Opublikowano dnia 20 lutego 1957 r. ¦ pip! i es ~r r~ uc ai BIBLIOTEKA' UrzsjJu. /V'. .-.i.vwego ftidtlEjP;..i:r:^3?{rd; POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39577 KI. 20 i, 17 Uslugowa Spóldzielnia Pracy Elektrykom „Elektromoc"*) Warszawa, Polska Urzqdzenie elektryczne do samoczynnego nastawiania grupy zwrotnic, zwlaszcza zwrotnic tramwajowych, w dowolnie wybranym kierunku Patent trwa od dnia 23 grudnia 1955 r.Przedmiot wynalazku stanowi urzadzenie elek¬ tryczne do samoczynnego nastawiania z pojazdu elektrycznego dowolnej liczby zwrotnic, zwlaszcza zwrotnic tramwajowych, w dowolnie wybranym kierunku-. W znanych urzadzeniach o podobnym przeznaczeniu, zasilanych z dodatkowego prze¬ wodu jezdnego, umieszczonego obok przewodu glównego i laczonego z nim przez odbierak pra¬ dowy przejezdzajacego pojazdu, nastawianie zwrotnicy jest dokonywane w zaleznosci od usta¬ wienia korby nastawnika pojazdu, przy czym w polozeniu zerowym tej korby uzyskuje sia ustawienie zwrotnicy w jednym kierunku, a w po¬ lozeniu jazdy — w drugim kierunku. Zasadnicza niedogodnosc tego rodzaju rozwiazania polega na tym, ze umozliwia ono sterowanie zwrotnic jedy¬ nie w dwóch kierunkach. Ponadto zwrotnica nie Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa Stanislaw Wysocki i Ryszard Sol- czynski. moze byc zabudowana na wzniesieniu, ani znaj¬ dowac sie w bezposrednim sasiedztwie przystan¬ ku, gdyz w przeciwnym przypadku pojazd nie zdola przejechac przez nia w stanie bezprado- wym z szybkoscia, zapewniajaca pokonanie wszystkich oporów ruchu. Wreszcie niemozliwe jest ponowne nastawienie zwrotnicy po stwier¬ dzeniu juz w czasie jazdy pomylkowego ustawie¬ nia jej na niewlasciwy kierunek.Wszystkie wymienione niedogodnosci usuwa urzadzenie wedlug wynalazku, uwidocznione ty¬ tulem przykladu na zalaczonym rysunku, na którym fig, 1 przedstawia uklad rozjazdów dla trzech kierunków jazdy, sterowany tym urza¬ dzeniem, fig. 2 — tabelke, podajaca uklad zwrot¬ nic dla poszczególnych kierunków jazdy, fig. 3 —• uklad rozjazdów wedlug fig. 1 w widoku perspek¬ tywicznym, a fig. 4 — uklad polaczen elektrycz¬ nych urzadzenia.Uklad zwrotnic 1, 2 (fig. 1), sterowany za po¬ moca urzadzenia wedlug wynalazku, umozliwiarozgalezienie toru / w trzech kierunkach a, b, c, z których kierunek b jest kierunkiem glównym toru l, a kierunki a, c sa kierunkami odgalezny- mi. Zwrotnica 1 obsluguje kierunki a, b, nato¬ miast zwrotnica 2 — kierunki b, c. Polozenie kazdej ze zwrotnic, odpowiadajace kierunkowi glównemu, bedzie okreslane w dalszym ciagu opisu jako polozenie dodatnie i oznaczane zna¬ kiem plus, a polozenie, odpowiadajace kierunko¬ wi odgaleznemu — jako polozenie ujemne i oznaczane znakiem minus. Jak wynika z ta¬ belki wedlug fig. 2 dla kierunku a zwrotnica 1 zajmuje polozenie ujemne, natomiast zwrotni¬ ca 2 polozenie dowdlne, dla kierunku b oby¬ dwie zwrotnice zajmuja polozenie dodatnie, a dla kierunku c zwrotnica 1 zajmuje polozenie do¬ datnie, natomiast zwrotnica 2 — polozenie ujem¬ ne.Bezposrednio przed rozjazdami (fig. 3) na lince nosnej rozwieszonej miedzy slupami wsporczymi sieci trakcyjnej zawieszony jest oprócz glówne¬ go przewodu jezdnego p i dwóch przewodów " dodatkowych pi pz sygnalizator optyczny, s, za¬ patrzony w kierunkowskazy swietlne a', b', c odpowiadajace kierunkom a, b, c.Zwrotnice 1, 2 sa przestawiane za pomoca dwóch elektrycznych urzadzen napedowych I, II dowolnego typu, zaopatrzonych np. w uzwojenia + ei — ei, + ez— ez (fig. 4), przy czym zasilenie pradem uzwojenia +e powoduje ustawienie zwrotnicy 1 w polozenie dodatnie, zasilenie pra¬ dem uzwojenia — ei powoduje ustawienie zwrotni¬ cy 1 w polozenie ujemne, zasilenie pradem uzwo¬ jenia -f- C2 powoduje ustawienie zwrotnicy 2 w polozenie dodatnie i wreszcie zasilenie pra¬ dem uzwojenia —ez powoduje ustawienie zwrot¬ nicy 2 w polozenie ujemne. Uzwojenia te sa za¬ silane pradem za posrednictwem zespolów styko¬ wych Wa, Wb, Wc przekaznika M np. przekaz¬ nika programowego. Przekaznik ten posiada po¬ nadto zespoly stykowe ua, ub, u^ sluzace do ob¬ slugiwania kierunkowskazów a', b', c\ Zwieranie i rozwieranie poszczególnych zespolów styko¬ wych przekaznika M jest zsynchronizowane wza¬ jemnie w ten sposób, iz dla danego kierunku jazdy, wskazywanego przez sygnalizator s, wla¬ czone sa kazdorazowo odpowiednie uzwojenia urzadzen napedowych zwrotnic a, b. W czasie • dzialania przekaznika M dokonuje .* sie w ustalo¬ nej kolejnosci okresowa zmiana wskazan kie¬ runkowskazów a', b', c', przeprowadzana w od¬ stepach czasu, wahajacych sie w granicach np. od 2 do 5 sekund. Urzadzenia napedowe sa zasi¬ lane z dodatkowego) przewodu jezdnego pi o dlu¬ gosci kilku metrów, zainstalowanego przed rozjazdami, za posrednictwem przekaznika i, zaopatrzonego w styki h, j, i, g. W przewód, zasilajacy ten przekaznik, wlaczony jest bez¬ piecznik Bi, natomiast w przewód, zasilajacy kie¬ runkowskazy sygnalizatora i urzadzenia nape¬ dowe zwrotnic — bezpiecznik Bz. Styki /, g prze¬ kaznika r obsluguja obwód napedolwy przekazni¬ ka programowego M, zasilanego poprzez bez¬ pieczniki B3, Ba np. z sieci 220 V.Sposób dzialania urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku jest opisany ponizej. W chwili wejscia odbie- raka pradowego pojazdu, zatrzymujacego sie na przystanku przed rozjazdami, na przewody do¬ datkowe, pi, pz nastepuje zasilenie pradem cew¬ ki przekaznika r. Wzbudzenie przekaznika r po¬ woduje zwarcie jego styków /, g, a tym samym uruchomienie przekaznika M. W czasie dziala¬ nia tego przekaznika zachodzi kolejna perio¬ dyczna zmiana wskazan kierunkowskazów a', b'f zespolów stykowych m, uz, m. W okresie wska¬ zywania przez syganlizator zadanego kierunku jazdy, np. kierunku 3, jak to uwiddczniono na fig. 4, motorniczy pojazdu rusza, przestawiajac korbe nastawnika w polozenie jazdy. Nastepuje wówczas na skutek duzego spadku napiecia na oporze R obnizenie napiecia zasilajacego w prze¬ wodzie p', wystarczajace dd odwzbudzenia prze¬ kaznika r, któremu odpowiada rozwarcie styków /, g, a tym samym unieruchomienie przekaznika M w polozeniu, odpowiadajacym kierunkowi c, przy jednoczesnym zwarciu styków hr j, a tym samym zasilaniu pradem uzwojen +ei—ez urza¬ dzen napedowych /, II, przedstawiajacych zwrot¬ nice 1 w polozenie dodatnie, a zwrotnice 2 w po¬ lozenie ujemne czyli tak, jak tego wymaga za¬ dany kierunek jazdy. Opisanemu stanowi odpo¬ wiada zachodzace równoczesnie zwarcie zespo¬ lów stykowych wsm przy jednoczesnym rozwar¬ ciu pozostalych zespolów stykowych przekazni¬ ka M (fig. 4).W przypadkach wybrania kierunku 1 zwarte sa jedynie zespoly stykowe wi, tu, natomiast w przypadku wybrania kierunku 2 — zespoly stykowe W2, uz. Zaznacza sie, ze zespoly styko¬ we W2, W3 posiadaja dodatkowe styki zasilajace, wlaczane w polozeniu rozwarcia tych zespolów.Jesli motorniczy stwierdzi na podstawie obser¬ wacji sygnalizatora, ze wybral niewlasciwy kie¬ runek, wówczas zatrzymuje pojazd i dokonuje ponownego wyboru.Po zejsciu odbieraka praddwego z przewodów pi,. pz cale urzadzenie zostaje wylaczone z pod — 2napiecia, o czym swiadczy zgasniecie swiatel sygnalizatora 5.W analogiczny sposób moze byc za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku nastawiana jedna zwrotnica na dwa kierunki, a trzy zwrotnice na cztery kierunki jazdy.Samo przestawianie zwrotnic w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku moze nastepowac za pomclca znanych urzadzen nastawczych, np. urzadzen elektromagnetycznych lub silnikowych z odpo¬ wiednimi znanymi zabezpieczeniami prawidlowej pracy. Jak to juz wspomniano wyzej, faktyczne przestawienie zwrotnic nastepuje z chwila wla¬ czenia pradu roboczego silników elektrowozu przy jednoczesnym zatrzymaniu okresowego przerzutu polaczen urzadzenia na danym kierun¬ ku jazdy. PL