Opublikowano dnia 20 marca 1956 r. £064 j/*0 POLSKIE] RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39008 Centralny Instytut Ochrony Pracy *) Warszawa, Polska KI.Generator lal dzwiekowych i ultradzwiekowych w gazach i cieczach Patent trwa od dnia 11 czerwca 1955 r.Znane generatory fal dzwiekowych i ultra¬ dzwiekowych w gazach i cieczach, oparte na za¬ sadzie dzialania syreny promieniowej lub osio¬ wej, odznaczaja sie niska sprawnoscia oraz wy¬ twarzaja rozproszone pole dzwiekowe, które jest niejednokrotnie zbyt slabe do osiagniecia celów praktycznych. Inna niedogodnoscia znanych sy¬ ren jest stosowanie zródla sprezonego gazu prze¬ tlaczanego przez wirnik, umieszczonego zdala od generatora i polaczonego z nim za pomoca dosc dlugiego 'rurociagu. Naped wirnika syreny od¬ bywa sie przez specjalny silnik, najczesciej elek¬ tryczny, a naped sprezarki przez inny silnik.Wady powyzsze usuwa generator dzwieków i ultradzwieków wedlug wynalazku skladajacy sie z syreny promieniowej o skoncentrowanym polu akustycznym, sprzezonej bezposrednio ze sprezarka wirnikowa i silnikiem.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa dr inz. Tadeusz Wolff, inz. mgr Bohdan Maczewski-Rowinski i Tadeusz Sliwkin.Generator fal dzwiekowych i ultradzwiekowych wedhicj wynalazku, pokazany jest przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jedna z odmian w przekroju pionowym, fig. 2 — druga odmiane samego generatora i fig. 3 — irzeaia przykladowa odmiane tego' generatora.Zastosowana sprezarka moze byc dowolnego typu wirnikowego, a wiec, zebata, odsrodkowa itd., a silnik moze byc napedzany z dowolnego rodzaju zródla energii napedowej.Syrena generatora fal wedlug wynalazku skla¬ da sie ze stojana 4 i wirnika 5. Korona wirnika 5 posiada na swoim obwodzie szereg otworów wy¬ lotowych 6 (fig. 2) przez które przechodzi powie¬ trze z komór 7 i 8 stojana. Otwory wylotowe w wirniku sa uksztaltowane wedlug wynalazku jako tuba akustyczna 9 (fig. 2) skierowana pro¬ mieniowo, dosrodkowo. Srodkgwa czesc wirnika 5 posiada wedlug wynalazku ksztalt stozka pa- raboidalnego 10, spelniajacego zadanie reflekto-ra skierowujacego wiazke, fal akustycznych rów¬ nolegle do osi (14—14) syreny.Stozek 10 sluzy równoczesnie wedlug wyna¬ lazku jako kaptur oslaniajacy koniec walka na¬ padowego 11.Stpjan syreny wedlug wynalazku posiada wbu¬ dowana obwodowa komore wyrównawcza 7 dla gazu tloczonego przez sprezarke 2 o przekroju prostokatnym, kolowym lub ograniczonym do¬ wolna inna krzywa oraz analogiczna rozdzielcza komore pierscieniowa 8. Komora 7 laczy sie Z komora 8 kilkoma kanalami 12.Wewnetrzna strona komory pierscieniowej 8 moze miec scianke 13 scieta równolegle lub pod katem do osi 14—14, wzglednie moze nie posia¬ dac sciecia, jak to pokazano na fig, 2. W tym ostatnim przypadku wirnik posiada wedlug wy¬ nalazku wklesniecie 15. W $ciance 13 komory 8 znajduja sie dysze (otwory przelotowe) 16 dla gazu wirnikowego.Stojan posiada odpowiednio uksztaltowany kol¬ nierz 17 do przykrecania agregatu do kolumny dzwiekowej lub innego urzadzenia, w którym nalezy wytworzyc pole dzwiekowe o zadanej mocy. •'*%"'¦ Inna odmiane syreny promieniowej przedstawia fig. 3. W tym przypadku wirnik syreny wedlug wynalazku otacza stojan ze znajdujacymi sie w nim komorami wyrównawcza i rozdzielcza, a ponadto wirnik posiada otwory wylotowe uksztaltowane jako róg 21 skierowany promie¬ niowo, odsrodkowo. W tej odmianie syrena po¬ siada plaszczowy reflektor paraboliczny 22.Agregat ultradzwiekowy wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób: Silnik 1 za pomoca walka 18 sprzegla elastycz¬ nego 19 i walka 18l napedza sprezarke wirniko¬ wa 2.» Sprezarka zasysa przez otwory 20 powie¬ trze lub odpowiedni gaz, spreza go i przez jeden lub wiecej kanalów 21 przetlacza do komory 7 wyrównywujacej cisnienie, skad powietrze prze¬ chodzi do komory pierscieniowej 8 i przez sze¬ reg dysz wylotowych w sciance 13 wyplywa na zewnatrz. Zabki lub przestrzen miedzy otworami w wirniku 5 przeslaniaja okresowo wyloty dysz, przerywajac wyplyw powietrza i powoduja drga¬ nia wyplywajacego powietrza, wytwarzajac tym samym w znany sposób fale dzwiekowe lub ultradzwiekowe.Przez dosrodkowe skierowanie wyplywu powie¬ trza oraz przez umieszczenie, wedlug wynalazku, na osi syreny obracajacego sie stozka parabo- loidalnego, spelniajacego zadanie reflektora, otrzymuje sce silnie skoncentrowane pole aku¬ styczne przy stosunkowo nieduzej mocy nape¬ dowej. Ponadto znajdujace sie w powietrzu za¬ nieczyszczenia oraz aerosole tnie osiadaja, jak to bylo dotychczas, na reflektorze stozkowym, lecz sa odrzucane od niego sila odsrodkowa, po¬ wstajaca na obwodzie szybko obracajacego sie stozka, w przeciwienstwie do znanych konstrukcji dotychczasowych ze zwyklymi nieruchomymi re¬ flektorami wkleslymi (muszlowymi), przy których niejedDokrotnie aerosole osiadaja na powierzchni reflektora na wprost dysz syreny, tworzac grube narosty bardzo silnie tlumiace drgania fal aku¬ stycznych.Jako odmiana konstrukcyjna moze byc wyko¬ nana syrena (fiig. 2) bez rogu 9, w której otwory wylotowe wirnika zastapione sa przez szczeliny pomiedzy zabkami przeslonowymi.Przy tym ukladzie, w przypadku skosnej scian¬ ki 73, otrzymuje sie dobra mozliwosc regulowa¬ nia szerokosci szczeliny pomiedzy wirnikiem a stojanem. Zakladajac na walek 18 przy wirniku 5 podkladki o wlasciwej grubosci mozna wirnik od¬ powiednio przyblizac lub oddalac od scianki 13.Utrzymanie jak najmncejszej szczeliny pomiedzy wirnikiem a stojanem jest warunkiem dobrego dzialania syreny. PL