Opublikowano dnia 30 kwietnia 1957 r. $?ATe% 4 &/* 04 .'CIELIOTEKA Urzedu Patentoweg j POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY 1 / Nr 39875 Ludwik Foltyn Katowice, Polska cJO^W-er2570i Narzad zwrotny do przyrzadów pomiarowych Patent trwa od dnia 9 marca 1956 r.W wielu przyrzadach pomiarowych, szczegól¬ nie elektrycznych, czynnikiem powodujacym po¬ wrót wskazówki do stanu pierwotnego, wyjscio¬ wego, jest sprezyna zwójna przypominajaca spiralke balansowa w zegarku. Przedmiotem wynalazku jest narzad zwrotny skrecony wzdluz swej osi. Na rysunku uwidoczniono narzad zwrotny wedlug wynalazku i jego przykladowe zastosowanie, przy czym fig. 1 przedstawia sama skretke stanowiaca narzad zwrotny, fig. 2 — te sama skretke obrócona o 90°, fig. 3 — zastoso¬ wanie jej do ukladu membranowego, fig. 4 — widok z góry na skale typowego przyrzadu i fig. 5 — zastosowanie do przyrzadu elektrycznego.Przy obciazeniu skretki w kierunku strzalek (fig. 1 i 2), srodek skretki wykona ruch obro¬ towy wedlug strzalki naznaczonej w srodki skretki.Narzad zwrotny wedlug wynalazku umozliwia równiez uzyskiwanie duzych przekladni bez uzycia kól zebatych wzglednie dzwigni. Doswiad¬ czenie wykazalo, ze przy zastosowaniu narzadu zwrotnego wedlug wynalazku mozna uzyskac przekladnie nawet kilkadziesiat tysiacokrotna.Zastosowanie narzadu zwrotnego wedlug wyna¬ lazku usuwa potrzebe stosowania wszelkich lo¬ zysk, osiek, czopów i innych elementów, stoso¬ wanych powszechnie w budowie instrumentów.Fig. 3 przedstawia typowy uklad membrano¬ wego instrumentu pomiarowego przy zastoso¬ waniu powyzszej skretki. Narzad zwrotny i jest przymocowany do plaskiej sprezyny 2t której dlugosc mozna zmieniac, uzyskujac rów¬ noczesnie mozliwosc zmiany wzglednie regu¬ lacji zakresu pomiaru, W poblizu srodka skretki znajduje sie tlumik 3 pod postacia cienkiej rurki, obejmujacej skretke i wypelnionej oliwa. Wska¬ zówka przyrzadu 4 przymocowana jest w srodku skretki. Skretka moze tez miec wiecej wska¬ zówek w róznych miejscach, w zaleznosci od zakresu wskazan. Membrana 5 wraz ze zbior¬ niczkiem 6 moze byc wykonana z róznego mate¬ rialu, a nawet ze szkla, szczególnie przy zastoso¬ waniu jako prózniomierz z mozliwoscia wtopienia w aparature prózniowa. Fig. 4 przedstawia skale typowego przyrzadu.W podobny sposób mozna zastosowac skretke do wszelkich przyrzadów wskazujacych cisnienie, próznie wzglednie ich róznice.Fig. 5 przedstawia uzycie narzadu zwrotnego w zastosowaniu do przyrzadów elektrycznych.Skretka 1 jest w taki sam sposób przymocowana jak w poprzednim przykladzie. W miejsce mem¬ brany znajduje sie tu cewka ruchoma 7, zawie¬ szona w szczelinie magnetycznej magnesu sta¬ lego 8. Przy uzyciu przyrzadu na prad zmienny, jak równiez przy uzyciu instrumentu jako watomierza, tworzy sie dwa obwody. Jeden z nich, np. cewka ruchoma, jest obwodem napie¬ ciowym, a cewka wzbudzenia magnetycznego — obwodem pradowym. W miejsce membrany wzglednie cewki ruchomej mozna zawiesic mase, która moze byc wykorzystana do pomiaru wstrzasów, przyspieszen itp. W miejsce wsk zówki mozna przymocowac piórko rejestruja wzglednie lusterko. PL