Opublikowano dnia 15 lipca 1957 r. o *AT** J #3M f/M r:!3LIOTEKAl Ur2.-.b I1cl«litov;ego I POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39859 KL 65 f 4/20 VEB Maschinen-und Zahnraderfabrik Gotha Gotha, Niemiecka Republika Demokratyczna Urzqdzenie napedowe do pojazdów wodnych Patent trwa od dnia 28 pazdziernika 1955 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia napedowego do pojazdów wodnych, zwiekszajacego w ogóle przenoszona moc.Znane tego rodzaju urzadzenia posiadaja te wade, ze nie wytrzymuja najwyzszych obrotów i duzych obciazen, a przy uszkodzeniu wymagaja pracochlonnego demontazu, który nie zawsze mozna wykonac poza odpowiednim warsztatem.Wobec powyzszego powstalo zagadnienie wy¬ konania urzadzenia napedowego, które odnosnie obciazenia odpowiadalo by najwyzszym wymo¬ gom, moglo dana moc przeniesc przy jak naj¬ mniejszych wymiarach i pozwalajacego na latwy jego montaz i demontaz.Zostalo to rozwiazane wedlug wynalazku w ten sposób, ze wal napedowy ze sprzeglem, jak i da¬ jaca obrócic sie o 360° czesc podwodna, sa odej¬ mowalne. Moc napedu pod woda moze byc rozdzielona, wobec czego pod woda oslona urza¬ dzenia otrzymuje ksztalt waski, dostosowany do warunków oplywu.Wal napedowy i napedzany przez niego wal z kolem zebatym wchodza jeden w drugi na jed¬ nej osi. Na wale napedowym znajduje sie sprzeglo, wraz z którym mozna go wyjac. Czesc podwodna urzadzenia jest wsuwana od dolu i na górnym koncu ulozyskowana od wewnatrz i od zewnatrz. Zewnetrzna strona tego lozyska po¬ siada uszczelnienie, polozone na tej samej co ona wysokosci, przez co umozliwione jest skró¬ cenie calej budowy. Za posrednictwem specjal¬ nych przewodów mozna kanal okrezny okolo uszczelki z zewnatrz wypelnic smarem tak, zeby woda nie przedostawala sie do tej uszczelki. Prze¬ strzen powyzej uszczelki oraz dolnego lozyska sluzy jednoczesnie jako wanienka olejowa.Zawieszone bez lozyska stozkowe kolo zebate napedu sruby zazebia sie od dolu z kolami nape¬ dzanymi. Nad walem napedzanym nasadzone jest drugie stozkowe kolo zebate, zazebiajace sie z napedem od góry, przez co, na skutek podzialu momentu skrecajacego, mozna zmniejszyc jego wymiary, a przy wiekszej mocy przenoszonej mozna wiecej walów napedowych ustawic obok siebie i w ten sposób otrzymac czesc podwodna o ksztalcie waskim oplywowym.Na rysunku przedstawiony jest przyklad kon¬ strukcji wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy przez obudowe, a fig. 2 — schematyczny przekrój czesci pod-wodnej z wieloma walami napedowymi.Wal napedowy / jest osadzony na koncu w lozysku 2 walu 3 i posiada czesc 4 sprzegla, którego druga czesc 5 jest polaczona ze stozko¬ wym kolem zebatym 6 i walem 3. Calosc moze byc wysunieta z obudowy 7 po odkreceniu sruby 8. Czesc podwodna 9 moze byc wyciagnieta w dól, po odkreceniu sruby 10 z obudowy 7. Czesc dol¬ na jest ulozyskowana wewnatrz na lozysku igielkowym lii zewnatrz na podobnym lozysku 12. Zewnetrzna czesc dolnego lozyska stanowi cylindryczny wystep 13 z zewnetrznym uszczel¬ nieniem 14. Pierscieniowy kanal 15 otrzymuje smar przez przewody 16 i 17 i dzieki temu wstrzymuje wode przed dojsciem do uszczelnie¬ nia. Przestrzen 18 powyzej uszczelnienia 14 i lo¬ zyska 19 walu sluzy jednoczesnie jako wanna dla oleju.Bezlozyskowp zawieszony wal napedowy po¬ siada na koncu stozkowe kolo zebate 20 zazebio¬ ne od dolu o dwa kola napedzane 21, 22. Stoz¬ kowe kolo zebate 23 jest nalozone luzno na wal napedowy i przenosi naped ze stozkowego kola zebatego 20 przez kolo 21 na kola 22. Urzadzenie tego rodzaju moze miec przeniesienie za pomoca kilku walów 24, 25, 26 (fig. 2), przez co czesc podwodna urzadzenia napedowego otrzymuje ksztalt oplywowy. PL