Opublikowano dnia 25 pazdziernika 1957 r, k POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40100 KI. 42 h, 16/01 Michal Rzeszowski Poznan Polska Mikrotom saneczkowg Patent trwa od dnia 10 sierpnia 1956 r.Mikrotomy sluzace do przygotowywania skrawków preparatowych do badan mikrosko¬ powych stanowia urzadzenia umozliwiajace skrawanie odpowiednio przygotowanych pre¬ paratów o grubosciach skrawków od jednego do kilkudziesieciu mikronów. Uzyskanie rów¬ nej grubosci cienkiego skrawka preparatu jest nieodzownym warunkiem do odpowiedniego przeprowadzenia badania preparatu w swietle przechodzacym mikroskopu. Znane sa mikro- tomy wykonane z nozem osadzonym obroto¬ wo, stosunkowo skomplikowane i drogie w wy¬ konaniu oraz mikrotomy z nozem osadzonym przesuwowo wzdluz prostego toru na jednym poziomie, w których nóz jest osadzony w od¬ powiednim imadelku na bloku slizgowym i stad mikrotom ten jest zwany saneczkowym.Trudnoscia w konstrukcji mikrotomów jest rozwiazanie prowadzenia noza i podsuwania przy suwie noza preparatu o pozadana girubosc skrawka, do czego konieczne sa rozmaite urza¬ dzenia podsuwajace preparat pod nóz lub tez przyblizajace przy kazdym suwie o odpowiednia wysokosc nóz do preparatu. W zaleznosci zas od rodzaju preparatu, na przyklad parafinowanego czy swiezego, mikrotomy musza posiadac od¬ powiednio wykonane uchwyty lub stoliki prepa- ratowe.W znanych dotad mikrotomach typu sanecz¬ kowego urzadzenie podsuwajace preparat jest osadzone na rodzaju szyny, po której przesuwa sie stolik preparatowy przy czym szyna ta jest ustawiona pod odpowiednim katem w stosunku do toru saneczek unoszacych nóz. Dokladne na¬ stawianie na pozadana grubosc skrawka jest klopotliwe i utrudnione, przy czym mikrotom saneczkowy sluzy zasadniczo do jednego typu preparatów. Stosunkowo prosty i tani w kon¬ strukcji mikrotom saneczkowy nie mógl jak dotad byc wykorzystywany w sposób uniwer¬ salny do otrzymywania skrawków preparato¬ wych zamrazanych i parafinowanych o scisle okreslonej grubosci- Mikrotom wedlug wynalazku rozwiazuje te trudnosci przez to, ze posiada tak skonstruo¬ wane urzadzenie podsuwajace preparat pod nóz, ze umozliwia uzyskiwanie skrawków pre¬ paratowych parafinowanych i swiezych w sta-nie *amre*enym o scisle pozadanej i okreslonej grubosci. r Urzadzenie podsuwajace preparat w mikro¬ tomie wedlug wynalazku posiada srube mikro- metryczna unoszaca odpowiedni stolik podaw- czy o pozadana liczbe mikronów, przy czym stolik podawczy jest tak wykonany, ze mozna na nim osadzic uchwyt do preparatów para-* imowanych, jak tez i znany stoliczek zamra¬ zajacy.Wedlug wynalazku uchwyt do preparatów parafinowanych jest tak osadzony, ze moze byc nachylany wzgledem noza pod dowolnym ka¬ tem, przez co z tego samego preparatu para¬ finowanego osadzonego na podkladce drewnia¬ nej uzyskiwac mozna skrawki w rozmaitych kierunkach przekroju. Dzieki takiemu wykona¬ niu urzadzenia podsuwajacego preparat, mi¬ krotom saneczkowy wedlug wynalazku stal sie wysokoprecyzyjnym aparatem, stosunkowo- prostym w konstrukcji i tanim w wykonaniu.Mikrotom wedlug wynalazku przedstawiono na rysunku, któnego fig. 1 przedstawia przy¬ rzad w widoku aksonometrycznym, fig. 2 zas — stolik do zamrazania preparatu w widoku per¬ spektywicznym.Mikrotom wedlug wynalazku sklada sie z toru lub lawy 1, wykonanej na przyklad ze sto¬ pu zeliwnego, posiadajacej pionowo osadzony uchwyt szczejtowy 2, prowadzacy urzadzenie podsuwajace preparat w postaci podajnika unoszacego imadelko lub stolik zamrazajacy.Lawa 1 posiada Minowe wglebienie z prowad¬ nicami, w którym jest osadzony bloczek sliz¬ gowy 3, stanowiacy sanie slizgowe dla noza skrawajacego 8. Na saniach 3 jest wykonalny rowek przesuwowy, w którym osadzona jest glowica sruby mocujacej, przytrzymujaca pod¬ stawke 4 imadelka nozowego 7, przy czym pod¬ stawe te unieruchamia sie w pozadanym polo¬ zeniu przeto przykrecenie za pomoca dzwigni 5 nakretki 5', przyciagajacej plytke 4 do san 3 Nóz jest osadzony w imadelku 7 i przytrzy¬ many w odpowiednim polozeniu (nachyleniu) za pomoca srub 6 i 8\ Sanie sa zabezpieczone przed wypadnieciem z lawy 1 za pomoca odpo¬ wiednich wystepów bloczka slizgowego i srub ograniczajacych 22.W saczetach 2 jest osadzony przesuwnie w kierunku pionowym podajnik 9, unoszacy (fig. 1) imadelko preparatowe 10, w którym za- moc&mti* sie umieszcssny na daezezulee para* fmowasgr preparat przeznaczony do skrawania.Podajnik 9 jest saopwtirsoay w ifube nastawcaa 0' do szybkiego przesuwa podajnika po naloze-* niu preparatu, w celu szybkiego podprowadze¬ nia go na wysokosc skrawania noza 8, oraz w dzwignie 9", wlaczajaca i wylaczajaca mikro¬ metr. Podajnik 9 jest polaczony za pomoca wrzeciona 15 z urzadzeniem mikrometrycznym w postaci obrotowej tarczy 18, osadzonej w przestawne] oslonie 17 z wykrojem. Oslona ta jest osadzona obrotowo i mozna ja unierucha¬ miac w pozadanym polozeniu za pomoca srubki 21. W wykroju na obwodzie oslony 17 wystaja zeby tarczy obrotowej 18, za pomoca których tarcze mozna obracac, naciskajac na dzwignie 19, zaopatrzona w zapadke 20. Dzwignia ta jest obciazona sprezyna cofajaca, nie uwidocznio¬ na dla prostoty na rysunku, przy czym wychy¬ lenie jej ogranicza skalowany mikrometr 16.Przesuwajac oslone 17 z odpowiednim oznacze¬ niem wykazujacym wzgledem mikrometru 16 o ile mikrometrów przesunieto wykrój oslony 17 a tym samym przesuw dzwigni 19 powoduje sie odpowiedni obrót kola 18 i wrzeciona 25 unoszacego podajnik 9- Na podajniku 9 mozna osadzic dowolnie albo imadlo 10, albo stoliczek zamrazajacy 23. W przypadku przedstawionym na fig 1, uwidocz¬ niono mikrotom z osadzonym na podajniku 9 imadelkiem 10 dla przytrzymania preparatu parafinowanego. Imadelko to jest^ osadzone w famie 13 wychylnie wokól tulejki przytwierdzo¬ nej trwale do podstawy prowadniczej 10* szczeki imadelka 10. Szczeka ta moze byc od¬ dalana i przyblizana do swej podstawy 10" za pomoca sruby 12, osadzonej w tulejce ulozy- skowanej w ramie 13- Tulejka w ramie 13 moze byc unieruchamiana w pozadanym polo- zeniu za pomoca sruby 13*. Rama 13 jest osadzo¬ na wyefaylnie w podporze 14 pod katem pro¬ stym wzgledem lodtysta tulejki imadelka. Moze byc ona wychylana pod rozmaitym katem wzgledem noza 8 za pomoca sruby llt ewen¬ tualnie polaczonej przekladnia aebata z osia obrotowa ramy. Calosc jest obrotowo osadzona w odpowiednim stozkowym otworzepodajnika 9.Majac tak osadzony preparat dobierac mozna przy skrawaniu rossnaite pozadane polozenia imadelka, uzyskujac preparaty o rozmaitych plaszczyznach przekroju, nie zdejmujac przy tym preparatu z Imadelka. Gdy zamiersa sie uzjteklrta* skrawki preparatu swiezego w sta¬ nie aafatoeonym, zdejmuje sit imadelko z po* dajaika 9 i nasadza stolicssk 23 (fig 2)v wpro¬ wadzajac co otworu UCTSaiauetfL poprzednia podpase 14 stozkowa podstawka 23 stoliczka zamrazajacego. Stoliczek ten laczy sia wezem 26 i nakretka 27 t butta z dwutlenkiem wagla* — 2 —po czym pnymocowuje sie na stoliczku 23 preparat przez zamrozenie go, unoszac na¬ stepnie wpierw sruba 9' podajnik 9. Unie¬ ruchamiajac go na wrzecionie 15 dzwignia 9", przesuwa sie go teraz dzialaniem dzwigni 19, a suwajac po swym torze nóz 8, uzyskuje sie pozadane skrawki preparatu mikroskopowego- PL