Opublikowano dnia 20 czerwca 1956 r.BIBLIOTEKA! I Urzedu Patentowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39167 Instytut Lacznosci *) Warszawa, Polska KL21 a4, 71 Miernik szerokosci pasma, zajmowanego przez fala radiowa emitowana przez nadajnik Patent trwa od dnia 9 sierpnia 1955r. -' ¦ Wobec istniejacej potrzeby jednoczesnej pracy jak najwiekszej ilosci stacji radiokomunikacyj¬ nych, nawzajem sobie mie przeszkadzajacych, za¬ chodzi koniecznosc ekonomicznego wykorzystania pasma radiowego i ustalenia jak najmniejszych odstepów pomiedzy czestotliwosciami, przydzielo¬ nymi poszczególnym stacjom. Do celów kontroli pracy nadajników potrzebne sa wiec przyrzady, pozwalajace na latwy i szybki pomiar szerokosci zajmowanego przy nadawaniu pasma.Uzywane obecnie do tego celu przyrzady sa oparte w wiekszosci przypadków na metodzie analizy widmowej sygnalów, która jest w prak¬ tyce zmudna, wymaga wysoko wykwalifikowanej obslugi oraz wiaze sie z klopotliwa interpretacja wyników. Ponadto sa stosowane przyrzady, któ¬ rych dzialanie oparte jest bezposrednio na defi¬ nicji rzeczywistej szerokosci pasma i w których procent energii, zawarty w okreslonym przez filtr pasmie, jest wskazywany przez miernik.Przyrzady takie wymagaja wyiposazenia ich w znaczna liczbe wymiennych filtrów i dokonywa¬ nia szeregiu pomiarów z interpolacja wyników w celu okreslenia rzeczywistej szerokosci pasma, zajetego przez wyslana fale.Miernik szerokosci pasma wedlug wynalazku pracuje na zasadzie ciaglego porównywania mocy calkowitej sygnalu (100%) l jego czesci (1%), która znajduje sie na zewnatrz rzeczywistej szerokosci pasma, stanowiacej przedmiot pomia¬ ru. Sposób pomiaru jest tu wiec równiez oparty bezposrednio na definicji rzeczywistej szerokosci pasma, przyjetej przez Miedzynarodowy Regula¬ min Radiokomunikacyjny.Na rysunku uwidoczniono schemat blokowy miernika szerokosci pasma wedlug wynalazku.Dochodzacy do miernika sygnal, modulowany po pierwszej przemianie czestotliwosci w mie- szaczoi Mo za pomoca heterodyny Go, jest do¬ prowadzony do polaczonych, równolegle miesza- czy Ml, M2 oraz detektora D4. Napiecie, uzys¬ kane po wyprostowaniu za pomoca detektora v okresla cala moc sygnalu. Moc te mozna odczy¬ tac w procentach na wskazniku V. Generator Gl jest dostrojony normalnie do czestotliwosci np. o 5 kHz wyzszej od czestotliwosci srodkowego skladnika widma sygnalu, natomiast G2 — do *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, %e twórca wynalazku jest inz. mgr Henryk Helbirag.czestotliwosci odpowiednio o 5 kHz nizszej. Po liniowej przemianie czestotliwosci w mieszaczach Ml, £f2^sygnal dochodzi doJednakowych srodko_ wOpr^^towlBgb filtrów Fj.A F2 o czestotliwo- 'srfach granicznych np. ^ kft^i 15 kHz. W na¬ stepstwie filtracji do wzmacniacza Wl dochodzi energia dolnej wstegi, a wzmacniacza W2 — energia górnej wstegi widma sygnalu. Kanaly Ml, FI, Wl oraz M2, F2, W2 daja w pasmie, przepuszczanym przez filtry, wzmocnienie po o- kolo 23 dB. Napiecia wyprostowane, otrzymane z detekcji kwadratowej w detektorach Dl, D2 przeciwdzialaja napieciu, dostarczanemu przez detektor D4. Napiecia te sa Uzyte do sterowania ukladów Rl, R2, przestrajajacych generatory Gl, G2. Ukladami przestrajajacymi moga byc lampy reaktancyjne lub naped silnikowy z kondensa¬ torem zmiennym. W przypadku, gdy napiecie, r detektora Dl lub D2 jest wyzsze od napiediia e detektora D4 odpowiedni generator Gl lub G2 jest przestrajany w kierunku czestotliwosci srod¬ kowego skladnika sygnalów, powodujac tym sa¬ mym tlumienie przez filtr coraz dalszych od srodkowego skladników widima i zmniejszenia sie napiecia przestrajajacego w tym kierunku. Prze_ strajanie generatorów Gl, G2 ustaje z chwila wystarczajacego wyrównania sie mocy, dopro¬ wadzonych do detektorów, tj. calkowitej mocy sygnalu i jego wzmocnionych o okolo 23 dB cze¬ sci, zawartych w dalszych od srodkowego sklad¬ nikach widma, tzn. w obu wstegach bocznych.W ten sposób nastepuje porównanie mocy syg¬ nalu w detektorze D4 (100%) i jego czesci, które dostaja sie do detektorów Dl, D2 (po 0,5%).Suma zmian czestotliwosci, dostarczanych przez generatory Gl, G2, odpowtfadla rzeczywistej sze- I rokosci pasma, która wylawia sie za miesza- czem M3 za pomoca dostrajanego obwodu rezo¬ nansowego O ze wskaznikiem dostrojenia f.Rzeczywista szerokosc pasma odczytuje sie bez¬ posrednio na skali wskaznika f, przy czym obwód rezonansowy O jest dostrajany pokre¬ tlem. PL