Opublikowano dnia 1 kwietnia 1958 r. jj&fóffiti UfZ'' j Patentowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39348 5a, 41/00 KI. 5 d, 18/40 Instytut Naftoiuy *) Kraków, Polska Przyrzqd do pomiaru opornosci próbek rdzeni wiertniczych przy równoczesnym ich nasycaniu Patent trwa od dnia 31 sierpnia 1955 r.Dotychczas do nasycania próbek rdzeni wiert¬ niczych w kopalnictwie naftowym stosuje sie przyrzady typu poziomego z uzyciem pompy tloczacej, przy czym za pomoca tych przyrza¬ dów dokonuje sie pewnych pomiarów elektrycz¬ nych za pomoca ukladu dwuelektrodowego.Uklady tego typu posiadaja wady wynikajace z wplywu zjawiska polaryzacji, jak równiez z faktu prowadzenia pomiarów z poborem pradu.Przyrzad wedlug wynalazku odznacza sie pro¬ sta konstrukcja i posiada uklad pionowy bez uzycia pompy tloczacej. Dzieki zastosowaniu ukladu czteroelektrodowego unika sie wyzej wymienjonych niedogodnosci.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykona¬ nia przyrzadu, przy czym fig. 1 przedstawia czesciowo w przekroju widok z przodu przy¬ rzadu do pomiaru opornosci próbek rdzeni wiertniczych, a fig. 2 — jego widok z góry.Przyrzad posiada rurke mosiezna do umieszcze- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Zbigniew Jaszczewski. nia badanej próbki, podzielona na trzy czesci oddzielone od siebie pierscieniami 2, 2' z mate¬ rialu izolacyjnego. Wewnatrz rurka 1 jest wy¬ lozona plaszczem gumowym 3 izolujacym prób¬ ke od tej rurki. Do przestrzeni pierscieniowej pomiedzy rurka mosiezna 1 i plaszczem gumo-" wym 3 doprowadza sie przewodem 4 pod cis¬ nieniem powietrze, wode lub hydrol w celu zwiekszenia uszczelnienia. W srodkowych piers¬ cieniach izolacyjnych 2r sa zamocowane cztery elektrody 5 z dociskiem sprezynowym oraz dwa przewody 6 do manometrów 7. W komorze & przyrzadu znajduje sie gazowy czynnik nasyca¬ jacy, który doprowadza sie do niej przewodem 9. Po zamknieciu zaworu w tym przewodzie wytwarza sie w komorze 8 cisnienie sprezonym powietrzem doprowadzonym przewodem 10. Ko¬ mora 8 posiada przewód 11, laczacy ja z mano¬ metrem 12. Podstawa 13 przyrzadu posiada otwór z osadzona w nim" rurka 14 do odprowa¬ dzania przefiltrowanego czynnika nasycajacego.Prad elektryczny doprowadza sie od czola prób¬ ki poprzez zacisk 15 zamocowany w sciance ko-mory 8 i siatke 16 oraz poprzez zacisk 17 pod¬ stawy 14 i siatke 18. Pomiedzy siatka 16 a ko- fl,%rioraf£ \iraz tfomkdzy siatka 18 a podstawa 13 ^ -..zndjd^a\sie AfSZ&p&.M. Ciesc srodkowa przy¬ rzadu Jest od^wiedn*6^izolQfiyana elektrycznie podkladkami 19 i 20 oraz tulejkami 21.Przyrzad jest latwo rozbieralny przez odkre¬ cenie sruby dociskowej 22. Pozwala on na nasy¬ cenie próbek pod cisnieniem w ten sposób, ze po umieszczeniu próbki w czesci srodkowej rurki 1 i uszczelnieniu przez wprowadzenie pod cisnieniem powietrza, wody lub hydrolu prze¬ wodem 4 wprowadza sie przez przewód 9 ga¬ zowy czynnik nasycajacy wypelniajac nim czes¬ ciowo komore 8. Po zamknieciu doplywu tego czynnika nasycajacego wywiera sie w komorze 8 cisnienie sprezonym powietrzem doprowadza¬ nym przewodem 10. Przebieg nasycenia prób¬ ki kontroluje sie przez pomiar natezenia pradu plynnego przez próbke napiecia na elektrodach 5/ ilosci czynnika odprowadzanego rurka 14 oraz za pomoca odczytów na manometrach 7 i 12.W czasie nasycen a próbki lub po zakoncze¬ niu nasycenia dokonuje sie za pomoca tego przyrzadu pomiaru opornosci elektrycznej prób¬ ki, mierzac sposobem kompensacyjnym napie¬ cie na elektrodach 5 oraz natezenie pradu ply¬ nacego przez próbke. Dzieki zastosowaniu zasi¬ lania przewodem przyrzadu elektrodami od czo¬ la przy równoczesnym pomiarze napiec na ob¬ wodzie próbki mozna znacznie wyeliminowac wplyw polaryzacji i zwiekszyc dokladnosc po¬ miaru. Niezaleznie od tego pomiaru mozna do¬ konywac przy dolnym napieciu zasilenia. Zasto¬ sowanie lacznie szesciu elektrod pozwala na do¬ konywanie dodatkowych pomiarów dzieki mozli¬ wosci stosowania róznych kombinacji wzajem¬ nej zamiany elektrod.Poza tym przyrzad wedlug wynalazku nadaje sie równiez do pomiaru wspólczynnika prze¬ puszczalnosci próbki przez pomiar ilosci prze- filtrowanego czynnika nasycajacego, róznicy cisnien przy znanych geometrycznych wymia¬ rach próbki, jak równiez znanej lepkosci dyna¬ micznej tego czynnika. Mozliwosc nasycania pró¬ bek pod cisnieniem przy równoczesnej kontroli przebiegu nasycania pozwala na zastosowanie przyrzadu równiez do pomiaru wspólczynnika porowatosci próbki. PL