Wynalazek dotyczy wibratora z masa umiesz¬ czona mimosrodowo oraz jego zastosowania do urzadzen drgajacych, jak: rzeszot, sit, rozdzielni¬ ków, zasilaczy, przenosników, stolów i koryt wi¬ brujacych, spadów i lejów wstrzasowych, wyzy- maczy wstrzasowych itp.Wibrator wedlug wynalazku wykazuje wzgle¬ dem podobnych znanych dotychczas aparatów liczne korzysci konstrukcyjne i instalacyjne, ule¬ pszone dzialanie oraz pozwala na znaczne zmniej¬ szenie kosztów wykonania i utrzymania. Dzieki tulejowej postaci wibratora, zajmujacej malo miejsca i szczególnej jego konstrukcji, unika sie zasadniczych niedogodnosci wibratorów z masa umieszczona mimosrodowo i uzyskuje nowe moz¬ liwosci zastosowania.Cechy charakterystyczne wibratora sa naste¬ pujace: Korpus wibratora tworzy tuleje, stanowiaca kolo pasowe z masa umieszczona mimosrodowo, i jest osadzony na nie obracajacej sie osi, za po¬ srednictwem lozysk tocznych.Os wibratora, której dlugosc przekracza dlu¬ gosc tulei jest osadzona w dwóch wspornikach sciagnietych srubami lub sworzniami i umiesz¬ czonych mozliwie jak najblizej lozysk tocznych.Rozstep wsporników i dlugosc wibratora odpo¬ wiadaja rozstepowi zamocowan urzadzenia drga¬ jacego, do podstawy którego sa one przylaczone za pomoca sztywnego zamocowania albo za po¬ srednictwem elementów elastycznych jak kor- bowody, sprezynujace platki, resory stalowe liuto kauczukowe.Tuleja sluzy jako kolo pasowe. Konstrukcja ta daje szereg korzysci technicznych i ekonomicz¬ nych. Budowa urzadzenia drgajacego jest zasad¬ niczo niezalezna od budowy samego wibratora (obydwie czesci posiadaja jedynie dwa wspólne punkty laczace), co. pozwala uproscic konstrukcje obydwóch czesci i zmniejszyc koszt fabrykacji, ulatwiajac przy tym standaryzacje. Wibratory daja sie wymieniac i moga byc latwo zamieniane w zaleznosci od pozadanych cech oraz urzadzen, które maja uruchamiac. Instalacja, montaz i wy¬ miana sa prostsze niz w znanych wibratorach.Praca lozysk, którydp obciazenie nie zmienia swego polozenia W stosunku do pierscienia zewnetrznego, jest korzystniejsza anizeli w wiek¬ szosci znanych wibratorów pracujacych, przy sta¬ lym obciazeniu pierscienia wewnetrznego lozyska tocznego, co daje znaczne przedluzenie czasu pracy lozysk.Os wibratora jest osadzona w spornikach trwaLe zlaczonych z urzadzeniem drgajacym tak, ze usztywnia jego wystepy boczne i usuwa ko¬ niecznosc stosowania poprzeczek laczacych w po¬ blizu wibratora.Moment bezwladnosci masy umieszczonej mi- mosrodowo jest zmniejszony z uwaginastosunko¬ woms^rpromien tulei, co ulatwia przechodzenie szybkosci krytycznych przy rozruchu i zatrzyma, niu urzadzenia.Polozenie wibratora na urzadzeniu drgajacym oraz jego osadzenie wzgledem srodka ciezkosci tego urzadzenia daje sie zmieniac, co umozliwia zmiany ksztaltu i rozdzialu wibracji w zaleznosci od koniecznosci dzialania.Urzadzenie drgajace moze byc uruchamiane ta pomoca dwóch lub wiecej wibratorów o ruchu zsynchronizowanym lub nie zsynchronizowanym z jednego zródla energii.Wibrator moze byc napedzany pasem, dziala¬ jacym bezposrednio na tuleje bez jakiegokolwiek osobnego urzadzenia napedowego (pasowego kola napedowego). Pas moze byc umieszczony w plasz¬ czyznie symetrii urzadzenia wibrujacego, zapew¬ niajac w ten sposób jego równowage w prze- ' fitrzeni.Qpis jak i rysunki podaja kilka przykladów wykonania wibratora wedlug wynalazku.. Fig. 1 przedstawia w przekroju podluznym po¬ stac wykonania wibratora wedlug wynalazku, fig. 2 — w widoku z boku wibrator wedlug fig. 1, fig. 3 — w przekroju poprzecznym wzdluz linii a-a wibrator wedlug fig. 1, fig. 4 — wykonanie wibratora ze wspornikami w przekroju podluz¬ nym, fig. 5 — w przekroju poprzecznym wzdluz linii b-b wibrator wedlug fig. 4, fig. 6 — w wi¬ doku z boku wibrator wedlug fig. 4, fig. 7 — w przekroju podluznym trzecia postac wykonania wibratora fig. 8 — w przekroju poprzecznym wzdluz linii c-c wibrator wedlug fig. 7, fig. 9 — w przekroju poprzecznym inna postac wykonania wibratora, fig. 10 — w widoku z boku schematy¬ czne urzadzenie zaopatrzonew wibratorzespolony z drugim wibratorem, fig. 11 — w widoku z bo¬ ku szczególna odmiane urzadzenia zaopatrzonego w zespolony wibrator, wreszcie fig. 12 — czes¬ ciowo w przekroju a czesciowo w widoku szcze¬ góly oslony wibratora zespolonego.W wykonaniu przedstawionym na fig. 1, 2, 3 tuleja 1 jest przyspawana po nasadzeniu Jej na korpusy 2 i 3 lozysk tocznych, tuleja opiera sie na osi 4 za posrednictwem lozysk tocznych 5 i 6, przy czym pokrywy 7 i 8 zapewniaja zamkniecie korpusów 2 i 3 lozysk tocznych.Os 4 jest zamocowana we wspornikach 9, 10 i unieruchomiona za pomoca dwóch trzpieni 11, przynaleznych do plyt podstawowych aparatu drgajacego 12; Masa umieszczona mimosrodowo sklada sie z czesci stalej 13, 14, 15 i czesci rucho¬ mej 16 w ksztalcie plytek. Plyta 13 jest przypór wana do tulei 1 i rozciaga sie na calej dlugosci miedzy korpusami 2 i 3 z malymi plytkami 14 i 15 na krancach przypawanymi do plyty 13 i tak obrobione, ze stanowia przedluzenie wydrazenia korpusów 2 i 3 lozysk tocznych w celu utworze¬ nia przepustu do wsuniecia lozysk. Czesc rucho¬ ma 16 w postaci plyty rozciaga sie miedzy ply¬ tami 14 i 15. Jest ona przytwierdzona za pomoca zaczepów mocujacych 17 i 18 przypawaiiych do plyty 13. Plyty 13 i 16 sa tak ulozone, iz po¬ zostawiaja koliste przejscie 19 wieksze od sredni¬ cy zewnetrznej lozysk tocznych 5 i 6. Jako kola pasowe dla plaskiego pasa napedowego 20 sluzy tuleja I, a os jej jest mimosrodowo osadzona o odleglosc r wzgledem osi lozysk 5i 6, tak ze r stanowi w przyblizeniu promien drgan wibra¬ tora.Dzialanie wibratora opisano ponizej. Sila odsrodkowa masy umieszczonej mimosrodowo przejeta przez lozyska 5 i 6, przekazana zostaje na urzadzenie drgajace 12 za posrednictwem osi 4, lozysk 9 i 10 oraz trzpienia II, nadajac temu urzadzeniu drgania, których wielkosc i ksztalt sa okreslone momentem statycznym masy umie¬ szczonej mimosrodowo i polozeniem wibratora wzgledem urzadzenia drgajacego. Moment sta¬ tyczny tej masy mozna regulowac, zamieniajac plyte 16 plyta o innej grubosci.Wibrator przedstawiony na fig. 4, 5 i 6 rózni sie od opisanego ponizej podanymi szczególami.Luzna masa umieszczona mimosrodowo jest zamknieta w przestrzeni, znajdujacej sie miedzy tuleja 21 a scianami 22, 23+ 24 (fig. 4 15).Czesci stale 25 i 26 z ciezkiego stopu osadzone sa na krancach, podczas gdy czesc zmienna 21 jest wykonana z kuleczek lub granulek (srut) i zajmuje czesc srodkowa w przestrzeni zamknie¬ tej.Kuleczki lub srut 21 jest dostepny z zewnatrz poprzez otwór 28, zamkniety korkiem lub zam- 2 —.kniecieni 29. Os 30 jest osadzona w stalych wspornicach 31 i 32, przytwierdzonych do urza¬ dzenia drgajacego 33 i wystaje poza nie w celu osadzenia jej w kolnierzach 34 i 35 trwale pola¬ czonych z podatnymi i elastycznymi podporami 36 i 37 stanowiacymi oparcie dla wibratora, jak i samego urzadzenia drgajacego 33 (fig. 6). Tu¬ leja 21 jest zaopatrzona w -pasowe kolo 38 z tra¬ pezowym rowkiem i wypelniona czesciowo ole¬ jem, smarujacym lozyska toczne. Podczas biegu olej zostaje doprowadzony do lozysk tocznych dzieki palcom 39 i 40, przytwierdzonym do osi 30 i podatnym w celu ulatwienia ich montazu.Regulacja momentu statycznego masy umiesz¬ czonej mimosrodowo odbywa sie w tym przy¬ padku bez rozmontowywania wibratora przez wprowadzenie lub usuwanie srutu 27 poprzez otwór 28.W trzecim przykladzie wykonania wibratora czesc zamienila umieszczonej mimosrodowo ma¬ sy 41 (fig. 7 i 8) jest umieszczona w Czesci srod¬ kowej tulei 42 miedzy czesciami stalymi masy umieszczonej mimosrodowo 43, 44 i posiada kil¬ ka gwintowanych otworów odpowiadajacych otworom 46 tulei 42. Czesc zamienna jest przy¬ twierdzona do tulei za pomoca srub 47 i 43.Skrzynki lozysk tocznych 49 i 50 sa wykonane jako skrzynki zamkniete, to znaczy uniemozli¬ wiaja przejscie z lozyska do wnetrza tulei. Tu¬ leja jest zaopatrzona w pierscien uzejbiony 51, umozliwiajacy naped wibratora lub jego sprze¬ zenie z kmym wibratorem za pomoca lancucha, pasa zebatego lub przez bezposrednie zazebienie.Regulowanie momentu statycznego masy umie¬ szczonej mimosrodowo uskutecznia sie w tym przypadku przez przesuniecie obwodowe czesci zamiennej 41 i przytwierdzenie jej w innym po¬ lozeniu. Os wibratora sklada sie z dwóch czesci 52 i 53, trwale polaczonych z urzadzeniem drgajacym 54.W przypadku gdy masa umieszczona mimo¬ srodowo sklada sie ze srutu, proszku lub cieczy, mozliwe jest polepszenie rozruchu wibratora przez uksztaltowanie masy wedlug zasady w mysl fig. 9.Przestrzen zamknieta, obejmujaca mase umie¬ szczona mimosrodowo wewnatrz tulei 55 jest odgraniczona sciana prawie cylindryczna 56 obejmujaca os wibratora 57 i osadzona mimo¬ srodowo wzgledem niej. W stanie spoczynku srut, proszek lub ciecz 58 zajmuje czesc dolna w zamknietej przestrzeni wedlug fig. 9. Przy rozruchu material masy umieszczonej mimosro¬ dowo przesuwa sie wzgledem tulei, dazac stale do zajecia czesci najnizej polozonej w przestrze¬ ni zamknietej. Sprzezenie mocy, konieczne do rozruchu, jest z tego wzgledu nieco slabsze. Pod koniec okresu rozruchowego material masy 58, stopniowo przyspieszony wskutek tarcia, zajmu¬ je ostatecznie przestrzen zamknietego pomiesz¬ czenia, najwiecej oddalona od osi obrotu 57.Wówczas ustalaja sie normalne warunki pracy wibratora.Przyklad zastosowania wibratora sprzezonego z drugim wibratorem przedstawiony jest na fig. 10. Obydwa wibratory 59 i 60 sa przytwierdzone do tego samego aparatu drgajacego 61 i sprzezo¬ ne bezposrednio przez zazebienie. Pas 63 pola¬ czony z silnikiem 62, napedza obydwa wjibratory, obejmujac kolejno obydwa kola napedowe.Sprzezenie wibratorów za pomoca zazejbien zapewnia w kazdym czasie symetryczne poloze¬ nie mas umieszczonych mimosrodowo obydwóch wibratorów wzgledem linii x-x, stanowiaca a tego wzgledu os wibracji. Ta os x-x jest pro¬ stopadla do linii y-y, przechodzacej przez osie obydwóch wibratorów 59 i 60. Poznawszy zatem zasade dzialania, nalezy zaznaczyc jeszcze, ze obydwa kola napedowe wprowadzane sa w nich przez ten sam pas 62 w kierunku przeciwnym, a praca zazebiania zostaje ograniczona jedynie do synchronizacji obydwóch ruchów.Elastyczne polaczenie obydwóch wibratorów uzyskane przez pas 62 znacznie odciaza zazebie¬ nie, zwlaszcza o ile chodzi o obciazenia zmienne uzebienia, które w znanych podwójnych wibra¬ torach stanowia obciazenia niebezpieczne.Inny przyklad zastosowania sprzezonego wi¬ bratora uwidoczniony jest na fig. 11. Nie rózni sie on zasadniczo od poprzedniego poza nasta¬ wieniem mas umieszczonych mimosrodowo, któ¬ rych polozenie nie jest juz symetryczne, wzgle¬ dem linii u-u prostopadlej do linii v-v, prze¬ chodzacej przez osie wibratorów 63 i 64 mniej lub wiecej równolegle z boku górnej sciany bocznej urzadzenia.Dzieki wzajemnemu wyzejbieniu kól 65 i 66' sily odsrodkowe F obydwóch wibratorów staja sie równolegle jedynie do glównej osi drgania W-W, pochylonej wzgledem linii t?-t? kata a rózniacego sie od kata 90°. Podczas rotacji, skla¬ dowe sil odsrodkowych F', prostopadle do tej osi daja pewien moment, którego efekt wpraw¬ dzie dosyc ograniczony ze wzgledu na bezwlad- onsó urzadzenia drgajacego 67 dodaje sie do skladowych Fit?. Zachodzi wówczas pewna róz¬ nica w nachyleniach osi glównych drgania u wejscia ae i wyjscia as urzadzenia wibrujace-go, które mozna wykorzystac dla polepszenia jego dzialania. Dalsza korzyscia zainstalowania dwóch wibratorów zgodnie z linia v-v uwydat¬ nia sie w wiecej regularnym ksztalcie i w wiek¬ szej wytrzymalosci urzadzenia wibrujacego 67 wzgledem ukladu uwidocznionego na fig. 10.Szczególy oslony sprzezenia obydwóch wibra¬ torów uwidoczniono na fig. 12. Kola zebate 68 i 69 sa przytwierdzone do tulei napedowych 70, 71 i zamkniete w oslonie 72. Oslona ta jest po¬ dzielona na dwie czesci wedlug plaszczyzny przechodzacej przez osie obydwóch wibratorów i zamknieta przez przykrecenie srub 73. Jest ona przytwierdzona do urzadzenia drgajacego 71 za pomoca srub 75.Jest oczywiste, ze przy budowie wibratora wecSug wynalazku mozna wykonac jego szcze¬ góly odmiennie, nie zmieniajac jego zasady, np. tuleja, korpusy lozysk tocznych i masy umiesz¬ czone mimosrodowo moga byc wykonane z jed¬ nej iodlanej czesci lub tez byc zestawione w iony sposób; w innych przypadkach, gdzie ladunki sa stosunkowo male, korpusy lozysk tocznych moznaby usunac. Os pelna moglaby byc zasta¬ piona przez tuleje, przynajmniej w swej czesci srodkowej; rózne urzadzenia wskazane na przy¬ kladach wykonania moznaby zastosowac przy ich wzajemnych) zmiennych kombinacjach, itid. PL