PL39351B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 7 wrzesnia 1957 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY fjt)4v f/oo Nr 39351 KI. 2Ig, 30/04 Mgr Janusz Kramarek Wroclaw, Polska Sposób badania warstw kulturowych Patent trwa od di ia 31 pazdziernika 1955 r.Przedmiot wynalazku stanowi sposób badania warstw kulturowych pod wzgledem ich zawartosci i ukladu oraz z punktu widzenia klasyfikowania i wydzielania zabytków archeologicznych.Dotychczas badania warstw kulturowych byly przeprowadzane w oparciu o pobrane droga wier¬ cen i prac odkrywkowych próbki. Profile geolo¬ giczne z zawartoscia warstwy kulturowej, otrzymy¬ wano przez reczne wykreslanie ich na papierze, natomiast prace laboratoryjne nad wykopaliskami polegaly na intuicyjnym wyszukiwaniu i dopaso¬ wywaniu fragmentów, nalezacych do tych samych przedmiotów.Istota wynalazku polega na zastosowaniu do wykrywania warstw kulturowych i okreslania ich zawartosci craz do uzyskiwania obrazu profilu odwiertu lub wykopu archeologicznego urzadzenia, dzialajacego na zasadzie promieniowania wzbudzo¬ nego. Sposób ten moze znalezc równiez zastosowa¬ nie przy badaniach w innych dziedzinach, takich jak muzealnictwo, etnografia czy antropologia.W przypadku archeologicznych badan próbnych do wykonanego uprzednio odwiertu lub wykopu opuszcza sie sonde z preparatem promieniotwór¬ czym, stanowiacym zródlo neutronów. Neutrony, wysylane przez preparat, powoduja przemiany jad- drowe pierwiastków, znajdujacych sie w warstwach ziemi, przez które przechodzi sonda, na skutek czego warstwy te staja sie na pewien okres wtórnie promieniotwórczymi. Natezenie owego wtórnego promieniowania (wzbudzonego) warstw ziemnych zalezne jest od ich struktury, a takze od rodzaju zawartych w nich przedmiotów, takich jak grudy mineralów, drewno, wyroby metalowe, gliniane itp.Nastepnie po wyjeciu sondy z preparatem promie¬ niotwórczym do otworu wiertniczego lub wykopu wprowadza sie przyrzad do pomiaru promienio¬ wania radioaktywnego (licznik Geigera — Mullera).Przyrzad ten sygnalizuje za posrednictwem ukla¬ dów wzmacniajacych wystepowanie promieniowa¬ nia. Odnosne sygnaly sa przesylane za pomoca kabla na powierzchnie ziemi. Specjalne urzadzenie rejestruje na tasmie krzywa, obrazujaca zmiany owego promieniowania w zaleznosci od gleboko¬ sci warstwy. Dzieki temu w miare opuszczania licznika mozna okreslic, przez jakie warstwy on przechodzi i jakie przedmioty po drodze napotyka.Zarejestrowana krzywa daje obraz profilu odwie¬ rtu lub wykopu, odwzorowujac uklad warstw geolo¬ gicznych i kulturalnych, sygnalizuje wystepowanie róznych przedmiotów w warstwach oraz umozliwia okreslanie struktury tych przedmiotów. Zastosowa-nie metody promieniowania wzbudzonego w labo¬ ratoriach archeologicznych do rozpoznawania i wy¬ odrebniania fragmentów, nalezacych do zniszczo¬ nego przedmiotu, np. fragmentów ceramiki, nale¬ zacych do jednego naczynia lub do naczyn pocho¬ dzacych z tego samego wypalu, polega na tym, ze fragmenty te (np. skorupy wykopaliskowe) poddaje sie napromieniowywaniu przez preparat promienio¬ twórczy, po czym bada sie za pomoca' odpowie¬ dnio czulego aparatu, rejestrujacego promieniowa¬ nie wzbudzone (np. licznika Geigera z ukladem wzmacniajacym i rejestrujacym) natezenie tego promieniowania u poszczególnych skorup, zalezne¬ go od struktury gliny, rodzaju wypalu i innych ich wlasciwosci. Skorupy o jednakowym natezeniu promieniowania wzbudzonego moga nalezec do jednego zniszczonego naczynia lub do naczyn, po¬ chodzacych ze wspólnego wypalu. Podobnie poste¬ puje sie w przypadku przedmiotów drewnianych, metalowych i innych. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób badania warstw kulturowych, znamienny tym, ze poddaje sie je napromieniowywaniu pre¬ paratem promieniotwórczym, wprowadzanym za pomoca sondy do odpowiedniego odwiertu lub wykopu, wykonanego w badanym gruncie, po czym dokonuje sie pomiarów promieniowania wzbudzonego tych warstw.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze nasilenie promieniowania wzbudzonego reje¬ struje sie na tasmie za pomoca odpowiedniego urzadzenia.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2 w zastosewaniu do badania przedmiotów wykopaliskowych, zna¬ mienny tym, ze fragmenty przedmiotów np. ceramicznych poddaje sie napromieniowywaniu przez preparat promieniotwórczy,po czym okre¬ sla sie natezenie wysylanego przez nie promie¬ niowania wzbudzonego, na podstawie czego mozna rozpoznac czesci tego samego przedmiotu. Mgr Janusz Kramarek Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych „Dorgan" p* 2 z. 603 n. 100 30.6.5?. Bi bezdrz. 100 a. B-7-H60 PL