawia sie kran 6 w polozenie, wskaza¬ ne na fig. 4. Wtedy manometr 16 jest pola¬ czony rurami 15, 14 przez otwór U i kanal 8 z wnetrzem komory dyfuzyjnej, która jest równiez polaczona kanalem 10, otwo¬ rem 13 i rura 18 ze skrzynia 3, czyli z po¬ wietrzem zewnetrznem. Wobec tego naste¬ puje wyrównanie cisnienia powietrza, ze<- mknietego w manometrze i w komorze dy¬ fuzyjnej z cisnieniem powietrza zewnetrz¬ nego. Obecnie przyrzad jest przygotowany do ponownego dzialania; kran przed sa¬ mem uzyciem przyrzadu przestawia sie w polozenie, podane na fig. 3. Na fig. 5 podano polozenie kranu, stosowane zwykle podczas transportu przyrzadu. Jedno ramie 15 ma¬ nometru jest wtedy odciete od powietrza zewnetrznego, wobec czego zawartosc ma¬ nometru nie moze wyciec, nawet jezeli przy¬ rzad znajduje sie w polozeniu lezacem.W rurze 17 miedzy zbiornrkiem / i kra¬ nem mozne umiescic oddzielny zawór pló- czacy, otwierany tylko wtedy, gdy kran znajduje sie w polozeniu, wskazanem na fig. 6. Kran nie jest wtedy wystawiony na cisnienie sprezonego powietrza w zbiorniku; latwiej go wobec tego wykonac i utrzymrc w stanie szczelnym* Zastosowanie przyrzadu nile ogranicza sie do wykrywania kurzawki w kopalniach.Przyrzadem mozne wykrywac takze inne — 2 —gazy J w innych miejscach np, wodór w aku- mulatorniach. PL