Wiertarka zapadkowa z samoczynnem smarowaniem jest to mechanizm, który przystosowany do recznej wiertarki srubo¬ wej („Drillbohrer") sprawia, ze wiertlo tejze wiertarki nie obraca sie raz w prawo drugi raz w lewo, zaleznie od ruchu raczki raz wgóre raz wdól, lecz ze obraca sie stale w jednym kierunku, pomimo zmiennego ru¬ chu raczki. Prócz tego oliwienie wiertarki i przedmiotu wierconegjo odbywa sie samo¬ czynnie.Niniejszy wynalazek uwidoczniono na zalaczonym rysunku, gdzie sruba 1A z na- cietemi wzdluz calej dlugosci dwoma skre¬ tami srubowemi: lewym 2 i prawym 3, sta¬ nowi zasadnicza czesc wiertarki. Na srube te wchodza dwa nasrubki 4 i 5 odpowiada- jace: jeden (t. j. 4) skretowi lewemu, drugi (t, \. 5) skretowi prawemu. Obwód tych na- srubków jest spiralny, zakonczony wyste¬ pem u górnego nasrubka 6 i dolnego 7, za który chwyta zapadka 8 i 9, umocowana na osi 10 a dociskana sprezyna 11, przy¬ mocowana do raczki ruchomej 12 srubka 13. Sprezyna ta jest rozcieta na dwoje tak, ze dociska oddzielnie kazda z zapadek.Wszystko to umieszczone jest w raczce ruchomej 12, zamykanej od góry denkiem, przymocowanem dwoma srubkami 10 i 14.Pomiedzy dnami raczki ruchomej a nasrub- kami i pomiedzy nasrubkami znajduja sie stalowe kulki (trzy warstwy 15, 16 i 17), umieszczone tu celem zmniejszenia tarcia pomiedzy wspomnianemi czesciami.Dzialanie tego mechanizmu jest naste¬ pujace: skoro raczke ruchoma przesuwa sie nadól, naciska sie za posrednictwem górnego denka na kulki, a za posrednictwemtychze na nasrubki 4 i 5. Kazdy z nich, u- stepujac przed naciskiem zgóry, bedzie u- silowal zeslizgnac sie po swoim skrecie sru¬ bowym nadól. Uda sie to nasrubkowi dol¬ nemu 5, który odpowiada skretowi pra¬ wemu, wiec bedzie sie obracal w prawo, czemu nie przeszkadza zapadka 9, nie pod¬ pierajaca z tej strony. Nasrubek 4 usiluje zeslizgnac sie w lewo czemu jednak prze¬ szkodzi zapadka 8, uchwyciwszy za zab 6 tego nasrubka* Nacisk wiec zgóry przenosi sie na zapadke 8, ta zas jest oparta na osi /O, os w raczce 12, a raczka w palcach pra¬ cujacego. Tu jednakze nacisk napotyka o- pór staly (wzgledem zapadki), wywolany wysilkiem palców, które, trzymajac silnie za raczke, nie dopuszczaja obrotu tejze.Na zasadzie reakcji wiec nacisk ów skie¬ ruje sie przeciwnie i obróci srube w pra¬ wo, a wraz z nia i umocowane na jej kon¬ cu wiertlo 18; przy ruchu raczki ruchomej wdól bedzie sie ono obracalo w prawo. Sko¬ ro raczka ruchoma dojdzie do uchwytu 19 wiertla, przesuwa sie teraz raczke rucho¬ ma wgóre. Nacisk wiec bedzie mial kie¬ runek zdolu do góry. Za posrednictwem dolnego denka raczki i kulek udzielal sie nacisk i nasrubkom, które teraz znów beda chcialy ustapic pod tym naciskiem wgóre i naJsrubek 4 bedzie sie zeslizgiwal po swo¬ im skrecie lewyp obracajac sie w prawo, czemu nie bedzie przeszkadzac górna za¬ padka 8, mogaca przeciwdzialac tylko ob¬ rotowi w lewo, zas nasrubek 5, który przy ruchu raczki wdól obracal sie luzno, teraz po wykonaniu tylu obrotów wiele skoków ma sruba (na rysunku 3), naciskany zdolu, chcialby obracac sie w lewo i zeslizgnac sie wgóre po swoim skrecie prawym, czemu jednak przeciwdziala zapadka 9, chwyta¬ jaca za zab 7 tegoz nasrubka. Nasrubek wiec cisnie na zapadke 9 tej jednak prze¬ ciwdziala opór staly palców za posrednic¬ twem osi 10 i raczki ruchomej 12 tak, ze nacisk skierowawszy sie w strone przeciw¬ na, obróci srube 1, a wiec i wiertlo 18 w prawo, a wiec w kierunku zgodnym z po¬ przednim* W ten sposób dzieki niniejszemu wynalazkowi wiertarka uzyskuje obrót wiertla w jednym kierunku, pomimo zmien¬ nego ruchu raczki.Smarowanie samoczynne wiertarki od¬ bywa sie w sposób nastepujacy: górny ko¬ niec sruby osadzony jest w raczce stalej 20, stanowiacej puszke zakrecona nakryw¬ ka 21/. Aby sruba nie wysuwala sie z tej puszki znajduje sie na niej pierscien 22, przymocowany koleczkiem 23. Puszke te wypelnia sie smarem, znajdujacym sie w temperaturze normalnej w stanie stalym (np. towotem, wazelina i t. d.). Skoro zacz¬ nie sie wiercenie, to, wskutek ciepla wy¬ tworzonego przez tarcie sruby o scianki puszki, stapia sie czesc smaru i splywa wy- cietemi na srubie skretami srubowemi wdól, dostajac sie w ten sposób i do wne¬ trza raczki ruchomej i nizej, az do wier¬ tla, przez wolna przestrzen miedzy szcze¬ kami 24 trzymajacemi wiertlo, aJ po skre¬ tach wiertla na miejsce, w którem wywier¬ ca sie otwór. W ten sposób cala wiertar¬ ka wraz z wierconym otworem jest samo¬ czynnie smarowana!.Wiertarka ta pracuje dwa razy ekono¬ miczniej, niz zwyklai, która obraca sie raz w lewo drugi raz w prawo, przyczem przy kilku obrotach wiertlo wierci, a przy na¬ stepnych kilku — wiertlo, obracajac sie w przeciwna strone, trze tylko o materjal wiercony co powoduje szybkie tepienie sie ostrza i zuzycie wiertla. Wiertarka, we¬ dlug wynalazku niniejszego, wierci dwa ra¬ zy szybciej niz zwyczajna, bo tak podczas ruchu raczki wdól, jak i wgóre wiertlo pra¬ cuje uzytecznie.Prócz tego druga wlasnosc wiertarki zapadkowej, t. j. samoczynne smarowanie, upraszcza prace, bo usuwa przerywanie wiercenia w celu nasmarowania wiertarki i przedmiotu wierconego. — 2 — PL