2 BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego Pilrtiej Rzeczyc /jiiiej LudowRj Opublikowano dnia 20 kwietnia 1956 r. ^at*V £1U 4?/Ol u.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39094 5 KI.-5 a, 10/K 0£ Zarzad Przedsiebiorstw Geologicznych Przemyslu Weglowego *) Stalinogród, Polska Stratymetr Patent trwa ad dnia 7 kwietnia 1955 r.Stasowane dotychczas stratymetry posiadaja bardzo skomplikowana konstrucje i koszty ich wykonania sa na ogól duze. Stratymetr wedlug wynalazku wyróznia sie prosta konstrukcja, jest tani w wykonaniu oraz daje wyniki pomiarów wystarczajaca dokladne. Ponadto umozliwia on stosowanie znacznie rzadszej siatki wiercen, a co za tym idzie pozwala na znaczne obnizenie kosztów zwiazanych z poszukiwaniami pokladów.Przedmiot wynalazku uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok stratymetru z boku, fig. 2 — jego widok z dolu, fig. 3 — przekrój poprzeczny wzdluz linii A—B na fig. 1, fig. 4 — przekrój podluznym stratymetrem, fig. 5 — widok z góry rdzenia pokladu po zba¬ daniu go stratymetrem z przykladowo naniesio¬ nym polozeniem igly magnetycznej w stosunku do otworka o, a fig. 6 — widok perspektywicz¬ ny rdzenia z boku "z pokazaniem przewarstwo- wienia.Stratymetr ma ksztalt walca pionowego i skla¬ da sie z dwóch czesci górnej a i dolnej b pola¬ czonych wzajemnie na gwint, przy czym miejsce polaczenia jest uszczelnione pierscieniem 6.Czesc górna a, zaopatrzona w nagwintowany: czop 1, sklada sie z kadluba 5, oslonietego ru¬ ra 2 i posiadajacego dwie komory. W jednej z nich umieszczony jest przyrzad 4 do mierzenia krzywizny otworu wiertniczego, a w drugiej — busola 19 sprzezona z mechanizmem zegaro¬ wym 20. Pionowy, równolegly do osi przyrzadu kanalik jest polaczony poziomym kanalikiem zamknietym korkiem 21 z osiowym otworem czopu 1. Czesc dolna b posiada kanalik piono¬ wy, stanowiacy przedluzenie kanalika 3 czesci górnej a i polaczony z komora pierscieniowa, w której umieszczony jest wirnik 8 turbinki.Wirnik ten jest zamocowany na walku piono- ' wym 17, ulozonym w swej czesci srodkowej w lozysku slizgowym oraz u dolu na kulce 11.Pierscieniowa komora turbinki zamknieta jest od góry przykrywka 7, uszczelniona" pierscie- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa: Zbigniew Bolechowski, Franciszek Kozubski i Waclaw Boryczka.nitm 22 ji aaopetraona w zbiorniicztk olejowy 18 do smarowania lozyska slizgowego walka 17 tur¬ binki. Pod wirnikiem 8 turbinki znajduje sie kanaj 9 polaczony z kanalikiem 3 i sluzacy do odprowadzania wody napedzajacej turbine. Wy¬ lot tego kanalu znajduje sie w dnie czesci dol¬ nej b przyrzadu. Strzalki na fig. 4 pokazuja droge przeplywu wody napedzajacej turbinke.Kólko zebate 10, zaklinowane na walku 17 tur¬ binki, zazebia sie z drugim kólkiem 10 zamoco¬ wanym na pionowym walku 16. Z walkiem tym sprzezony jest swiderek 13, ulozyskowany prze¬ suwnie w obsadzie 14 i dociskany sprezyna sru¬ bowa 15. Na spodzie dolnej czesci b przyrzadu osadzone sa nózki 12. Po wyrównaniu dna otwo¬ ru wiertniczego specjalnymi narzedziami i prze¬ plukaniu go starannie celem usuniecia resztek urobku, przykreca sie stratymetr za pomoca czopu 1 do zerdzi pluczkowych. Przed zapusz¬ czeniem urzadzenia do otworu uruchamia sie mechanizm zegarowy 20 nastawiony na pewien czas potrzebny do zapuszczania na dno otworu i do wykonania pomiaru. Wprowadzony do otworu stratymetr opiera sie nózkami 12 o dno otworu. Os przyrzadu ustawia sie prostopadle lub pod pewnym katem w stosunku do dna otworu, zaleznlie od stopnjiia ewentualnej krzy¬ wizny otworu. Warstwa kwasu fluorowodoro¬ wego plywajaca na wodzie w rurce szklanej przyrzadu 4 nadgryzie po pewnym czasie szklo zostawiajac slad na scianach rurki, co daje moznosc okreslenia stopnia krzywizny otworu wiertniczego. Po ustawieniu stratymetru na dnie otworu, swiderek 13 dluzszy od nózek 12 sciska sprezyne 15 i czesciowo chowa sie w przewodzie; wtedy wtlacza sie przez przewód pluczkowy wo¬ de lub bardzo rzadko czysta pluczke, która przechodzi przez otwór w czopie 1, dalej kana¬ likiem 3 w górnej czesci a przyrzadu do turbin¬ ki, która uruchamia równoczesnie za posrednic¬ twem przekladni zebatej 10 10* swider 13. Swi¬ derek 13 jest dociskany sprezyna 15 do dna otworu wiertniczego i nawierca w nim orienta¬ cyjnie otworek o (fig. 5 i 6). Nastepnie przerywa sie doplyw wody lub pluczki do turbinki i odcze- kuje pewien czas potrzebny na nastawienie igly magnetycznej busoli 19 i uruchomienie jej w tym ustalonym polozeniu mechanizmem ze¬ garowym 20. Po wyciagnieciu stratymetru z ot¬ woru zapuszcza sie kolumne obrotowa do rdze- nJowamia, odwierca sie rdzen R i wydobywa go na powiierziohnie. Na busoli 19 odczytuje siie kat tj. kat jaki zawiera os igly magnetycznej I (jej biegun wskazujacy N) z osia swidra 13. Na wierzchu wydobytego rdzenia R prowadzi sie linie laczaca os ptworku O z osia rdzenia i na¬ nosi polozenie igly magnetycznej, odkladajac kat (fig. 5 i 6). W ten sposób zostaje okreslony kie¬ runek zapadania pokladu wedlug stron swiata.Okreslenie stopnia zapadania/? pokladu jest zro¬ zumiale z fig. 6. PL