Wedlug wynalazku wodzik igly puszki dzwiekowej jest zawieszony wahadlowo na czopie obrotowym, przyczem wielkosc ru¬ chu wahadlowego miarkowana jest sprezy¬ nami, uimeszczonemi miedzy wodzikiem lub jego poprzecznica i okrywa puszki dzwieko¬ wej.Zamiast sprezyn, umieszczonych jak do¬ tychczas albo w stanie prostym albo lekko zgietym, od wodzika lub jego poprzecznicy po przeciwleglych stronach osi wahania wo¬ dzika stosuje sie sprezyny ochwytujace po- przecznice lub os wodzika albo calkowicie, albo w wiekszej czesci, w ten sposób, ze da¬ za do zwijania lub odwijania sie wokolo osi wodzika.Na rysunku przedstawiono na fig, 1 puszke dzwiekowa, wedlug wynalazku, w widoku zprzodu, na fig, 2—w rzucie bocz¬ nym, na fig, 3—w rzucie poziomym, na fig. 4—czesciowo w przekroju poprzecznym po linji 4—4 fig, 3; na fig, 5 — dolna czesc puszki w widoku ztylu; na fig. 6—w per¬ spektywie jedno wykonanie sprezyny od¬ dzialywujacej na wodzik, na fig. 7—w prze¬ kroju poprzecznym sposób przymocowania sprezyny do wodzika, na fig, 8—dnne wyko¬ nanie puszki dzwiekowej w widoku zprzo¬ du; na fig, 9—w rzucie bocznym, na fig. 10— w rzucie poziomym, na fig. 11—w przekroju po linji 11—U fig. 10; na fig. 12—dolna czesc puszki dzwiekowej w widoku ztylu, na fig. 13—w widoku czesciowym, z które¬ go wynika sposób przymocowania czesci sprezynowych na wodziku, na fig. 14—spre¬ zyne stosowana do puszki dzwiekowej, we-dlug fig. 8—13; na fig- 15—inne wykona¬ nie puszki dzwiekowej; na fig. 16—czesc przekroju po linji 16—16 fig. 15; na fig* 17—inne wykonanie puszki w rzucie piono¬ wym, na fig, 18—czesc przekroju po linji 18—18 fig. 17.Na fig. 1—7 wykreslono najkorzystniej¬ sze wykonanie wynalazku. Okrywa puszki dzwiekowej sklada sie z przedniej czesci l i tylnej 2, miedzy niemi znajduje s:e mem¬ brana 3. Tylna czesc 2 posiada wtyl wy¬ dluzona przysade 21 oraz otwór 4, przecho¬ dzacy przez czesc 2,2X. Wewnatrz otworu 4 przewidziano czop 5 sluzacy do przymoco¬ wywania puszki do niewykreslonego leja dzwiekowego. Membrana utrzymywana jest w swem polozeniu najlepiej elastycznemi pierscieniami 6,6 (fig. 4). Zamiast tego moz¬ na jednak stosowac inne srodki dogodne, np. jak w wykonaniu drugiem i czwartem nizej opisanem. Pierscienie utworzone sa przytem z karbowanej elastycznej pierscie¬ niowo wystajacej czesci 61 (fig. 11 i 18), u- trzymujacej elastycznie obie przeciwlegle strony membrany, lecz mozna stosowac tak¬ ze jeszcze inny sposób umocowania mem¬ brany.Wodzik 7 igly sklada sie z obrotowej czesci wahadlowej, której górny koniec 8 jest przymocowany w dowolny sposób do membrany. Dolny lub zewnetrzny koniec czesci 8 osadzony jest w szyi poprzecznej, sztywnej lub laczniku 9, w którym takze sztywno osadzony jest uchwyt 10 dla igly.Górny koniec 8 oraz uchwyt 10 leza z ko¬ rzyscia równolegle do siebie. Czesci te sa zwrócone w kierunku przeciwnym i sztyw¬ no polaczone za posrednictwem szyi lub lacznika 9.Obok glówki uchwytu iglowego 10 umie¬ szczona jest para przeciwleglych czesci w postaci poprzeczniey 11, wokolo której wy- konywuje wodzik, jako calosc, ruch waha¬ dlowy. Na poprzeczniey umieszczone sa cze¬ sci sprezynowe sluzace do wytworzenia po¬ zadanego napiecia dla wodzika 7. Zewnetrz¬ ne konce poprzeczniey 11 zaopatrzone sa w powierzchnie li1, li1, w których wyryte sa karby lub kanaly ksztaltu V po calej dlugo¬ sci. Czesci poprzeczniey 11 przylegajace do uchwytu iglowego 10 posiadaja przekrój o- kragly, natomiast konce tych czesci sa prze¬ kroju pólokraglego i posiadaja powierzchnie U1, li1. Powierzchnie li1 leza przytem troche ponad srednica poprzeczniey i rów¬ nolegle do niej, a pionowo do osi, czesci 10 wodzika 7, Dna zlobków ksztaltu V biegna w kierunku osi czesci cylindrycznej po¬ przeczniey //. Uchwyt iglowy 10 wodzika 7 posiada wydrazenie lub wywiercenie 13, slu¬ zace do wlozenia igly 131 oraz srube 14 za¬ ciskajaca igle 131 w wywierceniu 13 w ten sposób, ze tworzy ona wraz z wodzikiem sztywna calosc.Czesc krawedzi przodu puszki dzwieko¬ wej 1 jest splaszczona i unosi na tej pla¬ szczyznie sztywno przymocowana, np. przy- lutowana plyte 15 zaopatrzona w dwa od¬ dzielone ostrza ksztaltu V. Ostrza wchodza do kanalów 12 takiego samego ksztaltu, u- mieszczonych w splaszczonych czesciach li1 poprzeczniey 11.Cylindryczne, znajdujace sie po obu stro¬ nach uchwytu, czesci poprzeczniey 11 uzbro¬ jone sa w sprezyny 17 ksztaltu wykreslone¬ go w powiekszeniu na fig. 6 i 7.Sprezyny zrobione sa najlepiej ze stali sprezynowej i posiadaja proste konce 18, w których znajduja sie otwory 19, sluzace do wlozenia srub 20 wkreconych w cylindrycz¬ ne czesci poprzeczniey.Do prostych konców przymykaja luko¬ wo wygiete czesci 21, a do nich przymykaja znowu czesci proste 22, lezace naogól pro¬ mieniowo do osrodka lukowo wygietej cze¬ sci 21 i zaopatrzone w.szczeliny podluzne 23 dla przyjecia sruby miarkujacej lub na¬ pinajacej 24. Sruby 24 wkrecone sa w otwo¬ rach wystepów 25 unoszonych przeciwle- glemi krawedziami plyty 15. Sprezyny 17 posiadaja, jak to wynika z rysunku, w sto¬ sunku wzajemnym kierunek przeciwny, wo- — 2 —bec czego sruby 24, dzialajace na konce 22 sprezyn, leza po przeciwleglych stronach osi wodzika 7.Opisana konstrukcja sprezyn umozliwia podwójne dzialanie, mianowicie, stale przy¬ leganie karbów lub kanalów 12 poprzeczni¬ cy 11 do ostrzy iia koncach czesci 16 oraz pozadane i miarkowane napiecie wodzika* Gdy sprezyny 17, 171 przymocowane sa sposobem, podanym na fig. 7, sztywno na -poprzecznicy, a sruby 24 przechodzace przez szczeline 23 wsrubowane sa do plyty 15, wtenczas ostrza wchodza w ten sposób w karby, wzglednie kanaly 12, ze wodzik moze wahac sie, przezwyciezajac napiecie sprezyn. Wszystkie opisane i na wodziku u- mieszczone czesci sa male, poniewaz poza¬ dane jest, zeby os wodzika byla umie¬ szczona mozliwie blisko okrywy; plyta 15 moze byc zaopatrzona w otwór 2$ lezacy naprzeciwko' glówki sruby 20, który umozli¬ wia dotykanie glówki do plyty 15.Tylna sciana 2 moze posiadac takze od¬ powiednie wyciecie 27 dla sruby 24. Azeby srube 24 zamocowac w pozadanem poloze¬ niu,, przewidziano nasrubki 28 (fig. 4). Cyfra 29 oznaczono wyciecie lub kanal, umieszczo¬ ny w przedniej czesci puszki dzwiekowej.Wyciecie umozliwia umieszczenie górnej czesci 8 wodzika mozliwie blisko membra¬ ny oraz utworzenie równoczesnie pustego miejsca miedzy czescia 8 wodzika i okrywa puszki dzwiekowej.Jezeli oba konce ze szczelina sprezyn 17 zostana wskutek ruchu w strone lub od przedluzenia 25 plyty 15 przestawione, zo¬ staje miarkowane cisnienie, któremi przy¬ trzymana zostaje poprzecznica; 11 wodzika do ostrzy 16. Jezeli np. konce przesuwaja sie wskutek przysrubowania srub 24 kil ply¬ cie 25, cisnienie miedzy poprzecznie^ i o- strzami oraz napiecie wodzika 7 zostaje po¬ wiekszone.Jezeli natomiast sruby 24 zostaja odkre¬ cone, cisnienie, wzglednie napiece zostaje zmniejszone.Na fig. 7"wykreslono czesc cylindryczna poprzecznicy 11 z przyczepionemi sprezy¬ nami 17 w przekroju, Z figury tejr wynika szczególnie, ze sprezyny, które dla ulatwie¬ nia ruchu1 sa okragle, moga byc przyczepio¬ ne w dowolnym punkcie obwodu okraglej poprzecznicy, w zaleznosci od celu, do któ¬ rego ma sluzyc puszka dzwiekowa.Naogól, poprzecznica w przekroju okra¬ gla moze byc zaopatrzona w dowolnym punkcie w radialne otwory,, jgdzie zostaja sztywno przymocowane plaskie konce spre¬ zyn.W celu zbudowania puszek dzwiekowych, wedlug wynalazku, moze byc dokladnie i szybko, zapomoca doswiadczen, stwierdzo¬ ny punkt na poprzecznicy, w którym dana sprezyna winna byc przymocowana dla naj¬ lepszego oddawania dzwieków. Gdy punkt ten na pojedynczej poprzecznicy jest stwierdzony, moga byc inne wodziki zaopa¬ trzone w równe sprezyny, przymocowane w tym samym punkcie relatywnym. Jezeli jest pozadana zamana sprezyn przymocowa¬ nych opisana droga do poprzecznicy na in¬ ne sprezyny innej dlugosci, napiecia i wla¬ sciwosci, moze byc taka sprezyna przycze¬ piona do innej czesci obwodu okraglej po¬ przecznicy bez potrzeby zmiany poprzecz¬ nicy, stosujac tylko nowy otwór do przymo¬ cowania nowej sprezyny.Czesci poprzecznicy, które w róznych wykonaniach wynalazku wykazuja rózne u- ksztaltowania, a do których przymocowane sa sprezyny, oznaczono jako czesci naogól cylindryczne, poniewaz jest zwykle pozada¬ ne, zeby czesci te zaopatrzyc w miejscach przymocowania sprezyn 17 w niewielka plaszczyzne IV w tym celu, zeby sprezyny byly mocno wcisniete miedzy glówke sru¬ by 20 i poprzecznice.Plaskie powierzchnie 11" sa jednak nie¬ wielkie i, zeby calkowicie wykorzystac cy¬ lindryczny ksztalt poprzecznicy, wyraba sie te powierzchnie dopiero po stwierdzeniu punktu umieszczenia srub na poprzecznicy. — 3 —Zastosowanie malych powierzchni pla¬ skich na czesciach cylindrycznych poprzecz- nicy nie przeszkadzaloby zastosowaniu na poprzecznicach innych czesci1, równych spre¬ zynom lub podobnych, oraz umieszczeniu nowych plaskich powierzchni, do których . moznaby przyczepic te nowe sprezyny.Sprezyny umieszczone przeciwlegle dzialaja w ten sposób, ze utrzymuja czop wahadlowy lufo poprzecznice stale w pola¬ czeniu z ostrzami, nie oddzialywujac na wo¬ dzik,w ten sposób, zeby tenze mógl podczas wahan w kierunku osi przesunac sie za kra¬ wedzie ostrzy. Dzialanie jednej sprezyny zostaje wyrównywane druga.Zgiete czesci 21 posiadaja normalne o- srodki, po których wykonywuja sie wszyst¬ kie rozszerzenia i skurczenia. Osrodki zgie¬ tych czesci 21 sprezyn leza bardzo blisko osi wahan wodzika, wobec czego sprezyny zwijaja i odwijaja sie podczas wahan po osrodkach, które do celów praktycznych moga uchodzic za zgodne z osia wahan wo¬ dzika.W puszkach dzwiekowych, urzadzonych i zbudowanych w sposób powyzszy, wodzik jest utrzymywany pewnem cisnieniem spre¬ zyny ponad punktem obrotowym. Cisnienie to zostaje przytem podczas calej dzialalno¬ sci wodzika naogpl stale równe/Wobec te¬ go nalezy pamietac, ze podczas dzialania puszki dzwiekowej, czyli podczas drgan wo¬ dzika, zachodzi rozszerzenie i skurczenie wzgledem siebie w kierunkach przeciwnych odnosnych sprezyn, wobec czego podczas drgania wodzika w kierunku przejetym jed- naVsprezyna sie rozszerza, a druga kurczy.Nastepnie zwrócic nalezy w wynalazku ni¬ niejszym na ten fakt uwage, ze dzialanie sprezynujace ogranicza sie tylko do zgietych czesci sprezyn. Czesci te rozszerzaja sie i kurcza bez znacznej sklonnosci do ruchu poprzecznego lub przesuniecia wolnegoi kon¬ ca 22 sprezyn W stosunku do srub 24.Ruchy wodzików wywolywane drgania¬ mi, zostaja zasadniczo calkowicie przejete przez zgiete czesci 21 sprezyn.Przez prosty ksztalt konca 18 czesci sprezynujacych w tym punkcie, w którym sa one przyczepione do poprzecznicy, czesc zgieta 21 jest utrzymana stale zdolu od po¬ przecznicy, wobec czego usuniete sa szme¬ ry lub inne objawy nie pozadane, wywoly¬ wane uderzeniami ruchomych czesci 21 spre¬ zyn o poprzecznice.Nalezy zauwazyc, ze uksztaltowanie o- tworów 23 na koncach czesci sprezynuja¬ cych w forme szczelin podluznych nie sluzy do umozliwienia przesuniecia sie poprzecz¬ nego tych konców w stosunku do srub 24 podczas dzialania puszki dzwiekowej- Szczeliny podluzne sluza tylko do umozli¬ wienia zestawienia wlasciwego czesci takze i wtedy, gdy pojedyncze czesci mialyby wy¬ kazac jeszcze drobne róznice w ksztalcie i kierunku.Czesc 22 przytrzymana jest wiec nieru¬ chomo wobec sruby 24, o ile dotyczy to kil¬ ku drgan. Szczeliny podluzne 23 dozwala¬ ja zamoccwywanie takze wolnych konców 22 w rózinych polozeniach, bez obawy jakie¬ gokolwiek zacisniecia sie sprezyn i srub 24.W wykonaniach, wykreslonych na fig. 8—14, czesci sprezynujace 171 posiadaja ksztalt spiralny, przyczem czesc srodkowa 181 jest splaszczona i przymocowana sruba 20 do poprzecznicy.Ta czesc poprzecznicy, do której spre¬ zyny sa przymocowane, sposobem opisa¬ nym, posiada splaszczenie, poniewaz w tern wykonaniu wynalazku znajduje sie miejsce przymocowania sprezyn na poprzecznicy bez zmiany w posrodku sprezyn i w punk¬ cie niezmiennym wzgledem poprzecznicy.Zewnetrzne konce 221 sprezyn 171 zao¬ patrzone sa w szczeliny 231 do srub 241, które sa wkrecone w przysady 251 plyty 15.Miedzy czesciami plaskiemii 181 w srodku sprezyn i ich koncami 221 sa sprezyny wi¬ dziane zboku wygiete kolisto. Powyzsze ko¬ liste czesci -211 podobne sa do lukowo zgie- — 4 —tej czesci 21 fig. 6, 7, lecz leza po obu stro¬ nach czesci srodkowej 181. W niniejszem wykonaniu wynalazku kazda czesc sprezy¬ nujaca, ochwytujaca cylindryczna czesc po- przecznicy i przymocowana sruba 24 sluzy do utrzymania wodzika nai lozyskach ostrzo¬ wych i przenoszenia pod wplywem drgan puszki dzwiekowej pozadanegp napiecia na wodzik.Umocowanie wodzika wedlug fig. 15 i 16 jest naogól podobne do fig. 1—7,, jedyna róznica polega na tern, ze poprzecznica 30 zawieszona jest wahadlowo miedzy odpo¬ wiednio przedluzonemi czopami lulb sruba¬ mi 31. Sruby 31 wkrecone sa w przysadach lub wystepach 161 plyty 15, Kazda sruba 31 posiada dosrubek 32, zamocowujacy sruby w pozadanem polozeniu. W tern wykonaniu, czesci sprezynujace 17 przenosza pozadane napiecie na wodzik. Lecz nie stosuje sie ich do oddzialywania na poprzecznice w celu u- trzymywania wodzika na lozyskach ostrzo¬ wych. Czopy 31 sa w-tym wypadku srod¬ kiem utrzymujacym wodzik w dokladnie, zgóry okreslonem polozeniu wzgledem puszki dzwiekowej.Czesci sprezynujace 17 wedlug fig. \5 i 16 nie sa wprawdzie potrzebne, azeby za- pomoca ich napiecia utrzymywac wodzik na jej noszakach, lecz pracuja one w iera sam sposób, jak sprezyny 17 wedlug fig. 1—7.Przy skurczeniu sie i rozszerzaniu zgietej czesci 21 przejmuja drganie wodzika przy równoczesnem przenoszeniu potrzebnego napiecia na wodzik.W tern wykonaniu dodano dodatkowy dosruibek 33 na srubie 24, przyciskajacy w polaczeniu z glówka sruby 24 wolny koniec 22 sprezyny. PL