V 'jt Opublikowano dnia 25 lutego 1957 f..U,rz POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39468 ^^Kk-ai c, 25/01 Zentralinstitut fur Giessereitechnik *) Lipsk, Niemiecka Republika Demokratyczna z-tyc Sposób wylwarzonia odlewów o ksztalcie walów oraz forma odlewnicza do wykonywania lego sposobu Patent trwa od dnia 25 kwietnia 1955 r. ' Znane jest wytwarzanie odlewów o skompliko¬ wanych ksztaltach, zwlaszcza wydrazonych, w su¬ szonych formach dwudzielnych lub systemem rdzeniowym. Liczba rdzeni zalezy przy tym nie tylko od ilosci przestrzeni pustych odlewu, ale takze i od ich ksztaltu i polozenia. Przy formach dwudzielnych stosuje sie przewaznie podzielny wzdluznie model, a do otrzymania potrzebnych przestrzeni pustych mniejsza lub wieksza liczbe skrzynek rdzeniarskich. W kazdym badz razie taka |5rma przedstawia soba skomplikowana ca¬ losc, która moze byc wykonana tylko przez do¬ swiadczonych formierzy.Formy wytworzone systemem rdzeniowym skla¬ daja sie z pewnej liczby plaskich rdzeni zamo¬ cowanych pionowo na plycie stalowej za pomo¬ ca czterech ciegien naroznikowych i skreconych odpowiednio razem za pomoca plyty zamykaja¬ cej- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa inz. dypl. Walter Feick* i inz. dypl.Herbert Klat*.Jezeli odlew stanowi np. wydrazony wal kor¬ bowy, którego czesci korbowe zawieraja wydra¬ zenia, to) forma do odlewania walu czteroczopo* wego wymaga uzycia czternastu rdzeni. Grubosc poszczególnych rdzeni waha sie od 38 do 140 mm. Ustawienie i zamocowanie tych-rdzeni w za¬ danym polozeniu uzyskuje sie za petnoca odpo¬ wiednich klinowatych wystepów i rowków po¬ szczególnych rdzeni.Poszczególne rdzenie winny byc pebadio nu¬ merowane i w celu zapewnienia mozliwie naj¬ wiekszej dokladnosci ich wymiarów, po wysu¬ szeniu doszlifowywane wedlug sprawdzianów na odpowiednich maszynach na wysokosc, czyli na swych plaszczyznach styku. Stosownie do ksztal¬ tu otrzymywanego odlewu np. walu korbowego rdzenie te wytwarza sie na maszynach pneuma¬ tycznych lub odsrodkowych przy uzyciu wielu skomplikowanych i kosztownych skrzynek rdze¬ niarskich! jrzy czym powstaje duzo braków.Obydwa sposoby sa zwiazane ze stosunkowo duzymi kosztami wyrobu modeli i skrzynek rdze¬ niarskich, jak równiez wymagaja kosztownychmaszyn formierskich i urzadzen pomocniczych np. do szlifowania rdzeni...*• Celem uproszczenia tych * znanych sposobów i usimieote iete* waó^prz^ wytwarzaniu odlewów skladajacych sie z symetrycznych prawidlowo rozstawionych elementów wydrazonych, propo¬ nuje sie wedlug wynalazku wytwarzani formy odlewniczej przy uzyciu tylko jednego rodzaju takiego elementu i pionowego ustawienia tych elementów wzdluz osi symetrii bez uzycia osob¬ nych rdzeni do wytworzenia wydrazen odlewu.Wedlug wynalazku do wytwarzania walów wy¬ korbionych, zaopatrzonych w wydrazenie, stosu¬ je sie kolejno model' ramienia korbowego i mo¬ del czopu korbowego, przy czym czesci modelu odpowiadajace wszystkim wydrazeniom zostaja odcisniete w elementach korbowych i czopów z odejmowanych wymiennych przystawek mode¬ lowych na odnosnych plytach modelowych.Najlepiej jest, gdy forma odlewnicza do wy¬ twarzania odlewów sposobem wedlug wynalazku posiada ksztalt plkragly oraz jest wykonana z materialu ognioodpornego i nie rozszerzajacego sie.Potrzebne urzadzenie modelowe sklada sie we¬ dlug wynalazku stosownie do konstrukcji z dwóch lub trzech prostych plyt modelowych z odnosnymi modelami ramienia i polowy czopu korbowego. Na plytach tych znajduja sie rów¬ niez modele wlewów. Na dolnej plycie modelo¬ wej znajduja sie zamocowane odejmowalnie i wy¬ miennie polówki modeli, przez co ksztalty wszyst¬ kich wydrazen walu korbowego uformowane zo¬ staja jednoczesnie w odnosnej skrzynce formier¬ skiej. Zupelnie pewne i dokladne ustawienie skrzynek wzgledem siebie otrzymuje sie za po¬ moca dwóch zwyklych kolków prowadniczych plyty modelowej i odpowiednich tulejek prowad¬ niczych z osiowymi otworami okraglym i podluz¬ nym albo przy formach okraglych za pomoca do¬ kladnie ustawionej prowadnicy potrójnej z ma¬ terialu ognioodpornego i nierozciagliwego. Dal¬ sza zaleta modelu do wykonywania fdrm sposo¬ bem wedlug wynalazku jest to, ze czesci modeli odpowiadajace czopom walu korbowego, sa za¬ mocowane na modelu lub na plycie modelowej wymiennie.Za pomcJCa sposobu wedlug wynalazku i wspo¬ mnianego wyzej rozmieszczenia modeli mozna wytwarzac odlewy o skomplikowanych ksztal¬ tach zaopatrzonych w wydrazenia, hp. waly kor¬ bowe znacznie ekonomiczniej, niz to bylo dotych¬ czas mozliwe. Sposób ten daje moznosc wytwa¬ rzania nawet najwiekszych odlewów przy naj¬ nizszych kosztach modelu i najprostszym sposo¬ bie formowania. W ten sposób zachodzi koniecz¬ nosc stosowania tylko minimalnej obróbki wió¬ rowej odlewów i w steteunku do wyrobu walów korbowych przez odkuwanie mozna wyelimino¬ wac kosztowna obróbke przez kucie.Sposób wedlug wynalazku sluzy równiez do wytwarzania bezrdzeniowych odlewów podob¬ nych do walów korbolwych, np. walów rozrzad- cz-ych o ksztaltach katowych.Wynalazek wyjasniony jest blizej na rysunku przedstawiajacym, tytulem przykladu, forme odlewnicza do odlewania walu dwukorbowego sprezarki, posiadajacego wydrazenia.Fig. 1 przedstawia przekrój poziomy formy odlewniczej doi odlewania dwuczopowego walu korbowego, fig. 2 — czesciowo w przekroju ply¬ te modelowa z modelem ramienia korbowego i dzielona wkladka modelowa, fig. 3 — przekrój pionowy plyty mddelowej do formowania czo¬ pów korbowych i wydrazen pierwszego i ostat¬ niego ramienia walu, a fig. 4 — wkladke do for¬ mowania ^wydrazen wedlug fig. 3 w pozostalych ramionach korbowych lub srodkowego czopu lozyskowego.Skrzynka formierska sklada sie z kilku czesci 1—5, polaczonych wzajemnie odejmowalnie i za¬ znaczonych na rysunku innym zakreskowaniem do lepszego ich uwydatnienia. Forme odlewni¬ cza w poszczególnych czesciach 1—8 skrzynki formierskiej wykonuje sie za pomoca osobnych modeli i .wkladek. Na przyklad czesci 1, 4, 5 i 8 zaformowuje sie za pomoca plyty modelowej z wkladka 11 pokazanej na fig. 2, a czesci 2, 3, 6 i 7 — za pomoca plyty modelowej pokazanej na fig. 3. Wkladki modelowej 9 uzywa sie do formowania czesci 2 i 7, a wkladki 10 do formo¬ wania czesci 3 i 6 skrzynki formierskiej. PL