Opublikowano dnia 27 kwietnia 1957 iv #045/00 B l B L I •: POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39450 KL 21 a4, 8/01 Skarb Panstwa*) (Komitet do Spraw Radiofonii „Polskie Radio") Warszawa, Polska Generator elektroniczny prqdów bardzo wielkich czestotliwosci w ukladzie z wykorzystaniem pojemnosci miedzy elektrodowych do uzyskania sprzezenia zwrotnego Patent trwa od dnia 29 wrzesnia 1955 r.Przedmiot wynalazku stanowi generator pra¬ dów bardzo wielkich czestotliwosci w ukladzie z wykorzystaniem pojemnosci miedzyelektrodo¬ wych do uzyskania sprzezenia zwrotnego.Znane dotychczas uklady generatorów z wyko¬ rzystaniem pojemnosci miedzyelektrodowych do uzyskania sprzezenia zwrotnego cechuje stosun¬ kowo mala sprawnosc i ograniczona górna gra¬ nica czestotliwosci, powodowane trudnosciami w doborze lamp o odpowiednim stosunku wartosci pojemnosci miedzyelektrodowych i trudnosciami konstrukcyjnymi (stosunkowo dlugie polaczenia z obwodem drgajacym). Na skutek tych trudnosci uklady te nie znalazly szerszego zastosowania.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twÓTca wynalazku jest inz. Stanislaw Bancer.Uklad generatora wedlug wynalazku umozliwia uzyskiwanie pradów bardzo wielkich czestotli¬ wosci (do 500 MHz) przy uzyciu zwyklych tetrod i pentod odbiorczych ii przy stosunkowo duzej sprawnosci ukladu.Uklad generatora wedlug wynalazku, przedsta¬ wiony na fig. 1 zawiera koinidensato,r mikowy 1 o pojemnosci okolo 10.000 pF, opornik 2 o opor¬ nosci zaleznej od typu uzytej lampy generacyjnej, jednowarstwowe dlawiki sekcyjne 3, 7, 9, 10 o mozliwie malej pojemnosci wlasnej i indukcyj- noscd zaleznej od czestotliwosci uzytkowej gene¬ ratora, kondensator. 5 o pojemnosci, zmieniajacej sie w granicach od kilku do kilkunastu pF., jedno- lub kilkuzwojowa cewke 4 o parametrach elek¬ trycznych, dobranych doswiadczalnie dla danego zakresu czestotliwosci oraz opornik 8 o opornosci,odpowiadajacej nfaksinium mocy wyjsciowej generatora. Wartosc tej opornosci jest w zasadzie wieksza od wartosci katalogowej dla danej lampy.Odleglosc punktów A, B od kondensatora 5 powinna byc dobrana doswiadczalnie na maksimum mocy wyjsciowej generatora.Elementem dodatkowym w ukladzie jest w mysl wynalazku kondensator 6 o pojemnosci w grani¬ cach od jednego do kilkunastu pF. Kondensator ten jest umieszczony w srodku przewodu, lacza¬ cego siatke sterujaca lampy generacyjnej, z obwo¬ dem drgajacym, i dziala szeregowo z pojemnos¬ ciami miedzyelektrodowymij zmniejszajac wypad¬ kowa pojemnosc do wartosci ponizej swojej wlasnej pojemnosci; umozliwia on dobranie najkorzystniejszego napiecia wzbudzajacego oraz skraca elektrycznie dlugosc polaczenia siatki sterujacej z obwodem drgajacym, przez oo moz¬ liwe jest uzyskiwanie drgan wiekszych czesto- tfrwofici.Zasade osiagania sprzezenia zwrotnego w ge¬ neratorze wedlug wynalazku przedstawia fig. 2.Do tego celu sa wykorzystane pojemnosci miiedzy- elektronowe 13 (anoda-katoda) i 11 (katoda-siatka sterujaca).Pojemnosci te, polaczone szeregowo ze soba i z kondensatorem 6, a równolegle z kondensa¬ torem 5 obwodu drgajacego, dzialaja jako poten¬ cjometr pojemnosciowy. Pojemnosc miedzyelek- tiiodowa 12 fanoda-siatka sterujaca) zwieksza nieznacznie wypadkowa pojemnosci 11, 13. Na¬ piecie zmienne, powstajace w obwodzie drgajacym z chwila wzbudzenia sie generatora, rozdziela sie na kondensator 6 i pojemnosci 11, 13; napiecie zmienne na pojemnosci 13, przylozone miedzy anoda i katoda, stanowi skladowa zmienna na¬ piecia anodowego; napiecie zmienne na pojem¬ nosci 11 przylozone siatka sterujaca i katoda, stanowi napiecie wzbudzajace. Sprzezenie zwrotne dochodzi do skutku, poniewaz pojemnosci mie- dzyelektrodowe sa rzedu pojemnosci kondensa¬ tora 5.W przypadku nie stosowania w ukladzie gene¬ ratora kondensatora 5 obwód drgajacy genera¬ tora sklada sie z cewki 4 oraz polaczonych ze soba szeregowo kondensatora 6 i pojemnosci 11, 13 (pojemnosc 12 zwieksza tylko bardzo nieznacz¬ nie pojemnosc wypadkowa). Kondensator 6 moze byc wówczas kondensatorem zmiennym, umozli¬ wiajacym w pewnym zakresie zmiane czestotli¬ wosci generatora. PL