Opublikowano dnia 16 kwietnia 1957 r. 2eSk M/36 BIBLIOTEKA] Urzedu Patentowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39941 KI. 76 d, 2 VEB Spinn-und Zirirnereremaschinenbau Karl-Marx-Stadt Karl-Marx-Stadt, Niemiecka Republika Demo¬ kratyczna Sposób i urzadzenie do krzyzowego nawijania nici Patent trwa od dnia 1 marca 1956 r.Do krzyzowego nawijania nici na cewki bylo dotychczas konieczne specjalne urzadzenie pro¬ wadzenia zwrotnego, stosowane w najrozmait¬ szych odmianach. We wszystkich tych odmianach duze masy poruszaja sie tam i z powrotem, przez co szybkosc ruchów zwrotnych jest ograniczona chwilowym przyspieszeniem w jedna i druga strone. W zaleznosci od tej szybkosci uzyskuje sie wielkosc kata krzyzowania mniejsza niz teoretycznie najkorzystniejsza.Celem wynalazku jest podanie sposobu i urza¬ dzenia, przy których unika sie powyzszych nie¬ dogodnosci.Rozwiazanie tego zagadnienia wedlug wyna¬ lazku polega na podaniu sposobu, przy którym nic przed nawinieciem jest prowadzona za po¬ moca, najlepiej cylindrycznego, skosnie scietego narzadu prowadniczego i przy którym nic pod¬ czas nawijania* poruszajac sie po tej scietej stronie narzadu prowadniczego, dokonuje ruchu zwrotnego i nawija sie krzyzowo na cewke czy nawój.Dalsza mozliwosc przy wykonywaniu sposobu wedlug wynalazku polega na tym, ze skosnie sciety narzad prowadniczy jest zamocowany nieruchomo lub obrotowo, a przy zamocowaniu obrotowym, w zaleznosci od wymogów w danej chwili, moze sie obracac w kierunku zgodnym lub przeciwnym do kierunku obrotu wrzeciona i ze ewentualnie narzad zwrotny lub wrzeciono moga dodatkowo wykonywac ruch zwrotny.Urzadzenie wedlug wynalazku do wykony¬ wania tego sposobu .wyróznia sie tym, ze po¬ siada obejmujacy wrzeciono, najlepiej cylin¬ drycznie uksztaltowany, z jednej strony skosnie sciety narzad prowadniczy,, najlepiej posiada¬ jacy mozliwosc obrotu okolo swej osi i mozli¬ wosc przesuwu wzdluz tej osi.Na rysunku uwidoczniono przykladowo roz¬ wiazania wedlug wynalazku, przy czym: fig. 1 przedstawia czesciowo w przekroju wrzeciono osadzone wewnatrz obraczki z biegaczem, przy czym os obraczki jest polozona pod katem ostrym do osi wrzeciona; fig. 2 — czesciowo w przekroju, klosz ze skosnie scieta strona czolowa;fig, 3 — urzadzenie czesciowo w przekroju do ^przewijania nici z motków lub jednej cewki da druga. Przy tym wykonaniu os wrzeciona nawi¬ jajacego jest wewnatrz nawijanej cewki, eze*- sciowo w przekroju; fig. 4 — czesciowo w prze¬ kroju donne rozwiazanie, gdzie nic z dowolnego nawoju jest sciagana poprzez skosnie scieta strone czolowa narzadu prowadniczego i zostaje nawinieta na cewke lub kopke.Jak to uwidoczniono na fig. 1, na wrzecionie i obracajacym sie w kierunku strzalki 2 jest osadzona cewka 3. Zespól obraczkowy, sklada¬ jacy sie z lawy obraczkowej 4, obraczki 5 i bie¬ gacza 6, moze sie podnosic i opadac w kierunku strzalek 7. Os 8 wrzeciona / tworzy z osia 9 zespolu obraczkowego kat ostry 10. Nic // prze¬ chodzi przez oczko 12. Na fig. 2 narzad prowad¬ niczy 13 spoczywa na podtrzymywaczu 14 i po¬ siada skosnie scieta czesc czolowa 15. W urza¬ dzeniu wedlug fig. 3 odwijana cewka 16 jest osadzona na nosniku 18, który ma prowadnik 17. Dla lepszego odwijania jest przewidziana obraczka przenoszaca 19.Sposób wedlug wynalazku daje sie zastoso¬ wac na wlókienniczych i innych nawijarkach i przewijarkach, w których nawija sie nic, wlókna itd. Urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku pracuja jak nastepuje.Jak to uwidoczniono na fig. 1, nic //jest pro¬ wadzona w znany sposób przez oczko 12 i ze¬ spól obraczkowy 4,5,6 do cewki 5 na wrzecionie 3. Os 9 zespolu obraczkowego przecina os 3 wrzeciona tak, ze powstaje miedzy nimi kat ostry 10. Wielkosc tego kata zalezy od srednicy obraczki 5 lub od srednicy narzadu prowadnicze¬ go 1 wymaganego skoku ruchu zwrotnego nici 11. Po uruchomieniu urzadzenia wrzeciono / obraca sie w kierunku strzalki 2 z okreslona liczba obrotów na minute. Nic // z biegaczem 5, prowadzonym przez obraczke 5, obiega wrzecio¬ no / z cewka 3 z predkoscia odpowiadajaca obrotom wrzeciona / zmniejszona o liczbe zwo¬ jów nawinietych na cewke 3. Poniewaz os 9 obraczki 5 jest pochylona pod pewnym katem do osi 8 wrzeciona 1, nic U nawija sie krzyzowo na cewke 3. Celem otrzymania bezblednego na¬ woju na calej dlugosci cewki zespól obraczkowy 4, 5, 6 lub wrzeciono / sa dodatkowo poruszane w kierunku strzalek 7. Poniewaz wielkosc obraczki jest stala, a srednica cewki 3 ciagle sie zmienia w miare nawijania nici, to znaczy jej srednica stale sie powieksza, wiec zmienia sie równiez kat skrzyzowania nici na cewce, przez to unika sie; otrzymania tak zwanego na^ woju (cewki) wzorcowego. Przy wykonaniu urzadzenia wedlug fig. 2, zamiast systemu obraczkowego do prowadzenia nici sluzy klosz jako narzad prowadniczy 13. Przy obracaniu sie wrzeciona / w kierunku 2 nic // slizga sie po popowierzchni klosza 13 opuszczajac sie do jego skosnie scietej czesci czolowej 15 i, odpowiednio do wielkosci kata 10 i stosunku srednic cewki 3 i narzadu 13, otrzymuje ruch zwrotny z ciagle zmieniajaca sie wielkoscia kata skrzyzowania nici Dla otrzymania dobrego nawoju cewki 3 przy zapewnieniu, w razie po¬ trzeby, ksztaltu dwustozkowego narzad pro¬ wadniczy 13, albo lepiej cewka 3, lub tez wrze¬ ciono Z, otrzymuja w kierunku strzalek 7 do¬ datkowy ruch zwrotny o pewnej czestotliwosci.Dzieki temu, wrzeciono kloszowe, które dotych¬ czas sluzylo do nadania skretu przy malych predkosciach, moze teraz sluzyc jako narzad nawijajacy z bardzo duzymi predkosciami np. 3000 do 500O m/min., przy czym jednoczesnie otrzymuje sie korzystny kat skrzyzowania i jest zapewnione dobre schodzenie nici.W innym przewidzianym rozwiazaniu urzadze¬ nia^ jak np. wedlug fig. 3, nic przewija sie z jednego na drugi nawój. Nic 11 znajdujaca sie na odwijanej cewce 16 jest z tej cewki po¬ ciagana i nawijana na cewke 5 np. dlaotrzymania cewki gotowej do transportu, W tym celu (fig. 3) moze byc równiez prze¬ widziana obraczka prowadnicza 19 polozona na górnej czolowej stronie odwijanej cewki 16. Nic // slizga sie po obraczce 19 oraz po krawedzi czesci czolowej 15 narzadu prowadniczego 13 i nawija sie na cewke 3. Wskazane jest, by narzad prowadniczy 13 na nosniku 18 wraz z odwijana cewka 16 i obraczka 19, poruszal sie osiowo w góre i na dól w kieunrku strzalki 7 i w razie potrzeby wykonywal dodatkowo ruch obrotowy okolo swej osi. Kierunek obrotu moze byc przy tym zgodny lub odwrotny do kierunku obrotu wrzeciona I. Kierunek obrotu i szybkosc obrotu narzadu prowadniczego 13 zaleza od predkosci obrotu wrzeciona /, wymaganego skrzyzowania nici i wielkosci skoku oraz predkosci ewentual¬ nego dodatkowego ruchu oscylacyjnego narzadu prowadniczego 13 lub wrzeciona / w kierunku strzalki 7, Tego rodzaju urzadzenie ma te za¬ lete, ze przy ograniczonej przestrzeni i bardzo duzym oszczedzaniu nici, mozna ja przewijac ze znaczna szybkoscia. Zamiast obraczki 19 moze byc równiez uzyte obracajace sie urzadzenie podnoszace nic.W urzadzeniu na lig. 4 nic // dochodzaca z dowolnego nawoju lub nieuwidocznionego narysunku specjalnego urzadzenia przechodzi przez oczko 12 i slizga sie po skosnej krawedzi czesci czolowej 15 obracajacego sie narzadu prowadni- czego 13, aby zostala nawinieta na cewke 3. Kat skrzyzowania nici na cewce 3 zalezy od nastaw¬ nej przekladni miedzy wrzecionem / i narzadem prowadniczym 13, który zaopatrzony jest w urzadzenie do jego przesuwania w góre i w dól.Tego rodzaju urzadzenie jest szczególnie korzystne przy nawijaniu cewek watkowych i podobnych. Przez ruch narzadu prowadniczego 13 lub w przypadku ruchu wrzeciona / z cewka 3 w kierunku strzalek 7, mozna przystosowac dlugosc nawoju cewki 3 do odnosnych wymogów.W ramach wynalazku, opisane urzadzenia moga ulegac róznym zmianom np. czolowa czesc 15 moze byc uksztaltowana wedlug pewnej krzywej. i PL